Danıştay 8. Daire E.2022/4052 K.2025/8410

Dava konusu istem: Aydın ili, ... ilçesi sınırları içerisinde yer alan ve davacının uhdesinde bulunan ... sayılı II-(b) grubu maden işletmesine ilişkin işletme ruhsat süresinin uzatılması istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi ile işletme ruhsatının 19/02/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptaline ve davacıya 41.534,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu maden işletme ruhsatının, davalı şirket tarafından Maden Yönetmeliğinin 39. maddesi uyarınca davalı idareye sunulması gerekli vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belgenin sunulmamış olması nedeniyle iptal edildiği, maden işletme süresinin uzatım (temdit) talebine ilişkin başvurularda bu belgenin sunulması gerektiğinin Maden Kanunu'nun 13. maddesi ile Maden Yönetmeliğinde açıkça belirtildiği,

bu nedenle süre uzatım talebi halinde mezkur belgenin ilgili idareye sunulmasının mevzuatta öngörülmüş bir gereklilik olmaya devam ettiği, bu belgenin süre uzatım talebi ekinde ilgili idareye sunulmaması halinde, Maden Kanunu'nun 24. maddesinin ikinci fıkrasındaki hükme göre, başvuru sahibine 3 aylık süre verilerek eksikliğin giderilmesinin istenileceği, en nihayetinde ise başvuru sahibi tarafından anılan eksikliğinin ruhsat süresi sonuna kadar giderilmemesi halinde para cezası uygulanarak maden işletme ruhsatının iptal edileceği, Maden Yönetmeliği'nin 39. maddesinin ikinci fıkrasında,

süre uzatın başvurularında eksikliklerin verilen 3 aylık sürede giderilmemesi halinde başvuru sahibine para cezası uygulanarak 3 aylık ikinci bir süre verileceği belirtilmiş ise de.

Yönetmelikte yer alan düzenlemenin üst norm olan Kanun hükmüne aykırılık teşkil edemeyeceği göz önüne alındığında, bahsi geçen ikinci 3 aylık sürenin, Maden Kanunu'nun 24. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, eksikliklerin ruhsat süresinin sonuna kadar giderilebileceği hükmü kapsamında değerlendirilebilecek olduğu ve ruhsat süresinin sonuna kadar giderilmeyen eksiklikler için ikinci kez 3 aylık bir süre verilmesine Maden Kanunu'nun açık hükmü karşısında imkan bulunmadığı, ...

İdare Mahkemesi kararı gereğince davacıya verilen 3 aylık sürede davacı tarafından süre uzatım başvurusuna eklenerek idareye sunulması gerekli vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belgenin davalı idareye sunulamaması karşısında Maden Kanunu'nun 24. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı şirketin uhdesinde bulunan maden işletme ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Kararıyla, ... gün, E:... sayılı ara kararıyla. Yatağan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden "Davacı şirketin idarenize vermiş olduğu 27/02/2021 tarihli.

7.198.750.00 TL borcuna ilişkin miktarın, 7.718.413,548 TL olan alacağından mahsup edilmesi yönündeki talepleri üzerine (MAPEG tarafından verilen 3 aylık sürenin son günü olan 01/03/2021 tarihinde gerçekleştirilmesi yönündeki) hangi işlemlerin yapıldığının sorulmasına, bu doğrultuda yapılan işlemlerin ve ilgili bilgi ve belgelerin istenilmesine" karar verildiği, idarece verilen cevapta.

2016 yılı ile incelemesi devam eden 2017-2021 dönemlerine ait KDVK'nun 11/1-c maddesi gereğince ihraç kayıtlı satışlardan doğan KDV'nin ödevli kurumun borçlarına mahsup işlemleri ile tecil-terkin kapsamında bulunan KDV'nin terkin işlemlerinin mahkeme kararlarının kesinleşmesinden sonra değerlendirileceğinin bildirildiği, davacı şirketin vadesi geçmiş borcunun bulunmadığını gösterir belgenin sunulamaması durumunun, davacı şirketin kendi kusurundan kaynaklanan bir durum olmadığı, bu hususun Gelir İdaresi Başkanlığı Muğla Vergi Dairesi Başkanlığı ile Yatağan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün iç işleyişinden kaynaklandığı,

davacı şirketin kendi kusuru, ihmali veyahut hatasından kaynaklı bir husustan dolayı borcu yoktur belgesinin sunulamaması durumunun sübuta ermediği, netice itibarıyla davacı şirket tarafından mevzuat hükümlerine aykırı hareket edildiğinden söz edilemeyeceği, bu nedenle de davacı şirket tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının kendi kusurundan dolayı dolayı söz konusu belge alınmayarak idareye sunulamadığı, verilen kararın yasaya aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Aydın ili, Bozdoğan ilçesi sınırları içerisinde yer alan ve davacının uhdesinde bulunan ... sayılı II-(b) grubu maden işletmesine ilişkin davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı temdit (ruhsat süre uzatım) projesinin verildiği ancak proje ekinde vadesi geçmiş borcun bulunmadığını gösterir belgenin sunulmadığı, bu nedenle, 20/08/2020 tarihli ilk işlem ile yapılan temdit talebinin kabul edilmeyerek 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrası gereğince ruhsat bitim tarihi olan ... tarihi itibarıyla ruhsatın iptal edildiği, davacı tarafından bu işleme karşı açılan davada ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı kararı ile ruhsatın iptaline ilişkin işlemin, davacıya 3 ay süre verilmediğinden bahisle iptal edildiği, Mahkeme kararına istinaden davacıya gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı ile temdit eksikliklerinin belirtilerek, vadesi geçmiş borcunun bulunmadığı gösterir belgenin ilgili vergi dairesinden alınarak Genel Müdürlüğe verilmesi gerektiğinin davacıya bildirildiği, ancak verilen süre içerisinde vadesi geçmiş borcunun bulunmadığını gösterir belge sunulamadığından,

işletme ruhsat süresinin uzatılması istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi ile işletme ruhsatının 19/02/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptaline ve davacıya 41.534,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun ( ilk dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte geçerli olan hali) "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrasında; "(Değişik ikinci fıkra:14/2/2019-7164/17 md.) Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak,

yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır.

Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır.

Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez.

Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır.

Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." hükmü, anılan Kanun'un Geçici 38. maddesinin birinci fıkrasında (Ek:14/2/2019-7164/22 md.) "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsat süresinin bitimine bir yıldan daha az süre kalan ruhsatlar için 24 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen altı aylık süre hükmü uygulanmaz" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, idarece, davacının Aydın ili, ... ilçesi sınırları içerisinde yer alan maden işletme ruhsatının süresinin uzatılması istemiyle yapılan başvuru ekinde sunulan 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına ilişkin belgenin bulunmadığının tespit edildiği, sonrasında ise Mahkeme kararı uyarınca 3 aylık süre verilerek bu eksikliğin giderilmesinin istenildiği ancak verilen süre zarfında eksikliğin giderilemediğinden bahisle temdit talebinin reddi ile ruhsatın süre bitim tarihi itibarıyla iptaline ve davacıya 41.534,00-TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından maden işletme süresi sona ermeden önce 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgenin idareye sunulamadığı, ayrıca temdit talebinde bulunduğu tarih itibarıyla vergi borcu bulunduğunun ortaya konulduğu görüldüğünden, davacının temdit talebinin reddi ile ruhsatının iptaline ilişkin işlem ve davacıya 41.534,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmamaktayız.