Danıştay 8. Daire E.2022/10 K.2025/7510

Dava konusu istem: Davacı kooperatif tarafından, ... Orman Bölge Müdürlüğü Kastamonu Orman İşletme Müdürlüğü 2021 yılı üretim programında yer alan ... Orman İşletme Şefliği ... numaralı bölmede yapılacak kesim işinin kendilerine verilmesi istemiyle yapılan 08/10/2020 tarihli başvurunun 2021 yılı üretim işlerinin ... Köyü Tarımsal ve Kalkındırma Kooperatifine tevzi edilmesi kanaatiyle rapor tanzim edilmiş olduğundan talebinin uygun görülmediği belirtilerek reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda; her ne kadar davacı kooperatifin,... numaralı bölmenin üretim işine ilişkin 08/10/2020 tarihli başvurusu ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmiş ise de. Mahkemelerinin ... tarihli ara kararı ile ...

Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde yer alan ... numaralı bölmenin üretim işinin dağıtımına karar verilip verilmediği hususunun davalı idareye sorulduğu, anılan idare tarafından gönderilen cevabi yazı ve savunma dilekçesi ekinde yer alan belgelerden, davacı kooperatifin başvurusunun esası olan ... numaralı bölmenin üretim işine ilişkin henüz ilan ve tevziat işlemlerinin tamamlanmadığının görüldüğü,

bu durumda söz konusu bölme için henüz dağıtım işleminin gerçekleştirilmemesi nedeniyle ortada davacı kooperatifin hak ve menfaatini etkileyen idari davaya konu olabilecek bir idari işlem bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin icrai nitelik taşığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı kooperatif tarafından, Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü Kastamonu Orman İşletme Müdürlüğü 2021 yılı üretim programında yer alan ... Orman İşletme Şefliği ... numaralı bölmede yapılacak kesim işinin kendilerine verilmesi istemiyle yapılan 08/10/2020 tarihli başvurunun 2021 yılı üretim işlerinin ... Köyü ... Kooperatifine tevzi edilmesi kanaatiyle rapor tanzim edilmiş olduğundan talebinin uygun görülmediği belirtilerek reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde; idari dava türleri "a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudam muhtel olanlardan tarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar" olarak sayılmış,

14. maddesi uyarınca yapılacak ilk inceleme sonucu idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunmadığının tespiti halinde 15. maddenin 1-b bendi uyarınca davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

24/09/1986 tarih ve 19231 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Emvalinin İstihsaline Ait Yönetmeliğin "Birim Fiyat, Taahhüt ve Gündelik" başlıklı 9. maddesinde.

"Yapılacak kesme, taşıma, imal, toplama ve istif gibi istihsal işleri, Devlet Orman İşletmesi ve Döner Sermayesi Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre sırası ile birim fiyat, taahhüt ve gündelikle aşağıdaki esaslara göre yapılır. a) İstihsal işlerine ait birim fiyatlar Orman Genel Müdürlüğünce tespit edilecek esaslara göre hesaplandıktan sonra, yaptırılacak işin çeşidine göre birim fiyat kararları ve şartnameleri düzenlenir.

Bunlar 6831 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen Kooperatiflere tebligatla, Köylülere ilan edilmek üzere köy muhtarlığına bildirilir.

İlanın, üyelerine intikaline dair Kooperatif Başkanlıklarının yazıları ile köylülere intikaline dair muhtarlık ilmühaberleri alınır. b) (a) fıkrasında belirtilen ilan ve tebligata rağmen 6831 sayılı Orman Kanununun 40 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında sayılan hallerde, işin birim fiyatla yaptırılamayacağı tespit olunduğu takdirde, Döner Sermaye Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yetki sınırları içerisinde alınacak izinle istihsal işleri taahhüt ile yaptırılır." şeklinde, "İstihsal İşinin İhtilafsız Alanlarda Tevzii" başlıklı 11. maddesinde.

"Kesilecek ağaçlar: iş yerinin veya iş yerindeki çalışacakların hangi mülki sınır ve Orman Teşkilatı sınırları içerisinde kaldığına bakılmaksızın, öncelikle ve sırası ile iş yerinde ve civarındaki Orman Köylülerini Kalkındırma Kooperatiflerine ve iş yerindeki köylülere veya iş yeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere, iş yerine olan uzaklıkları ile iş güçleri dikkate alınarak tevziiedilir.

Tevziat Orman İşletme Şefi ve Görevli memurların huzurunda, ağaç numaralarına göre kura ile yapılır ve bir tutanakla belgelenir. İş yerinde hem kooperatifi hemde kooperatife üye olmayan köylüler var ise iş güçleri dikkate alınarak iş tevzii edilir Bu tevziattan kooperatife isabet eden iş için kur’a çekilmez iş bütünüyle kooperatife verilir. Köylüye isabet eden iş ise kur’a ile tevzii edilir.

İş yerinde birden fazla kooperatif var ise; iş, iş güçleri dikkate alınarak kooperatiflere tevzii edilir." şeklinde, "İstihsalin İhtilaflı Yerlerde Tevzii Edilmesi" başlıklı 12. maddesinde. "Bir köyün mahalleleriyle bir köyle diğer bir köy veya köyler arasında yada Orman İdaresi ile köylüler arasında istihsal işinin tevziatında bir anlaşmazlık olması halinde.

Köy nüfusları en son nüfus sayımına göre tespit edildikten ve köylülerin istihsal alanı hudutlarına olan uzaklıkları yatay olarak haritada ölçüldükten sonra, tevzii edilecek istihsal miktarı; nüfus ile doğru , mesafe ile ters orantılı olacak şekilde, Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek esaslara göre tespit edilir ve bu tespite dayanılarak tevziat yapılır" şeklinde düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, davacı kooperatif tarafından, Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü Kastamonu Orman İşletme Müdürlüğü ...

Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde ve 2021 yılı üretim programında yer alan ... no'lu bölmedeki üretim işinin kendilerine verilmesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlemle ... no'lu bölmenin Karaçomak Köyü sınırlarında kaldığı, daha önceki ihtilaflarda üretim işlerinin Karaçomak Köyü'ne verilmesine ilişkin olarak davacı tarafından açılan davaların davacı aleyhine sonuçlandığı, idarelerince tanzim edilen 14/10/2020 tarihli inceleme raporunda da ... no'lu bölmenin dava dışı ...

Köyü ... Kooperatifine tevzi edilmesi yönünde görüş bildirildiği belirtilerek reddedilmesi üzerine davacı kooperatif tarafından ... no'lu bölmenin üretim işinin tevziine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu işlemin, davacının başvurusunun reddine ilişkin olduğu, anılan işlemde davalı idarece ilgili bölmedeki kesim işinin davacıya verilmeyeceğine ilişkin beyanda bulunulduğu görülmüş olup anılan işlemin, davacının hukukunu etkileyen, kesin ve icrai nitelikte, idari davaya konu edilebilecek bir işlem olduğu açıktır.

Bu durumda, Mahkemesince işin esasına girilerek ve gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak dosyaya kazandırılacak bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla; davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda aktarılan nedenlerle bozulması gerekmektedir.