Danıştay 8. Daire E.2022/5219 K.2025/7384

Dava konusu istem: Muğla ili, Menteşe ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan alanda uhdesinde bulunan II-B grubu, ... sayılı arama ruhsatı numarası ile madencilik faaliyetiyle uğraşan davacı tarafından, söz konusu ruhsata ilişkin 2020 yılı arama ruhsat bedelinin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13'üncü maddesinde öngörülen süre ile sonradan 7226 sayılı Kanunla getirilen ek sürede yatırılmaması nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine ve 5.864,00 TL ruhsat bedelinin tahsili için ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulacağının ihtar edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsatın iptal edileceği amir hükmü karşısında, anılan Kanunun 13'üncü maddesinde belirtilen sürede ve 7226 sayılı Kanun ile değişik Ek 19'uncu maddesine istinaden Bakanlıkça mücbir sebep hali kapsamında verilen ek sürede ruhsat bedelinin yatırılmadığı görülmüş olup, anılan ruhsatın iptal edilmesine ve 5.864,00 TL ruhsat bedelinin tahsili için ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulacağının ihtar edilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket tarafından süresi içerisinde 2020 yılı ruhsat harcının yatırılmaması üzerine dava konusu 31/12/2020 tarihli ruhsat iptali işleminin tesis edildiği anlaşılmakta ise de, pandemi koşullarının devam etmesi sebebiyle ruhsat bedellerinin yatırılma süresinin idarece bir kez daha uzatıldığı ve uzatma süresi olan 28/12/2020-01/03/2021 tarihleri arasında 03/02/2021 tarihinde davacı tarafından ruhsat bedelinin yatırıldığı ve iptal edilen ruhsatın tekrar yürürlüğe girdiği,

dolayısıyla 31/12/2020 tarihli ruhsat iptali ve ruhsat bedelinin tahsili için ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulacağının ihtar edilmesine dair işlemin ortadan kalktığı görüldüğünden, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine imkan olmadığı sonucuna varıldığı,

2020 yılı ruhsat bedellerinin yatırılma süresi 28/12/2020 tarihinden 01/03/2021 tarihine kadar uzatılmasına karşın uzatma süresi içinde 31/12/2020 tarihli işlem ile davacıya ait ruhsatın iptal edildiği ve davanın açılmasına idarece sebep verildiği açık olduğundan, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı idare aleyhine hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına vekalet ücretinin de davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kararın idareleri aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiğini, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte ve davanın açıldığı tarih itibarıyla davalı idarece henüz ruhsat bedellerinin yatırılması hususunda süre uzatımı işlemi yapılmadığı hususlarının sabit olduğu, daha sonraki bir süreçte süre uzatımı yapılmış olması karşısında davacının kendisine tanınan yeni bir haktan yararlanarak bedeli yatırmış olmasıyla idarece davanın açılmasına sebebiyet verilmiş olmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir.

Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.", "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar.

Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmü yer almaktadır.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında " Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmü, 323. maddesinde ise yargılama giderlerinin kapsamı sayılmış olup.

326/1. maddesinde, "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.". "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde, "(1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir.

(3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen tarafa yükleneceğine açıkça yer verildiği, yargı harçlarının da yargılama giderlerinin bir unsuru olduğu, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim tarafından, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre -haklılık oranı gözetilerek- yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, Muğla ili, Menteşe ilçesi, ... Mahallesinde bulunan alanda geçerli olmak üzere II-B grubu, ... sayılı ruhsat sahibi davacı tarafından, söz konusu ruhsata ilişkin 2020 yılı arama ruhsat bedelinin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13'üncü maddesinde öngörülen süre ile sonradan 7226 sayılı Kanunla getirilen ek sürede yatırılmaması nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı,

her ne kadar, pandemi koşullarının devam etmesi sebebiyle ruhsat bedellerinin yatırılma süresinin idarece uzatılması ve uzatma süresi içerisinde 03/02/2021 tarihinde davacı tarafından ruhsat bedelinin yatırılması üzerine davacının "ruhsat hukukunun ihya edildiğine" ilişkin ... gün ve -... sayılı, "iptalin iptali Muğla S:..." konulu işlem tesis edilmiş ve bu haliyle, davalı idarenin ruhsat iptali işlemi yine idarece tesis edilmiş yeni bir idari işlemle iptal edildiğinden dava konusuz kalmış ise de, bakılan davanın konusunu teşkil eden işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla henüz ruhsat bedellerinin yatırılma süresinin uzatılmadığı,

süre uzatım işleminin ... gün ve ...sayılı Bakanlık oluruyla gerçekleştirildiği, bu nedenle, yargılama giderleri yönünden davadaki haklılık durumunun dava konusu işlemin tesis edildiği 31/12/2020 ve de esasen davanın açıldığı tarih olan 15/01/2021 itibarıyla değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği ve de davanın açıldığı tarih itibarıyla davalı idarece henüz ruhsat bedellerinin yatırılması hususunda süre uzatımı işlemi yapılmadığı, davacı tarafından da ruhsat bedelinin yatırılmadığı hususlarının sabit olması karşısında, daha sonraki bir süreçte süre uzatımı yapılmış olması üzerine davacının kendisine tanınan yeni bir haktan yararlanarak bedeli yatırmış olmasının, daha önceki süreçte ruhsat bedelini yatırmamış olmasını doğrudan doğruya haklı kılamayacağından, idare lehine avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. Temyizen incelenen karar diğer kısımları yönünden ise; usul ve hukuka uygun olup, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.