Danıştay 8. Daire E.2022/4303 K.2023/2568

Dava konusu istem: Serik Belediyesi iş yerlerinde çalışan daimi işçileri kapsayan 01/01/2019-31/12/2021 döneminde uygulanmak üzere davacı Sendika ile Serik Belediye Başkanı tarafından 07/02/2019 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan bahisle uygulanmamasına yönelik alınan Serik Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyada yer alan davalı idarenin 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait kesin hesap cetvelleri ile anılan yıllara ait personel giderlerinin bütçe gelirleri toplamına oranını gösterir cetvellerin ve diğer bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

davacı sendika ile davalı idare arasında Serik Belediyesi iş yerlerinde çalışan işçileri kapsayan 01/01/2019-31/12/2021 tarihleri arası yürürlük süreli ve 07/02/2019 tarihli toplu iş sözleşmesi hükümleriyle, davalı idareye ait şirket bünyesinde çalıştırılmakta olan işçilerin lehine olarak mevzuatta öngörülen üst sınırdan fazla ücret ile diğer mali ve sosyal haklar verilmesinin düzenlendiği anlaşıldığından, söz konusu toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanmamasına ilişkin tesis edilen dava konusu meclis kararında mevzuat hükümleri uyarınca hukuka aykırılık bulunmadığı;

ayrıca belediye meclisi kararında belediye başkanının da imzasının bulunduğu ve belediye başkanının iradesinin de aynı yönde olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin tesisinde belediye meclisinin yetkisinin bulunmadığı yönündeki iddianın yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davanın reddi yolundaki kararlarının Danıştay Sekizinci ve Onikinci Dairelerinin müşterek heyetlerince verilen Danıştay Sekizinci Dairesinin 13/10/2021 tarih ve E:2021/1725, K:2021/4513 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak.

6356 sayılı Kanun kapsamında imzalanan toplu iş sözleşmelerinde, Anayasa'ya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemelere yer verilemeyeceği, bu sözleşmelerin bir yıldan az ve üç yıldan çok olamayacağı, taraflarca imzalanmak suretiyle uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinin, kanunlara aykırı hükümler içerdiğinden bahisle, tarafların karşılıklı ortak iradesi olmaksızın, süresinin kısaltılamayacağı veya süresinden önce sonlandırılamayacağı; ayrıca, 6356 sayılı Kanun'da kamu kurum ve kuruluşlarına, taraf oldukları toplu iş sözleşmesinin uygulanmamasına yönelik tek taraflı olarak karar alma yetkisi de verilmediği;

bu kapsamda, kamu kurum ve kuruluşlarınca, taraf oldukları toplu iş sözleşmesinin sonlandırılmasına veya uygulanmamasına yönelik idari işlem niteliğinde karar alınmasının mümkün bulunmadığı, buna göre, Serik Belediyesi iş yerlerinde çalışan daimi işçileri kapsayan ve 01/01/2019-31/12/2021 döneminde uygulanmak üzere davacı Sendika ile Serik Belediye Başkanı tarafından 07/02/2019 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin, tarafların ortak iradesi olmaksızın, davalı idare tarafından süresinden önce sonlandırılmasına veya uygulanmamasına yönelik dava konusu Belediye Meclisi Kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle,

davacının istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24. maddesi kapsamında yasal işlemleri tamamlanarak kadroya geçirilen işçilerin ücretleri ile mali ve sosyal haklarının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında belirlendiği.

Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yayınlanan ve 30/06/2020 tarihine kadar yürürlükte kalacak olan Toplu İş Sözleşmesi'nde belirtilen ücretler ile mali ve sosyal haklardan daha yüksek miktarda ödeme yapılmasına imkan bulunmadığı; diğer taraftan, 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 Üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 49. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Toplu İş Sözleşmesinin hukuka aykırı olduğu.

5393 sayılı Belediye Kanununun ‘Belediye Başkanının görev ve yetkileri’ başlıklı 38 inci maddesinin (g) bendinde sözleşme yapmak için yetkili organların kararını alması gerektiği ve 49 uncu maddesinde personel giderlerinin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile güncellenmesi ile bulunan rakamın %30’unu aşamayacağının düzenlendiği, mevzuata aykırı olarak Belediye Meclisinden Belediye Başkanı adına sözleşme yapma yetkisi alınmaksızın daimi işçi personeller için 07/02/2019 tarihinde imzalanan TİS hükümlerinin yürürlüğe konulması halinde mevzuat hükümlerine açıkça aykırılık doğacağı.

Bakanlar Kurulunun 09/04/2018 tarih ve 2018/11608 sayılı İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar'ında, belediyelerin şirket personeli dâhil yıllık toplam personel giderinin, en son yıl bütçe gelirlerinin %40'ını aşamayacağı açıkça belirtilmesine karşın Toplu İş Sözleşmesinin imzalandığı; dolayısıyla, dava konusu Meclis Kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından; taraflar arasında usulüne uygun olarak imzalanarak yürürlüğe giren bir toplu iş sözleşmesinin tarafları bağlayıcı nitelikte olduğu, uygulanmasının dava konusu meclis kararıyla durdurulmasının hukuka aykırı olduğu, belediye meclisinin görev ve yetkilerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesinde tahdidi olarak sayıldığı, kanunda belediye meclisinin görev ve yetkileri içerisinde belediye başkanınca imzalanan toplu iş sözleşmesinin uygulanmasına veya uygulanmamasına yönelik karar alma yetkisinden söz edilmediği,

sendika ile serik belediyesi başkanlığı arasında imzalanan 07.02.2019 tarihli toplu iş sözleşmesinin iptali talebiyle, davalı idare tarafından kanunda belirtilen süre içerisinde herhangi bir itiraz ileri sürülmediği ve dava açılmadığı, dava konusu kararın hukuk devleti ilkesi ve kazanılmış hak ilkesine aykırı olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek-1. maddesi uyarınca Danıştay Sekizinci Dairesi ve Onikinci Dairesince yapılan müşterek heyette Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.