Danıştay 8. Daire E.2022/5153 K.2025/3924

Dava konusu istem: Aydın ili, Çine ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan davacı şirketin maden işletmesinde 2 adet artezyen kuyusunda sayaç bulunmadığının ... tarih ve ... sayılı tutanakla tespit edildiğinden bahisle 163.245,54-TL doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihbarnamenin katma değer vergisi dışında kalan 151.152,28-TL'lik kısmının iptali ile ödenen tutarın ödemenin yapıldığı 23/07/2018 tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre ödenmeyen borçlara uygulanan gecikme faizi oranına göre hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında. Mahkemenin 15/02/2019 tarihli ara kararına cevaben dosyaya sunulan 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin tarifelerde doğal su rezervini koruma bedelinin öngörülmemiş olmasına rağmen söz konusu yıllara sari olacak şekilde,

keza 2016 ve 2017 yılları için öngörülen doğal su rezervini koruma bedeli birim ücretleri dikkate alınmaksızın artezyen kuyularının kullanımına başlandığı tarih olarak kabul edilmesi gereken yeraltı suyu kullanma belgelerinin düzenlendiği tarihi aşar bir şekilde geriye dönük 48 aylık sürenin tamamının 2018 yılı doğal su rezervini koruma bedeli birim ücreti üzerinden hesaplanarak ve Yönetmelikte herhangi bir dayanak veya atıf hükmü olmaksızın hesaplanan tüketim bedelinin 2 katı uygulanmak suretiyle doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

öte yandan, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığınından işlem nedeniyle davacı tarafından ödenmiş olan tutarın davalı idarece davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne, işlem nedeniyle ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Aydın ili, Çine ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan davacı şirketin maden işletmesinde 2 adet artezyen kuyusunda sayaç bulunmadığının ... tarih ve ... sayılı tutanakla tespit edildiğinden bahisle 163.245,54-TL doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihbarnamenin katma değer vergisi dışında kalan 151.152,28-TL'lik kısmının iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre vadesinde ödenmeyen borçlara uygulanan gecikme faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden. Aydın ili, Çine ilçesi, ...

Mahallesi'nde bulunan davacı şirketin maden işletmesinde 2 adet artezyen kuyusunun sayaçsız olarak kullanıldığı, bölgede içme suyu ve kanalizasyon altyapısının bulunmadığı, arıtma tesisinin mevcut olduğu hususlarının ... tarih ve ... sayılı tutanakla tespit edildiği, söz konusu tespitlerden hareketle anılan artezyen kuyularına aynı tarihte sayaç takılarak 05/04/2018 tarihinde okuma yapılmak suretiyle bir günlük su kullanım miktarının belirlendiği, bir günlük sarfiyat miktarı üzerinden aylık tüketim miktarı belirlenerek tutanak tarihinden ASKİ kuruluş tarihine kadar geriye gidilerek 48 aylık su tüketim miktarının hesaplandığı,

söz konusu miktar ile ASKİ Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 2018 yılı Su ve Atıksu Ücret Tarifesi'nde Çine İlçesi için öngörülen doğal su rezervini koruma bedeli birim ücreti olan 0,51-TL'nin çarpılmasıyla su tüketim bedelinin belirlendiği,

Yönetmeliğin 33. maddesinin (g) bendi uyarınca bu tutarın iki katı uygulanmak suretiyle ... abone için ... numaralı sayacın takıldığı artezyen kuyusu bakımından hesaplanan 82.064,79-TL ile ... abone için ... numaralı sayacın takıldığı artezyen kuyusu bakımından hesaplanan 111.411,42-TL'nin toplanmasıyla belirlenen tutardan Çine ASKİ şubesi tarafından girilen tahakkukun düşülmesi sonucu hesaplanan 163.245,54-TL doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk etirilmesine ilişkin 11/07/2018 tarih ve 25783 sayılı ihbarnamenin davacı şirkete tebliğ edildiği,

söz konusu tahakkuka karşı yapılan 14/05/2018 tarihli itirazın ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu işlemin tesisinde esas alınan, doğal su rezervini koruma bedeline ilişkin Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği'nin 14. maddesinin (ç) bendinin (3) numaralı alt bendinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesinin 24/02/2025 tarih ve E:2024/521 K:2025/1297 sayılı kararı ile Mahkeme tarafından verilen iptal kararının onanmasına karar verildiği, yine Dairemizin 24/02/2025 ve E:2022/7821 K:2025/1294 sayılı kararı ile ilgili Yönetmelik hükmü için Mahkeme tarafından verilen ret kararının bozulmasına karar verildiği görülmüştür.

Danıştay Sekizinci Dairesinin yukarıda anılan kararları ile dava konusu işlemin dayanağı Yönetmelik hükmünün iptaline karar verildiğinden, ortaya çıkan yeni hukuki durum nedeniyle dava konusu işlem hukuka aykırı hale gelmiştir.

Bu nedenle, mezkur Yönetmelik hükmüne istinaden davacı adına doğal su rezervini koruma bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün dava konusu işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla; dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de, kararın sonucu itibarıyla yerinde olduğu anlaşılmaktadır.