Danıştay 8. Daire E.2022/3611 K.2024/505

Dava konusu istem: Özel Sesleniş Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde öğretmen olarak görev yapmak iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu çalışma izninin iptal edilen davacı tarafından Van Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının görevlendirmesinin iptal edilerek görevine son verilmesine yönelik işleme 25/08/2020 tarihinde İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında itiraz ettiği, zımni ret süresi olan 60 gün içinde idarenin itirazın esasına yönelik cevabını sonuçlandırmayarak davacıya tebliğ etmemesi nedeniyle, bu 60 günlük sürenin sonunda işlemin kesinleştiği, bu kesinleşmeden itibaren, 2577 sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca dava açma süresi olan 60 gün içinde dava açılması gerekirken,

iş bu davada uygulama olanağı olmayan İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 10. maddesinde yer alan idarenin kesin olmayan cevabını bekleme süresi olan 6 aylık sürenin esas alınarak, itiraz üzerinden yaklaşık 7 ay geçirildikten sonra 06/04/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Özel Sesleniş Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde öğretmen olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu davacının çalışma izni İpekyolu Kaymakamlığı'nın … tarih ve E:… sayılı işlemi ile iptal edilmiş olup; 26/08/2020 tarihli dilekçeyle davacı tarafından çalışma izninin iadesi istemiyle İpekyolu Kaymakamlığı'na başvuru yapılmıştır.

Davacının başvurusu üzerine; İpekyolu Kaymakamlığı'nın Valiliğe hitaben gönderdiği … tarihli ve E… sayılı yazı ile davacının itiraz başvurusuyla ilgili Milli Eğitim Bakanlığından görüş istenmesi talep edilmiş ve bu kapsamda Bakanlıktan görüş istenmesi hususunda yazışmalar yapılmıştır.

Dosyada yer alan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla 5352 sayılı Adli Sicil Kanunun 13/A maddesi uyarınca davacının yasaklanmış haklarının geri verilmesine karar verilmiş olup; davacı tarafından 03/11/2020 tarihli dilekçeyle anılan karara istinaden mağduriyetinin giderilmesi talep edilmiştir.

Davacının başvurusu üzerine; İpekyolu Kaymakamlığı'nın .. tarihli ve E… sayılı yazısında davacının memnu hakların iadesi kararı ile başvuru yaptığı belirtilerek Valilikten bu durumun değerlendirilmesi talep edilmiş olup; Valiliğin … tarihli ve E… sayılı yazısı ile 5580 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca davacının memnu hakların iadesi kurumundan yararlanamayacağının düşünüldüğü belirtilmiştir.

Davalı idarenin … tarihli ve E… sayılı işlemi ile davacının Van 1. Devlet Güvenlik Mahkemesi'nin … esas sayılı dosyasında 12 yıl ağır hapis cezası aldığı ve ömür boyu kamu hizmetinden yasaklandığı gerekçesiyle davacının başvurusuna ilişkin işlem yapılamayacağı hususunun davacıya bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, ...

Tarihi izleyen günden başlar." hükmü, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle, aynı Kanun'un 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler, altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgiler altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Altmış günlük süre içinde verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilirler. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı, 11. maddesinde de, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.

Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2.Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3.İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlemin tesis edilmesi istemiyle her zaman idareye başvuruda bulunabileceği düzenlenmişken, anılan Kanun'un 11. maddesinde ise haklarında tesis edilmiş olan idari işlemlerin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, başvuru yapılması halinde de, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresinin duracağı düzenlenmiştir.

Öte yandan, ilgililer hakkında tesis edilen idari işlemlere ilişkin olarak, yeni bir hukuki duruma dayanılarak, bu hukuki kazanımların hukuki sonuçlarından yararlanmak amacıyla yaptıkları başvuruların ise, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi yerine, 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin kabulü gerekmekte olup; bu durumda da başvurunun reddi veya zımnen reddi halinde 60 günlük dava açma süresi içinde iptal davası açılabileceği gibi dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilmesi halinde cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilecektir.

Somut olayda; davacının çalışma izninin 25/08/2020 tarihli Kaymakamlık işlemi ile iptal edildiği, davacı tarafından anılan işleme 26/08/2020 tarihinde itiraz edildiği, anılan başvuruya davalı idarece bir cevap verilmemesi üzerine davacı tarafından bir dava açılmadığı, davacının anılan başvurusu üzerine idarenin iç yazışmalarına devam ettiği süreçte hakkında Van 1. Ağır Ceza Mahkemesince memnu hakların iadesi kararı verildiği ve davacı tarafından anılan karara istinaden mağduriyetinin giderilmesi istemiyle yeni bir başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve uyuşmazlığın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; hakkında verilen memnu hakların iadesi kararının davacı bakımından yeni bir hukuki durum yarattığı ve davacının bu yeni hukuki durumun hukuki sonuçlarından yararlanmak amacıyla davalı idareye 03/11/2020 tarihli dilekçe ile 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında bir başvuru yaptığı, davacının bu başvurusunun zımnen reddedilmesi üzerine bu ret işleminin iptali istemiyle bir dava açılmadığı, ancak sonrasında davalı idarece verilen kesin cevap üzerine bakılan davanın açıldığı,

bu davanın 2577 sayılı Kanun'un 10/2. maddesinde yer alan "Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davacının 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilen başvurusu üzerine tesis edilen 01/04/2021 tarihli dava konusu işlemin iptali istemiyle 06/04/2021 tarihinde Van İdare Mahkemesi kayıtlarına giren dava dilekçesi ile açılan iş bu davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmış olup; davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Van 3. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.