Danıştay 8. Daire E.2022/4824 K.2022/4840

Dava konusu istem: Davacının alkol muayenesi sonucunda 1.39 promil alkollü olduğunun tespiti neticesinde … sıra numaralı tutanak ile 1.516,00 TL idari para cezası verilmesi ve 25.02.2020 tarihli tutanak ile aday sürücü olması nedeni ile ehliyetinin daimi iptal kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında.

288,00 TL idari para cezası yönünden, dosya kapsamında davacının trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirdiğine dair davalı idare tarafından yapılan iddia dışında yeterli somut delilin elde edilemediği, davacının suçlamayı kabul etmediği, bu haliyle davacı beyanlarının aksine delilin dosyada bulunmadığı, davacı hakkında idari para cezasına konu eylemin somut delillerle ispat edilemediği anlaşıldığından davalı idare tarafından davacı hakkında düzenlenen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 46/2-c maddesi uyarınca 288,00 TL idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline.

1.228,00 TL idari para cezası ve aday sürücünün belgesinin iptaline dair tutanak yönünden, dosyaya sunulan CD'de bulunan görüntünün incelenmesinden, olay günü saat 23:16'da davacının Beyşehir ilçesinde bulunan … parkı önüne aracıyla gelerek park ettiği, araçtan biri şoför mahallinden olmak üzere iki kişinin inerek parkın içine doğru gittikleri, yaklaşık bir dakika sonra yani saat 23:17'de kolluk kuvvetlerinin gelerek aracın arkasına durduğu ve aracın yanına gittikleri, yine bir dakika sonra saat 23:18'de başka bir kolluk kuvveti aracının olay yerine geldiği görülmekle, davacının iddia ettiği üzere araç içerisinde kalmadığı,

kız arkadaşıyla birlikte araçtan indiği ve araçtan ayrılma anından bir dakika sonrasında kolluk kuvvetlerinin aracın başına geldikleri, sonrasında park içerisinden aracın yanına gelenlerin olduğu görüldüğünden, kolluk kuvvetleri tarafından tutulan tutanaklardan da anlaşıldığı üzere, aracın park etmesiyle birlikte bir dakika içerisinde kolluk kuvvetlerinin gelmesi ve davacıdan aracının yanına gelmesi istenerek, alkol testi yapıldığı ve davacının 1,39 promil alkollü olduğunun tespit edildiği ve olayların davacının aracını park etmesinden bir kaç dakika içerisinde gerçekleştiği anlaşıldığından,

davacı iddialarının aksine davacının araç kullanırken alkollü olduğu kanısına varıldığından, davalı idare tarafından davacı hakkında düzenlenen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 maddesi uyarınca 1.228,00 TL idari para cezası verilmesi ve 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanıldığının tespit edilmesi nedeniyle Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Ek 3. maddesinin (e) bendi uyarınca 25.02.2020 günlü “aday sürücünün belgesinin iptaline dair tutanak” düzenlenmesi işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idare tarafından dosyaya eksik bilgi ve belge sunulduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları"; (d) bendinde ise, "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, aday sürücü belgesinin iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanunun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davası" olarak nitelendirilemeyeceği, öte yandan, şoförlük mesleğinin ticari faaliyet olarak da değerlendirilememesi karşısında 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında da bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.