Danıştay 8. Daire E.2022/1026 K.2025/7426

Dava konusu istem: İstanbul ili, Adalar ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresindeki, imarın ... ada, ... parsel sayılı taşınmazının yargı kararı ile orman alanı olarak tespit edildiği gerekçesiyle üzerindeki bina, müştemilat ve bahçenin (15 gün) içerisinde tahliye edilmesi gerekliliğine yönelik olarak tesis olunan ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu işlem içeriğinde, tahliye işleminin hangi mevzuat kapsamında tesis edildiğine yönelik bir ifadenin yer almadığı gibi verilen süre içerisinde taşınmazın tahliye edilerek teslim edilmemesi halinde ilgili kişiler hakkında hapis cezası ve diğer müeyyideler uygulanmasına dayanak alınacağı belirtilen 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17.maddesi ile bir tahliye prosedürünün öngörülmemesi karşısında, tesis olunan dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Söz konusu taşınmazın orman niteliğinde olduğunun yargı kararıyla sabit olduğu, orman niteliğindeki taşınmazlar üzerinde ormanların korunması için yapılan yapılar dışında herhangi bir yapı yapılamayacağından, mevcut işgallerin kaldırılması amacıyla davacıya ait bina, müştemilat ve bahçenin tahliye edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafından yapı kayıt belgesi aldığını ileri sürmüşse de, 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen Geçici 16. madde ile,

31/12/2017 tarihinden önce imara aykırı olarak yapılan yapılara yasallık kazandırmak amacıyla düzenleme yapıldığı, Orman Kanunu hükümlerine göre, orman sınırları içine yapılması yasak olan yapılar için yapı kayıt belgesi alınmış olmasının, orman sınırları içinde yapılan kaçak yapıyı imar mevzuatına uygun hale getirmeyeceği gibi yapı kayıt belgesinin sağlayacağı haklardan yararlanmasına da olanak sağlamayacağından, davacının bu iddiasına da itibar edilmediği gerekçesiyle idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece idari işlem tesisi suretiyle taşınmazın orman vasfıyla Maliye Hazinesi adına tescili mümkün iken Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptal ve tescil davası açılmak suretiyle işlem tesisinin idarenin kötü niyetli olduğunu ortaya koyduğu, işleme dayanak alınan Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kendisi yönünden dinlenebilir ve uygulanabilir olmadığı, hukuk devleti ilkesi ve buna bağlı olarak idarenin güvenilirliği ya da hukuki güvenlik ilkesinin ihlal edildiği, idarenin bütünlüğü ilkesine aykırı hareket edildiği,

20/11/2011 tarihinde kesinleştiği söylenen Asliye Hukuk Mahkemesi kararından yaklaşık 9 yıl geçtikten sonra taşınmazın kendisine satılması talebi üzerine harekete geçilmesinin idarenin kötü niyetli olduğunu ispatlar nitelikte olduğu, mahkeme kararının eksik ve hatalı inceleme ve değerlendirmelere dayandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Adalar ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresindeki, imarın ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı ile ilgili olarak ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "... numaralı Orman Kadastro Komisyonu tarafından gerçekleştirilen 2/B uygulamalarına ilişkin işlemlerin yok hükmünde olduğunun tespitine, taşınmazın malik adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline" hükmedilerek anılan kararın kesinleştiği gerekçesiyle orman olarak tespit edilen taşınmaz üzerindeki bina, müştemilat ve bahçenin tahliye edilmesi,

tebliğ tarihinden itibaren bahsi geçen taşınmazı ve üzerindeki binaları onbeş (15) gün içinde bizzat veya vekaletname verilen vekil tarafından Adalar Orman İşletme Şefliği muhafaza memurlarına boş olarak teslim edilmesi, yerin teslimine yönelik tutanak tanziminde hazır bulunulması gerektiği, aksi takdirde 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesi hükmü uyarınca ilgili kişiler hakkında hapis cezası ve diğer müeyyideler uygulanması amacıyla davacı hakkında yasal işlemlerin başlatılacağına yönelik Adalar Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve E... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davaları, (b) bendinde; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından tam yargı davaları açılabileceği, maddenin 2. fıkrasında; idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu,

İdari mahkemelerin yerindelik denetimi yapamayacakları, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremeyecekleri kuralı yer almıştır.

Aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) maddesinde; dava dilekçelerinin, görev ve yetki yönünden, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise; adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, idarenin tek yanlı irade beyanıyla, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir. İdari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli işlemler, öğreti ve içtihatlarda idari makam ve mercilerin kamu gücüne dayanarak idare işlevine (idare hukuku alanına) ilişkin olarak yaptıkları ve ilgililer hakkında çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğurmak suretiyle hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifade ile ilgililerin hukukunu etkileyen irade açıklamaları olarak tanımlanmaktadır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu taşınmaz için ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:..., K:... karar sayılı dosyasında vermiş olduğu, " ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak ... no'lu orman kadastro komisyonu tarafından yapılan 2/B uygulamalarına ilişkin işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespitine, taşınmazın malik adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline..." hükmolunarak anılan kararın 20/10/2011 tarihinde kesinleştiği, Mahkeme kararı uyarınca orman olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı ve üzerindeki bina, müştemilat ve bahçenin tahliye edilmesi,

tebliğ tarihinden itibaren bahsi geçen taşınmazı ve üzerindeki binaları 15 gün içerisinde bizzat veya vekaletname verilen vekil tarafından Orman İşletme Şefliği muhafaza memurlarına boş olarak teslim edilmesi gerektiği, yerin teslimine ilişkin tutanak tanziminde hazır bulunulması gerektiği, aksi takdirde Orman Kanunu'nun 17. maddesine muhalefetten ilgili kişiler hakkında hapis cezası ve diğer müeyyideler uygulanabileceğinin ihtâren bildirilmesi üzerine söz konusu bildirim işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür.

Olayda, anılan mevzuat hükümleri ile yukarıda yer alan açıklamalar uyarınca dava konusu edilen işlemin davacının hukuki aleminde bir değişiklik meydana getiren bir işlem olduğundan söz edilemeyeceği ve dava konusu işlemde sözü edilen yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde davacı hakkında 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefetten yaptırım uygulanacağının belirtildiği açıktır.

Bu itibarla, dava konusu edilen işlemin, sözü edilen yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Orman Kanununa muhalefetten ilgili kişiler hakkında hapis cezası ve diğer müeyyideler uygulanabileceğine yönelik, davacıya bilgi veren, hukuk aleminde değişiklik meydana getirecek mahiyette olmayan, bir başka deyişle idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken zorunlu bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava; İstanbul ili, Adalar ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresindeki, imarın ... ada, ... parsel sayılı taşınmazının yargı kararı ile orman alanı olarak tespit edildiği gerekçesiyle üzerindeki bina, müştemilat ve bahçenin (15 gün) içerisinde tahliye edilmesi gerekliliğine yönelik olarak tesis olunan ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) maddesinde; dava dilekçelerinin, görev ve yetki yönünden, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise; adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu edilen işlem ile söz konusu taşınmazın ve üzerindeki yapıların tahliye edilmesine yönelik davacıya yükümlülük yüklendiği, Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrası uyarınca, yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları ve mahkeme kararlarının yerine getirilmesini geciktiremeyeceklerine göre, adli yargı yerince verilen müsadere kararının yerine getirilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemin, idarenin bu konuda tek taraflı bir şekilde kamu gücüne dayanarak, üstün hak ve yetkileri çerçevesinde yaptığı bir idari işlem olarak kabul edilemeyeceği görülmüştür.

İlaveten tesis edilen dava konusu işlemin, davacı tarafından gereğinin yerine getirilmemesi halinde 6831 sayılı Orman Kanunu'na muhalefetten hakkında cezai yaptırım uygulanacağı belirtilmiş olduğundan, işlemin bir sonraki aşaması olan cezanın uygulanması halinde açılacak davanın adli yargı mercilerinde görüleceği de açıktır.

Bu durumda, eldeki uyuşmazlığın görüm ve çözümü adli yargı mercilerine ait olduğundan, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulüne idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirttiğim gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.