Danıştay 8. Daire E.2022/4881 K.2024/3260

Dava konusu istem: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans yapmakta iken sunduğu tezi hakkında düzeltme kararı verilen davacı tarafından, ek süre talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 14. maddesi uyarınca kaydının silinmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen . tarih ve E:.., K:... sayılı kararda.

Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans öğrencisi olan davacının 16.01.2020 tarihinde yüksek lisans tez savunmasına girdiği, jüri üyelerinin kararıyla tezinin düzeltilmesine karar verildiği, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin 16. maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince davacının düzeltilmiş tezini en geç 16.04.2020 tarihine kadar aynı jüri önünde yeniden savunması gerektiği,

ancak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 16.03.2020 tarihinden itibaren üç hafta süreyle eğitime ara verilmesine ilişkin kararı gereğince düzeltilmiş tezini en geç 07.05.2020 tarihine kadar aynı jüri önünde yeniden savunması gerekirken bu tarihe kadar davacının tez savunma sınavına girmediğinden bahisle dava konusu işlemlerin tesis edildiği.

Sosyal Bilimler Enstitüsünün internet sayfasında yayımlanan 28.04.2020 tarihli "Çevrimiçi Yapılacak Lisansüstü Sınav ve Tez İzleme Komite Toplantıları Hakkında Uygulama Yönergesi" başlıklı duyuru ile 06.05.2020 tarihli "Tez İzleme Komitesi Toplantıları Hakkında Önemli Duyuru" başlıklı duyurular nedeniyle davacının düzeltilmiş tez savunmasını 11.05.2020-31.08.2020 tarihleri arasında yapabileceğini düşündüğü, 10.06.2020 tarihinde Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesine eklenen sekizinci fıkra ile de tez aşamasındaki lisansüstü eğitim öğrencilerine talepleri halinde ek süre verilebileceğinin düzenlendiği,

bunun üzerine davacının bu düzenleme uyarınca ek süreden yararlanmak için 04.08.2020 tarihinde davalı idareye başvurduğu, davalı idare tarafından ek süre talebinin reddedildiği ancak bu işlemin davacıya tebliğ edilmediği,

davalı idarece COVID-19 salgını nedeniyle yaşanan olağanüstü süreçte yapılamayan sınavlara ve toplantılara ilişkin yayımlanan yukarıda yer verilen duyurular ile tez danışmanının davacıya gönderdiği mail ile 10.06.2020 tarihinde Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesinde yapılan değişiklik ve Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünün 30.09.2020 tarihli yazısında tezi hakkında "düzeltme" kararı verilen öğrencilere üç aylık süre içinde tezlerini yeniden savunmadıkları halde süre verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde,

davacının ek süre talebi reddedilerek en geç 07.05.2020 tarihine kadar tez savunma sınavına girmesi gerektiği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hakkaniyete ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince; davacının Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji tezli yüksek lisans programına 15.09.2014 tarihinde kayıt yaptırdığı, davalı idarece 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminden itibaren yeniden hesaplanan öğrenim süresi boyunca aralıksız 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz dönemine kadar toplam 7 (yedi) yarıyıl (tez savunma sınavında düzeltme kararı verilince 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar dönemine; yani 8. yarıyıla uzamış) öğrenim gördüğü ve 16.01.2020 tarihinde girdiği tez savunma sınavında düzeltme kararı verildiği,

ancak Covid-19 salgını nedeniyle eğitime ara verilen üç haftalık sürenin eğitim süresine eklenmesi nedeniyle düzeltilmiş tezini 07.05.2020 tarihine kadar yeniden savunması gerektiği; diğer taraftan Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısının "Değerlendirme" başlıklı bölümünde "... tez savunma sınavlarının 11 Mayıs 2020 tarihinden itibaren yapılmaya başlanacağı duyurusuna rağmen..." ibarelerine yer verildiği görülmekle, davalı idarenin 28.04.2020 tarihli duyurusu dikkate alındığında,

davacının düzeltilmiş tezini en geç 07.05.2020 tarihine kadar aynı jüri önünde savunması gerektiği yolundaki gerekçenin hukuka uygun bulunmadığı; öte yandan, Tez İzleme Komitesi Toplantılarının 11 Mayıs 2020 tarihinden başlayarak 31 Ağustos 2020 tarihine kadar gerçekleştirilmesine ilişkin 06.05.2020 tarihli duyurunun ise.

Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin 3. ve 25. maddeleri uyarınca "Tez İzleme Komitesi" doktora programına özgü olduğundan bu duyurunun yüksek lisans öğrencilerini kapsadığının kabulüne hukuken olanak bulunmadığı; kendisine tanınan süre 07.05.2020 tarihinde sona eren davacının, 28.04.2020 tarihli duyuruya istinaden en geç 11.05.2020 tarihinde düzeltilmiş yüksek lisans tezini aynı jüri önünde savunması gerekirken savunma sınavına girmediği; davacının ek süre talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem incelendiğinde ise;

ek süre talebine ilişkin Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 35/8 maddesinde düzenlenen değişikliğin 10.06.2020 tarihinde yürürlüğe girdiği, söz konusu tarih itibariyle davacının, azami süresi içinde (en geç 11.05.2020 tarihinde) düzeltilmiş yüksek lisans tezini aynı jüri önünde yapılacak savunma sınavına girmeyerek, yüksek lisans programını tamamlayamamış konumunda bulunduğu dikkate alındığında, ek süre talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçeleri ile istinaf isteminin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece ilan edilen duyurular sonucunda tez savunması için yeni tarihlerin 11/05/2020-31/08/2020 olarak belirlendiği, danışmanı tarafından sınavların ağustos ortasına kadar uzatıldığı bilgisinin tarafına mail ile bildiridiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans yapmakta iken sunduğu tezi hakkında düzeltme kararı verilen davacı tarafından, ek süre talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 14. maddesi uyarınca kaydının silinmesine ilişkin .. tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Süre" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.

(3) Yüksek lisans programından süresinden önce mezun olabilecek öğrenciler ile ilgili düzenlemeler senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir." hükümlerine, "Diğer hükümler" başlıklı 35. maddesinin sekizinci fıkrasında; "(Ek:RG-10/6/2020-31151) Yükseköğretim kurumları tarafından, afet ve salgınlarda tez aşamasındaki lisansüstü eğitim öğrencilerine talepleri halinde bir dönem, afet veya salgının aşamasına göre tekrar başvurmaları durumunda bir dönem daha olmak üzere en fazla iki dönem ek süre verilebilir, verilen bu ek süreler azami süreden sayılmaz." hükmüne yer verilmiştir.

28.11.2016 tarih ve 29902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin "Süre" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıtlı olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.

(2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminerini başarıyla tamamlayamayan, azami süreler içerisinde tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." hükümlerine, "Yüksek lisans tezinin sonuçlanması" başlıklı 16. maddesinin yedinci fıkrasında. "Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi, aynı jüri önünde yeniden savunur.

Yeniden savunmada jüri üyelerinin aynı öğretim üyeleri olamaması durumunda enstitü yönetim kurulunca farklı jüri üyeleri de görevlendirilebilir. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi reddedilen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, Sosyal Bilimler Enstitüsünün internet sayfasında yayımlanan 28.04.2020 tarihli "Çevrimiçi Yapılacak Lisansüstü Sınav ve Tez İzleme Komite Toplantıları Hakkında Uygulama Yönergesi" başlıklı duyuruda, "Coronavirüs salgını dolayısıyla, 2019-2020 yılı bahar yarıyılında yapılamayan lisansüstü tez savunma ve yeterlilik sınavları ile Tez İzleme Komitesi Toplantıları,

Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri esas alınarak düzenlenen "Ankara Üniversitesine Bağlı Enstitülerde Çevrimiçi Yapılacak Lisansüstü Sınavlar ve Tez İzleme Komiteleri ile ilgili Uygulama Esasları" kapsamında 11 Mayıs 2020 Pazartesi gününden itibaren yapılmaya başlanacaktır." ifadelerine yer ver verildiği,

daha sonra 06.05.2020 tarihli "Tez İzleme Komitesi Toplantıları Hakkında Önemli Duyuru" başlıklı duyuruda da, "Coronavirüs (COVID-19) küresel salgını dolayısıyla, 2019-2020 eğitim-öğretim bahar yarıyılında yapılamayan Tez İzleme Komitesi toplantılarına ilişkin lisansüstü programlarımıza kayıtlı öğrencilerimizden alınan e-posta iletileri dolayısıyla, Enstitümüz Yönetim Kurulunun 06.05.2020 tarih ve 1690/1 sayılı kararıyla, bahar yarıyılında yapılamayan Tez İzleme Komitesi Toplantılarının, lisansüstü öğrencilerimizin mağduriyet yaşamamaları için,

Ankara Üniversitesine Bağlı Enstitülerde Çevrimiçi Yapılacak Lisansüstü Sınavlar ve Tez İzleme Komiteleri Toplantıları ile ilgili Uygulama Esaslarına uyulmak şartıyla 11 Mayıs 2020 tarihinden başlayarak 31 Ağustos 2020 tarihine kadar gerçekleştirilmesine karar verilmiştir." ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen duyurular nedeniyle davacının da düzeltilmiş tez savunmasını 11.05.2020-31.08.2020 tarihleri arasında yapabileceğini düşündüğü, nitekim 14.05.2020 tarihinde tez danışmanı hocasının gönderdiği mailde. "Biraz önce enstitü ile konuştum. Öğrenciler ağustos ortasına kadar jüriye çıkabilirler dedi.

Bu durumda acele etmene gerek yok, sen yine de yavaş yavaş düzeltmeleri bitir, 15 haziranda bana son durumun hakkında bir mail at" diyerek düzeltilmiş tez savunmasını Ağustos ayının ortasına kadar yapabileceğini davacıya yazdığı, 10.06.2020 tarihinde Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesine eklenen sekizinci fıkra ile de tez aşamasındaki lisansüstü eğitim öğrencilerine talepleri halinde ek süre verilebileceğinin düzenlendiği, bunun üzerine davacının bu düzenleme uyarınca ek süreden yararlanmak için 04.08.2020 tarihinde davalı idareye başvurduğu,

davalı idare tarafından ek süre talebinin reddedildiği ancak bu işlemin davacıya tebliğ edilmediği, Enstitü Yönetim Kurulunun 08.09.2020 tarih ve 1716 sayılı kararı ile de Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 14. maddesi uyarınca davacının düzeltilmiş tezini en geç 07.05.2020 tarihine kadar yeniden savunması gerekirken tez savunma sınavına girmediği gerekçesiyle kaydının silindiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, "Enstitümüz kayıtlarının incelenmesinden, yüksek lisans tez savunmasına giren ve tezi hakkında "düzeltme" kararı verilen kimi öğrencilerimizin, anılan Yönetmelik hükmüne aykırı olarak üç aylık süre içinde ve aynı jüri önünde tezlerini yeniden savunmadıkları anlaşılmıştır. Bu durumdaki Anabilim Dalınız öğrencilerine, tez savunmalarının gerçekleştirilerek tez savunma tutanağı ile birlikte düzeltilmiş tezlerini teslim etmeleri için Müdürlüğümüzce 8 Ekim 2020 Perşembe günü mesai saati bitimine kadar süre tanınmasına karar verilmiştir." ifadeleriyle tezi hakkında "düzeltme" kararı verilen ve üç aylık süre içinde tezlerini yeniden savunmayan öğrencilere ek süre tanındığı görülmüştür.

Bu durumda, davalı idarece COVID-19 salgını nedeniyle yaşanan olağanüstü süreçte yapılamayan sınavlara ve toplantılara ilişkin yayımlanan yukarıda yer verilen duyurular ile tez danışmanının davacıya gönderdiği mail, 10.06.2020 tarihinde Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesinde yapılan değişiklik ve Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünün 30.09.2020 tarihli yazısında tezi hakkında "düzeltme" kararı verilen öğrencilere üç aylık süre içinde tezlerini yeniden savunmadıkları halde süre verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının ek süre talebi reddedilerek en geç 07.05.2020 tarihine kadar tez savunma sınavına girmesi gerektiği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.