Danıştay 8. Daire E.2022/1366 K.2024/1552

Dava konusu istem: Davalı üniversitede araştırma görevlisi olarak çalışan davacının, Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde 2014 yılında başladığı doktora eğitiminden, iki kez üst üste doktora yeterlik sınavında başarısız olması sebebiyle kaydının silinmesi sonrasında, davalı üniversitedeki araştırma görevlisi kadrosu ile de ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

Bayburt Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde araştırma görevlisi olarak çalışan davacının, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında doktora eğitimi için kadrosunun geçici olarak Eskişehir Teknik Üniversitesine tahsis edildiği ve davalı üniversite ile taahhütname ve kefalet senedi imzaladığı, Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde 2014 yılında doktora eğitimine başladığı, davacının iki kez üst üste doktora yeterlik sınavında başarısız olması sebebiyle Eskişehir Teknik Üniversitesindeki kaydının silindiği ve kadrosunun davalı üniversiteye iade edildiği,

davacının 01/07/2019 tarihi itibariyle davalı üniversitedeki görevine başladığı, davacının doktora eğitimini süresi içinde tamamlayamadığından bahisle … tarih ve … sayılı işlemle davalı üniversite ile ilişiğinin kesildiği, dava konusu işlem ile de bu hususun davacıya bildirilerek, davacıya peşin ödenen ücretlerin iadesinin talep edildiği, davacı tarafından ilişik kesme işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, araştırma görevliliği kadrosu öğretim üyeliğinin kaynağını oluşturduğundan, araştırma görevlisi kadrosunda görev yapanların yüksek lisans ve doktora eğitiminde başarılı olmaları zorunluluğu arandığı,

bu amaçla da, öğretim elemanı olarak yetiştirilmek üzere başka bir üniversiteye lisansüstü eğitim yapmak üzere görevlendirilen araştırma görevlilerinin eğitim-öğretim süresi kadar mecburi hizmeti yerine getirmek zorunda bulunduklarına dair bir taahhüt ve kefalet senedi alınmasının anılan Yönetmelik hükmü ile öngörüldüğü, söz konusu hüküm uyarınca üniversite ile araştırma görevlisi arasında, lisansüstü eğitim amacıyla başka bir üniversitede görevlendirilmeden önce imzalanan taahhüt ve kefalet senedinde, lisansüstü eğitimde başarısız olunması,

eğitimin yarım bırakılması halinde ilgilinin kadrosu ile ilişiğinin kesileceği ve yapılan tüm masrafların faiziyle birlikte tahsil edileceğinin belirtildiği, ayrıca lisansüstü eğitim öğretimin tamamlanmasından belirli bir süre sonra araştırma görevlisinin kendi üniversitesine döneceği ve lisansüstü eğitim-öğretim süresi kadar mecburi hizmette bulunacağı, mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda da yine aynı şekilde yapılan masrafların faiziyle geri ödeneceğinin ilgili tarafından taahhüt edildiği,

davacı tarafından, Eskişehir Teknik Üniversitesinin doktora yeterlik sınavında başarısız sayılması işleminin iptali istemiyle Eskişehir 1. İdare Mahkemesinde dava açıldığı, davanın halen derdest olduğu, davacının doktora eğitiminde başarısız olduğu hususunun sabit olduğu, bu hususun davacı tarafından da kabul edildiği,

davacının doktora eğitimini süresi içinde tamamlayamaması ve yeterlilik sınavında başarısız olması sebebiyle yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ve davalı üniversite ile imzalamış olduğu taahhütname ve kefalet senedi uyarınca davalı üniversitedeki görevinin son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, doktora eğitimi neticesinde başarısız sayılmasına ilişkin Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü işleminin iptali istemiyle dava açtığı, bu hususta henüz karar verilmediği, buna rağmen davalı idarece ilişiğinin kesildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının öğretim üyesi yetiştirme programı kapsamında önce Anadolu Üniversitesinde, sonra devir yoluyla Eskişehir Teknik Üniversitesinde doktora eğitimi yapmak üzere görevlendirildiği, davacının doktora eğitimini süresi içinde tamamlayamadığından öğrenim gördüğü üniversiteden ilişiğinin kesildiği, üniversiteye geri gönderildiği, akabinde davacının üniversite ile de ilişiğinin kesildiği, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davalı üniversitede araştırma görevlisi olarak çalışan davacının, ( Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde 2014 yılında başladığı doktora eğitiminden, iki kez üst üste doktora yeterlik sınavında başarısız olması sebebiyle kaydının silinmesi sonrasında), davalı üniversitedeki araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … Sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin "Yeterlilik Sınavı" başlıklı 19. Maddesinin 5. Fıkrasında; "Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir." düzenlemesi yer almaktadır

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esasların "Öğrenim Süresi" başlıklı 10. Maddesinin 5. Fıkrasında ise; "Bu Usul ve Esaslar gereğince yabancı dil yeterliliği sağlamak için verilen süreler ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan, ÖYP'ye devam etmek istemeyen, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda görevine başlamayan veya görevine başlayıp mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeyen ÖYP araştırma görevlilerinin ilişikleri kesilerek haklarında taahhütname ve kefaletname senedi uyarınca işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu olayda, davacının Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde 2014 yılında başladığı doktora eğitiminden, iki kez üst üste doktora yeterlik sınavında başarısız olması sebebiyle kaydının silinmesi sonrasında, davalı Bayburt Üniversitesi'ndeki araştırma görevlisi kadrosu ile de ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiş olup, Eskişehir Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalında doktora öğrencisi olan davacı tarafından,

07.01.2019 ve 09.01.2019 tarihlerinde girmiş olduğu lisans ve lisansüstü sınavlarını kapsayan doktora yeterlik yazılı sınavında tarafına verilen doktora yeterlik yazılı sınav notunun iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yönünde. İdare Mahkemesi'nce verilen … gün ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu neticesinde,. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen … tarihli ve E:…, K:… sayılı istinaf başvurusunun reddi yönündeki kararı, Danıştay 8. Dairesinin 16.02.2024 tarihli ve E:2021/2515, K:2024/681 sayılı kararı ile bozulmuş olup, oluşan yeni hukuki durum göz önüne alınarak işbu davada yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.