Danıştay 8. Daire E.2022/2979 K.2025/5784

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Bitlis ili, Ahlat ilçesi, hudutları dâhilinde ve uhdesinde bulunan ... sicil sayılı IV(a) grubu işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. 06/12/2018 tarih ve 30617 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak tebligatların yapıldığı tarih itibarıyla yürürlüğe girmiş olan Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nin, 5., 31. ve 32. maddelerine istinaden, davacıya yapılacak tebligatların 01/01/2019 tarihinden itibaren UETS adresine yapılması gerektiği, UETS adresinin tespit edilememesi durumunda ise.

7201 sayılı Kanun'da belirtilen usullere göre tebligat yapılması gerektiğinin açık ve mecburi olduğu, davalı idare tarafından bu mecburiyete uyulmadan ve yürürlükten kaldırılan 19/01/2013 tarih ve 28533 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği'ne istinaden davacının KEP adresine yapılan tebligatların usulüne uygun olmadığı sonucuna ulaşılarak, bu tebligatlar esas alınarak tesis edilen maden işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı, esas yönünden ise, maden işletme ruhsatının 2019 yılı ruhsat bedelinin son ödeme tarihi olan 01/02/2019 tarihine kadar yatırılmadığı, bu sebeple davacı şirkete idari para cezası uygulanarak işletme ruhsat bedelinin verilen 3 aylık süre içinde yatırılması gerektiğinin, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceğinin bildirildiği, anılan bildirimin davacı şirketin kayıtlı elektronik posta adresine tebliğ tarihinden başlamak üzere verilen 3 aylık yasal sürenin sonu olan 07/10/2019 tarihine kadar ruhsat bedelinin yatırılmadığı,

bu nedenle verilen 3 aylık yasal sürenin sonu olan 08/10/2019 tarihi itibarıyla maden ruhsatının iptal edildiği, kayıtlı elektronik posta adresine yapılan tebligatın usule uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bitlis ili, Ahlat ilçesi hudutları dâhilinde bulunan ... sicil sayılı IV(a) grubu işletme ruhsatını davacı şirket adına düzenlenmiştir.

Davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile 2019 yılı ruhsat bedelinin yasal ödeme süresi içinde ödenmediği ve Maden Kanunu'nun 13/1. fıkrası gereği 31.054,00 TL idari para cezası uygulandığı, 2019 yılına ait ruhsat bedelinin ise yazının tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde ödenmesi gerektiği, aksi halde ruhsatın iptal edileceği hususları davacıya bildirilmiş olup, söz konusu yazı davacının KEP adresine gönderilmiştir.

Davalı idarenin ... tarih ve E... sayılı yazı ile ise 3 aylık yasal süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine davacı şirketin uhdesinde bulunan ... sicil sayılı IV(a) grubu işletme ruhsatı 08/10/2019 tarihi itibarıyla iptal edilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hali ile) "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında. "Ruhsat bedellerinin tamamının her yıl ocak ayının sonuna kadar yatırılması zorunludur. I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer grup madenlerin ruhsat bedelleri Genel Müdürlüğün belirlediği bankada açılacak hesaba yatırılır.

Yatırılan işletme ruhsat bedelinin %50’si genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimince Hazine hesabına on beş işgünü içinde aktarılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı hesabına, diğer illerde ise il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin her yıl ocak ayının sonuna kadar tamamının yatırılmaması hâlinde yatırılmayan kısmının iki katı ruhsat bedeli olarak her yıl haziran ayının son gününe kadar yatırılması zorunludur, aksi halde ruhsat iptal edilir. Ruhsat bedellerinin yatırılması ile ilgili ruhsat sahibine ayrıca herhangi bir tebligat ve bildirim yapılmaz.

İptal edilen ruhsatlar için ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat bedelinin ödenmeyen kısmı 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlaları, lületaşı ve oltutaşı için düzenlenen ruhsatlardan ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilerek 7 nci madde kapsamındaki mülkiyet izni sahiplerinden sahanın kabul edilerek teslim alındığına dair belgelerin Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi şartı ile 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun ve bu Kanun kapsamında ruhsata ilişkin geçmiş borcunun bulunmaması hâlinde çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmü yer almaktadır.

3213 sayılı Maden Kanunu'na 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nın 118. maddesi ile eklenen ve 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe giren Ek 18. maddesinde, "MAPEG görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatı, kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) yoluyla ilgilisine tebliğ edebilir. Bu yollarla yapılan tebligatlar 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş sayılır.

4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile 30/05/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) kullanmaları zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine getirmedikleri her üç ay için 25.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanır.

Bu idari para cezası her yıl 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." hükmü, aynı KHK ile eklenen Geçici 37.(mülga) maddede de, "4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların 3213 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinde düzenlenen aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) 31/8/2018 tarihine kadar MAPEG’e sunması zorunludur.

Bu tarihe kadar sunmayanlar hakkında ek 18 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanır." hükmü bulunmaktadır.

21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği'nin "KEP adreslerinin bildirilmesi" başlıklı Geçici 10. maddesinde, "Ruhsat sahiplerinin tebligata esas Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adreslerinin bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur. Aksi halde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Ek 18. maddede, MAPEG'in görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatın, kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) yoluyla ilgilisine tebliğ edilebileceği düzenlemesinin yer aldığı, dolayısıyla tebligatın yapılması konusunda davalı idareye KEP ya da e-Tebligat hususunda seçimlik hak tanındığı,

her iki tebligatın da 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş sayılacağı, esasen KEP adresine yapılan tebliğin de elektronik tebligat yöntemlerinden biri olduğu ve bu sebeple 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Elektronik tebligat başlıklı" 7/a maddesinin 4. fıkrası gereği iletinin muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğin yapılmış sayılacağı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesi kararında tebligatın 06/12/2018 tarih ve 30617 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve işlemin tebliğ edildiği tarihte yürürlükte olan Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca yapılması gerektiği gerekçesiyle tebligatın geçersiz olduğuna hükmedilmiş ise de, Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin, Maden Yönetmeliğinde tebligata ilişkin yer alan düzenlemeleri hükümsüz hale getirmediği gibi, KEP adresine tebligat yapılabileceğini öngören kanuni düzenlemenin uygulanmasının normlar hiyerarşisinde daha alt düzenleyici işlem olan yönetmelik ile engellenemeyeceği de açıktır.

Başka bir ifadeyle, MAPEG'e tebligatın KEP ya da e-Tebligat adresine yapılması hususunda kanunla tanınan seçimlik hak yönetmelik düzenlemesi ile geçersiz kılınamayacaktır.

Uyuşmazlıkta, davaya konu işlemin dayanağı olarak mali yükümlülüklerin yasal süresi sonuna kadar ödenmediğinin tespit edildiği ve 2019 yılı işletme ruhsat bedelinin yatırıldığına ilişkin belgenin ibraz edilmesi için ... tarih ve E... sayılı yazıyla davacıya 31.054,00-TL idari para cezası uygulanarak söz konusu belgelerin 3 ay içinde tamamlanması gerektiğinin aksi halde ruhsatın iptal edileceğinin bildirildiği ve KEP adresine gönderildiği ancak teslim edilemediği görülmektedir.

Öte yandan yukarıda yer alan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, MAPEG'in görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatın, kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) yoluyla ilgilisine tebliğ edilebileceği, davalı idareye KEP ya da e-tebligat hususunda seçimlik hak tanındığı, aktif edilmiş tebligata esas KEP adresinin 31/08/2018 tarihine kadar MAPEG'e sunulmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla bu tarih itibarıyla 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş tebligata esas KEP adresinin bulunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Aynı düzenlemelere göre, davalı idareye bildirilmiş olan KEP adresine ilişkin aktivasyon sözleşmesinin de 31/08/2018 tarihine kadar imzalanmak suretiyle, söz konusu adresin aktif hale getirilmesi noktasında yasal yükümlülüğün/zorunluluğun bulunduğu, bu yükümlülüğün ruhsat ve hak sahibi olanların üzerinde olduğu konusunda şüphe bulunmamaktadır. Bununla birlikte, bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine getirmedikleri her üç ay için idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmış olup, idari para cezası uygulanması noktasında davalı idareye takdir hakkı verilmediği, bunun idarece yerine getirilmesinin bir zorunluluk olarak düzenlendiği görülmektedir.

Davalı idarece dava konusu işlem davacının KEP adresine 22/11/2019 tarihinde gönderilmiştir. Ancak davacı tarafından dava dilekçesi davacının KEP adresinin aktivasyonunun dava konusu işlem tarihi itibarıyla hala gerçekleştirilmediği, bu nedenle dava konusu işlemden ancak haricen haberdar olduğunu belirtilmektedir.

Maden Kanunu hükümlerine göre her ne kadar, ruhsat ve hak sahibi olanların aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) 31/08/2018 tarihine kadar MAPEG’e sunması zorunlu ise de; söz konusu yükümlülüğünü yerine getirilmeyen KEP adresi edinmeyen veya bu adresleri aktif ederek kullanıma hazır hale getirilmeyen ruhsat ve hak sahiplerine MAPEG tarafından idari para cezası uygulanacağı da tabiidir.

Sonuç olarak, elektronik yolla tebligatın yapılamaması hâlinde davalı idarece diğer usullerle tebligat yapılması gerektiği, bu nedenle Mahkemece davacının aktivasyon sözleşmesinin mevcut olup olmadığı hususu araştırıldıktan sonra elektronik tebligata elverişli olmadığı görülen ancak aktif edilmiş KEP adresine yapılan e-tebligatın ilgili mevzuat uyarınca geçerli bir tebligat olacağı hususu da dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin tebligatının 06/12/2018 tarih ve 30617 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve işlemin tebliğ edildiği tarihte yürürlükte olan Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca yapılması gerektiği,

tebligatın geçersiz olduğu gerekçesi ile iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.