Danıştay 8. Daire E.2022/3776 K.2025/5786

Dava konusu istem: Davacının, Gaziantep ili, ... ilçesi sınırlarında ve uhdesinde bulunan ... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının 21/02/2019 tarihi itibarıyla iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, ... tarih ve E... sayılı ihtar yazısının davacının KEP adresine iletildiği 16/11/2018 tarihini izleyen 5. günün sonunda yani 21/11/2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği dolayısıyla davacı tarafından bu tarihten itibaren 3 aylık süre içerisinde en son 21/02/2019 tarihinde 2017 ruhsat bedelinin yatırılması gerekirken yatırılmadığı ve süresinden sonra 21/03/2019 tarihinde yatırıldığı anlaşılmakta olup, 31/01/2019 tarihinde yatırılan ruhsat bedelinin ise 2019 yılına ilişkin olduğu,

bu ödemenin 2017 yılına ilişkin bir ödeme olmadığının basiretli bir tacir olan davacı tarafından bilindiğinin kabulü gerektiği, öte yandan, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde, davacının yaşı nedeniyle gerekli teknolojik bilgiye sahip olmadığı ve ... tarih ve E... sayılı yazıdan 20/03/2019 tarihinde haberdar olduğu belirtilmekte ise de, davacının tebligata esas KEP adresini (... tarih ve ... nolu vekaletname gereğince) vekili ... aracılığıyla 07/05/2018 tarihli dilekçe ile davalı idareye bildirdiği ve 31/08/2018 tarihi itibarıyla da söz konusu KEP adresini aktive etme zorunluluğunun bulunduğu hususları dikkate alındığında,

davacı vekilinin anılan iddiasına itibar edilmediği, davacının, mevzuat gereği verilen 3 aylık süre içerisinde 2017 ruhsat bedelini ödemediği sabit olduğu, ... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının 21/02/2019 tarihi itibarıyla iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Elektronik Tebligat Kanunu uyarınca elektronik tebligatın zorunluluk hükmünün 01/01/2019 tarihinden itibaren geçerli olduğu, ayrıca elektronik tebligat yapılabilmesi için yükümlülerin KEP adresi almasının yasal zorunluluk olduğu, yaşlılığı nedeniyle teknolojik bilgiye sahip olmadığı, yapılan elektronik tebligattan 20/03/2019 tarihinde haberdar olduğu, 2017 yılı ruhsat bedelinin önceki bir tarihte yatırıldığı, 2017 yılında yatırılan ruhsat bedelinin 2016 yılı için yatırılmış gibi göründüğü, yazıdan haberdar olunmasının akabinde 2016 yılı ruhsat bedelinin hemen yatırıldığı, süresinde yatırılan haiç bedeline rağmen dava konusu işlemin tesis edildiği, idarenin kusurlu davranışları nedeniyle ruhsat iptali yoluna gidilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi sınırlarında bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının 22/10/2014 tarihinde davacı adına düzenlenmiştir. Davacı tarafından ... tarihli dilekçe ile "..." adresini davalı idareye bildirilmiştir.

Davalı idare tarafından 2017 yılı ruhsat bedelinin yatırılmadığının tespiti üzerine ... tarih ve E... sayılı yazı ile Maden Kanun'nun 13/1 fıkrası uyarınca 25.098,00TL idari para cezası uygulanarak, ruhsat bedelinin 3 ay içerisinde ödenmesinin istenilmesine dair, anılan yazı davacının KEP adresine gönderilmiştir.

Davacı tarafından ... tarihinde ... ruhsat bedeli ödenmiştir.

Davacı tarafından 28/03/2019 tarihinde davalı idareye başvurarak ağır bir tedavi gördüğü rahatsızlığı ve yaşı nedeniyle teknolojiyi takip edemediği bu nedenle KEP adresini 20/03/2019 tarihinde aktive edebildiğini, mücbir sebepler de göz önüne alınarak ruhsat harcından muaf tutulmasını, yapılan ödemelerin iadesini, verilen cezaların kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı idare tarafından tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlem ile ise 2017 işletme ruhsat bedelinin 3 ay içerisinde yatırılması gerektiği hususundaki uyarı yazınının mevzuat gereği 21/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, verilen 3 aylık süre 21/02/2019 tarihinde dolmuş olmasına rağmen süresi içerisinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı gerekçesiyle davacının rusatının 21/02/2019 tarihi itibari ile iptaline ilişkin davaya konu ... tarih ve E... sayılı işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemişse varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinde düzenlenen kural ile, dava sırasında tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması hâlinde izlenecek usule ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ancak, tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğin kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerekmektedir.

Buna göre, dava sırasında davacının, kanun yolu başvurusu sırasında ise kanun yolu başvurusunda bulunan tarafın, ölüm, tüzel kişiliğin ortadan kalkması gibi nedenlerle kişilik; vesayet altına alınma, tasfiye sürecine girme gibi medeni hakları kullanma ehliyetini sonlandıran ya da kısıtlayan nedenlerle nitelik değişikliğine uğraması hâlinde, davayı veya kanun yolu başvurusunu takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar ilgili mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin ise iptaline karar verilecektir.

Aynı maddede, dava esnasında gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği de belirtilerek, gerçek kişilerin idari yargıda davalı konumunda bulunabilecekleri istisnai hâllerde (idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda) gerçekleşebilecek ölüm olayının dava takibi bakımından doğuracağı sonuca ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ancak, gerçek kişilerden olan tarafın ölümünün (tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğe benzer şekilde) kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden ve UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucu, davacının 16/04/2023 tarihinde vefat ettiği, davacı vekili tarafından 11/04/2022 tarihinde kayıtlara alınan dilekçeyle temyiz isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, maden işletme ruhsatının 21/02/2019 tarihinden itibaren sona erdirilmesi işleminin iptali istemiyle açılan davada, iptali istenilen işlemin doğurabileceği sonuçların davacının ölümüyle birlikte, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.