Danıştay 8. Daire E.2022/209 K.2025/3213

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 62. maddesi uyarınca hazırlanan Bayraklı Belediye Başkanlığı 2016 yılı Mali Bütçesinin kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararının ve bu karara istinaden ... tarih ve ... seri nolu makbuz ile yapılan ödemenin iptali ile tahsil edilen 13.332,00 TL tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu edilen hususların ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ve bu karara istinaden ücret adı altında tahsil edilen tutarlardan ibaret olduğu, tahsil edilen tutarların ise 2018 dönemine ait, İmar-Tadilat Ruhsatı Tetkik Ücreti, İmar-Klima Tesisat Proje Tetkik Ücreti, İmar-Sıhhi Tesisat Proje Tetkik Ücreti olduğu ve 3 kalemden oluştuğu, alınan ücretlerin, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca,

5393 sayılı Kanun'un 62. maddesi gereğince hazırlanan ve Bayraklı Belediye Meclisinin ... tarih ve ...sayılı kararı ile kabul edilen 2016 yılı ücret tarifesinden kaynaklandığı, Kanun'un 97'nci maddesinde, Belediyelerin bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclisince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili olduklarına hükmedildiği,

bu durumda, davacı tarafından dava dilekçesinde tahsil edildiği belirtilen ücretlere ilişkin iadesi istenilen 13.332,00 TL'nin İmar-Tadilat Ruhsatı Tetkik Ücreti, İmar-Klima Tesisat Proje Tetkik Ücreti, İmar-Sıhhi Tesisat Proje Tetkik Ücreti olduğu ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri işlemlerden olduğu diğer bir anlatımla verilen hizmetlerin harca tabi zorunlu hizmetlerden olmadığı, davalı idare tarafından hizmet karşılığı alınan dava konusu ücrette ve usulüne uygun olarak 2016 yılı Mali Bütçesinin kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı meclis kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,

davacı şirketin ödemiş olduğu bahse konu ücretin tahsil tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemininde reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta; dava konusu 13.332,00 TL'lik ücretin davalı idarece davacıdan 29/05/2018 tarihinde tahsil edildiği, dolayısıyla davacı şirketin, 13.332,00 TL'lik ücretin tahsili amacıyla hakkında tesis edilen tahakkuk ve tahsil işlemlerinden en geç bu tarih itibarıyla ve dayanağı olan bütün unsurlarıyla haberdar olduğunun kabulü gerektiği, bu durumda, davacı şirket tarafından,

13.332,00 TL'lik ücretin tahsil edildiği/ödendiği 29/05/2018 tarihini izleyen günden itibaren ya 60 günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açılması ya da aynı süre içerisinde idareye başvurulması ve idarece tesis edilecek işlemin tebliğinden itibaren kalan dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçmesinden sonra ... tarihinde ... evrak kabul numaralı dilekçeyle yapılan başvurunun reddi üzerine 05/10/2018 tarihinde açılan işbu davada süre aşımı nedeniyle işin esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı, öte yandan;

idari başvuru ve dava açma süresinin geçmesinden sonra 31/08/2018 tarihinde yapılan başvuru üzerine başvurunun reddi yönünde tesis edilen .... gün ve ... sayılı işlemin, geçirilen dava açma süresini ihya etmeyeceği ve yeni bir dava açma süresi yaratmayacağı, bu hale göre, davanın, süre aşımı nedeniyle reddi gerekirken, idare mahkemesince işin esasına girilerek karar verilmiş ise de, idare mahkemesince davanın reddine karar verildiğinden, istinafa konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Özel ... Hastanesi sahibi olduğu, davanın söz konusu hastane inşaatı sırasında Teşvik Kanunu uyarınca harçtan muaf olduğu, davalı idarenin muafiyete rağmen ücret altında yapılan işlemlerle söz konusu harçları tahsile çalıştığı, yapılan işlemlerin keyfi olduğu, davalı idarenin yaptığı tüm işlemlerin İmar Kanunu ve İmar Yönetmeliği kapsamında zorunlu ve harca tabi işlemler olduğu, ücret adı altında talep edilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idarece ... tarih ve ... seri nolu makbuz ile çeşitli ücret kalemleri adı altında davacı şirketten toplam 13.332,00 TL ücret tahsil ettiği, davacı şirket tarafından, idarenin böyle bir ücret isteme yetkisinin bulunmadığı ileri sürülerek 2016 yılı Mali Bütçesinin kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı meclis kararının iptali ve bu karara istinaden ... tarih ve ... seri nolu makbuz karşılığı ödenen 13.332,00 TL bedelin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde. "1.Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. 2. Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.

3. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır." hükmü, "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde. "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.

Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. (Dava konusu işlem sırasında süre 60 gündü.) 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır. 4. (Mülga: 10/6/1994-4001/6 md.)" hükmüne, "İptal ve tam yargı davaları" başlıklı 12. maddesinde.

"İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler.

Bu halde de ilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinde; davacı şirket tarafından dava konusu 13.332 TL miktarlı ödemenin davalı idareye 29/05/2018 tarihinde ödendiği, dava konusu şirketin bu tarih itibarıyla dava konusu işlemlerden haberdar olduğu, davacı şirketin 60 günlük dava açma süresinin son gününün, ödeme tarihine göre 28/07/2018 tarihi olduğu, bu tarihin adli tatil süresi içinde olması nedeniyle davacının dava açma süresinin 10/09/2018 (08-09/09/2018 tarihi Cumartesi-Pazar gününe denk geldiği için) tarihinde sona erdiği, davacı şirketin bu tarihten önce 2577 sayılı Kanun 11. maddesi uyarınca 31/08/2018 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunduğu,

bu başvuru ile dava açma süresinin durduğu, davalı idarenin 25/09/2018 tarihinde davacıya cevap verdiği, davalı idarenin bu cevabının adi posta ile 04/10/2018 tarihinde davacıya ulaştığı hususunda davacının beyanı bulunduğu, bu beyana taraflar arasında süre aşımına ilişkin ihtilaf bulunmadan önce davalı cevabına ilişkin zarfın davacı tarafından dosyaya sunulduğu ve davalı idarenin tebliğ tarihine ilişkin aksi yöndeki bir bilgi ya da beyanının dosyada yer almadığı görüldüğünden davalı idare cevabının tebliği üzerine davacının 05/10/2018 tarihinde süresinde işbu davayı açtığı görülmüştür.

Bu durumda, davanın süresinde açıldığı anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi tarafından davanın esası hakkında bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken davanın süreaşımı nedeniyle reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.