Danıştay 8. Daire E.2021/963 K.2021/1744

Dava konusu istem: Bursa Büyükşehir Belediyesi UKOME Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 17/E nolu hattın Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali-Çağlayan (Dönüş Aynı) güzergahında oluşturulmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasında mevcut savunma dilekçesi ve eki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu UKOME kararı ile oluşturulan yeni hatta ilişkin olarak işlem tesis edilmeden (17/E nolu hat oluşturulmadan) önce ulaşım planlaması yapılarak yolcu taşımacılığı izni verilen güzergahta aynı amaçla faaliyet gösteren mevcut araç sayısının yeterli olup olmadığı,

bu sayının mevcut yolcu taleplerini karşılayıp karşılamadığı (her güzergahta günlük yolcu sayısı, mevcut araçların doluluk oranı ile kalkış varış saatleri vs.) söz konusu hatlarda ilave araçların çalışmasına ihtiyaç bulunup bulunmadığı yeni yolcu taşımacılığı için izin verilmesi halinde trafik düzenliği ve/veya güvenliğinin olumsuz olarak etkilenip etkilenmeyeceği hususlarında komisyon marifetiyle herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, bu haliyle dava konusu edilen işlemin yeterli araştırmaya dayanmadan eksik araştırma ve inceleme sonucu tesis edildiği anlaşıldığından, Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali-.

Mahallesi hattında 17/E nolu güzergahın kurulmasına yönelik olarak tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesince.

UKOME'nin Büyükşehir belediye başkanınca, belediyenin ulaşım ve yatırımlarla ilgili daire ve işletmeleriyle bağlı kuruluşlarından en az şube müdürü seviyesinde görevlendireceği en fazla on kişiden oluşacağı, BURULAŞ'ın ise 5393 sayılı Kanunun 70. maddesine göre kurulan bir şirket olduğu ve Bursa Büyükşehir Belediyesine ait resmi internet sitesindeki Bursa Büyükşehir Belediyesi İdari Yapılanmasında da BURULAŞ'ın Belediyeye bağlı şirketler arasında sayıldığı, dolayısıyla BURULAŞ'ın mevzuatta sayılan UKOME toplantılarına katılacak kuruluşlar kapsamında olmadığı anlaşıldığından,

BURULAŞ Genel Müdürünün UKOME'ye üye sıfatıyla katılımı ile tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından,. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik istinaf talebinin belirtilen gerekçe doğrultusunda reddine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararının, hukuka ve usule aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idarece tesis edilen işlemin birel nitelikte hat kurulmasına dair bir işlem olması sebebiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğu belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ :İstemin incelenmeksizin reddi gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, (d) bendinde ise; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Olayda, Bursa Büyükşehir Belediyesi UKOME Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 17/E nolu hattın Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali -Çağlayan (Dönüş Aynı) güzergahında oluşturulmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle; davacının ticari ve tahditli "M" plakalı minibüsü ile Alaşar durağında taşımacılık yaptığı ve taşımacılık yaptığı güzergahta herhangi bir ihtiyacın söz konusu olmadığı, dava konusu güzergahta taşımacılık yapan ve karardan hakları doğrudan etkilenecek olan minibüsçü esnafın bağlı olduğu Minibüsçüler Odasının temsilcisinin alt komisyona üye olarak katılımının sağlanmadığı,

herhangi bir güzergah değişimi, güzergahtaki araç sayısının artırılması için bilimsel bir çalışmanın yapılması gerektiği, davalı idarece hiç bir planlama, teknik ve ekonomik etüd çalışması yapılmadığı ileri sürülerek davanın açıldığı, iptali istenen Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararı genel bir niteliğe haiz olmadığından düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı ve 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği,

ayrıca dava konusu işlemin davacının ticari faaliyetini sonlandırmayacağı, bu suretle 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde düzenlenen "bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.