Danıştay 8. Daire E.2022/2325 K.2025/7356

Dava konusu istem: Adana ili, ... ilçesi sınırları içinde yer alan ve davacı şirketin uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu (kalker-mıcır) işletme ruhsatlı maden sahasındaki işletme faaliyetinin Maden Kanunu'nun 7/13 ve 7/son madde hükümleri uyarınca durdurulmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... gün ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; ruhsat sahasında bulunan alandaki faaliyetlerin mülkiyet izni olmadan yapıldığı tespitine istinaden işletme faaliyetinin durdurulduğu görülmekle, davacı şirketin izin süresinin 03/08/2017 tarihinde sona ereceğinden 01/08/2017 tarihli dilekçe ile MAPEG ruhsat hukukunun devam ettiğine dair yazı, noter onaylı 1 yıllık ek taahhütname ve 1 yıllık bedelleri peşin yatırılarak 1 yıllık ek süre talep edildiği ve kabul edildiği, verilen 1 yıllık ek süre dolmadan yeni izin talebinde bulunulduğu, arazi izin bedellerinin yatırıldığı,

Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazıları ile yapılan nihai değerlendirmede söz konusu alanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğünden izin verilmediği, davacı şirketin izin süresi dolmadan 02/08/2018 tarihli dilekçe ile izin başvurusunda bulunduğu ve arazi izin bedellerini yatırdığı,

Orman Kanunun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yıllık arazi bedellerinin ödenmesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair ek taahhüt senedi vermesi halinde Bakanlıkça neticelendirilinceye kadar iznin devam edeceği yönündeki düzenleme uyarınca, davacının izin talebinin neticelendirildiği 29/06/2020 tarihine kadar mülkiyet izninin devam ettiği açık olduğundan işletme faaliyetinin mülkiyet izni dahilinde yapıldığı,

dolayısıyla Sicil:... sayılı II (a) grubu (kalker-mıcır) işletme ruhsatlı maden sahasının işletme faaliyetinin, Maden Kanununun 7/13 ve 7/son madde hükümleri uyarınca davacının mülkiyet izni talebinin neticelendirildiği 29/06/2020 tarihine kadar olan dönem için durdurulmasını gerektiren yasal sebebin oluşmadığı anlaşıldığından bahisle dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı tarafa söz konusu orman izni eksikliğinin giderilmesi için ...tarihli ve ... sayılı yazı ile 2 aylık süre verilmesine rağmen, yasal süresi içerisinde eksikliğin gidermediği, izin süreçleri ile alakalı herhangi bir bilgi paylaşımı yapılmadığı, yasal süre dolmasına rağmen hareketsiz kalındığı, verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, ... ilçesi sınırları içinde yer alan ve davacı şirketin uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu (kalker-mıcır) işletme ruhsatlı maden sahasında ... tarih ve ... sayılı olur uyarınca 05-08/04/2019 tarihleri arasında yapılan inceleme neticesinde, güncel orman izninin bulunmadığının tespit edildiği, davacı şirkete 2 ay içinde eksikliklerin giderilmesinin yazı ile tebliğ edildiği, cevap verilmemesi üzerine Maden Kanunu'nun 7/13 ve 7/son madde hükümleri uyarınca işletme faaliyetinin durdurulmasına dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinin 21. fıkrasında, "(Değişik fıkra:14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Adana ili, ... ilçesi sınırları içinde yer alan ve davacı şirketin uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu (kalker-mıcır) işletme ruhsatlı maden sahasına ilişkin olarak davacı şirket tarafından 02/08/2018 tarihli dilekçeyle Adana Orman Bölge Müdürlüğü'ne başvuru yapılarak söz konusu izin süresinin 19/02/2028 tarihine kadar uzatılmasının istendiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirketin 02/08/2018 tarihli dilekçeyle yapmış olduğu mülkiyet (orman) izni süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla, söz konusu işlemin iptaline karar verilmesi ve Bölge İdare Mahkemesince de davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddedilmesi üzerine temyiz yoluna başvurulması sonrasında Dairemizin 07/10/2025 tarih ve E:2022/4279, K:2025/7355 sayılı kararıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, davacı şirketin mülkiyet (orman) izin süresinin 19/02/2028 tarihine kadar uzatılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddedilmesine ilişkin açmış olduğu davada, söz konusu işlemin iptal edilmesi ve Dairemizce de bu kararın onanması nedeniyle oluşan yeni hukuki duruma göre tekrar değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, sonucu itibarıyla hukuka uygun olan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir.

KARŞI OY

(X)- Dava, Adana ili, ... ilçesi sınırları içinde yer alan ve davacı şirketin uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu (kalker-mıcır) işletme ruhsatlı maden sahasındaki işletme faaliyetinin Maden Kanunu'nun 7/13 ve 7/son madde hükümleri uyarınca durdurulmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün... gün ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinin 21. fıkrasında, "(Değişik fıkra:14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir." hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, 27/11/2019 tarihli davalı idare yazısı ile, 19/02/2018 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile uzatıldığı ve güncel yeni orman izni bulunmadığı hususları tespit edilerek güncel orman izninin 2 ay içerinde verilmesinin istenildiği ancak süresi içerisinde sunulamadığından 05/03/2020 tarihli dava konusu işlemle ruhsat sahasında bulunan alandaki faaliyetlerin mülkiyet izni olmadan yapıldığından gerekli izinler alınıncaya kadar faaliyetlerin durdurulduğu görülmektedir.

Bu itibarla, orman izni olmadan ruhsat sahasında bulunan alandaki faaliyetlerin devam ettiği anlaşıldığından, mülkiyet (orman) izni temdit talebinin reddine ilişkin işlemin sonradan verilen mahkeme kararı ile iptal edilmiş olmasının mevcut hukuki duruma göre orman alanının korunmasına yönelik bir tedbir mahiyetinde olan işletme faaliyetinin durdurulması işlemine etki etmeyeceği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.