Danıştay 8. Daire E.2022/524 K.2022/1889

Davacı … vekili Av. … tarafından, müvekkilinin 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında noter harcı, damga vergisi ve sair tahsilatların tarafına ödenmesi istemiyle Türkiye Noterler Birliği'ne yapmış olduğu başvurunun Türkiye Noterler Birliği'nin … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 26.000,00 TL tutarındaki noter ücretlerinin yasal faiziyle iadesine karar verilmesi istemiyle ...

Birliği'ne karşı açılan dava sonucunda.

İstanbul 5. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanunun 32/1. maddesinde yer verilen genel yetki uyarınca Türkiye Noterler Birliği'nin bulunduğu yer olan Ankara İlinin idari yargı bakımından bağlı olduğu Ankara İdare Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin 22.11.2021 tarih ve E:2021/1631 K:2021/1694 sayılı yetki ret kararı ile Ankara 4. İdare Mahkemesinin, uyuşmazlığın temelinin dosyaya sunulan 13 adet noterlik makbuzunda yer alan "sair tahsilat" ödemelerinden (tahsilat işlemlerinden) kaynaklandığı, bu makbuzlara ilişkin tahsilat işlemlerinin ise Zeytinburnu ...

Noterliği ve Bakırköy ... Noterliğince tesis edildiği, dolayısıyla asıl zararı doğuran işlemin, davacı tarafından fazladan yapılan tahsilatlara ilişkin tutarların ödenmesi yönündeki başvurusunun davalı idarece reddedilmesine ilişkin işlem olmayıp 6306 sayılı Kanunun ilgili hükmüne aykırı olarak İstanbul İlindeki noterliklerce fazladan yapılan tahsilatlara ilişkin işlemler olduğunun anlaşıldığı,

bu nedenle 2577 sayılı Kanunun 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer Mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 18.01.2022 tarih ve E:2022/40 K:2022/78 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Yasanın 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinde, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü.

"Tam yargı davalarında yetki" başlıklı 36. maddesinde ise, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer. İdari mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, müteahhit olan davacının, 6306 sayılı Kanun gereği harç ve diğer ücretlerden muaf bulunmasına karşın tarafından tahsil edilen noter harcı, damga vergisi ve sair tahsilatların ödenmesi istemiyle Türkiye Noterler Birliği'ne yapmış olduğu başvurunun … tarih ve … sayılı işlemi ile reddi üzerine Zeytinburnu ... Noterliği ile Bakırköy ... Noterliğinde yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmeleri için tarafından tahsil edilen 13 adet noterlik makbuzunda yer alan "sair tahsilat" ödemelerinden kaynaklanan 26.000,00 TL tutarındaki ödemelerin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait 13 adet noterlik makbuzunda yer alan "noter ücreti", "yazı ücreti" ve "karşılaştırma ücreti" kalemlerinden oluşan sair tahsilat işlemlerinin Bakırköy ... Noterliği ile Zeytinburnu ... Noterliğince tesis edildiği, Noterlik Kanunun 109. maddesi gereğince davacının yapmış olduğu sözleşmelerden tahsil edilen sair ücretlerden %15'lik primin işlemi yapan notere ayrıldıktan sonra geri kalan kısmının İstanbul Noter Odası nezdinde açtırılan Noterlikler Ortak Cari Hesabına aktarıldığı, söz konusu tutarın da daha sonra Noterlik Kanununun 111. maddesi uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunan tüm birinci sınıf noterliklere dağıtıldığı anlaşılmaktadır.

Buna göre; zararı doğuran işlemin, Bakırköy ... Noterliği ile Zeytinburnu ... Noterliğince 6306 sayılı Kanuna aykırı olarak fazladan yapılan tahsilatlara ilişkin işlemlerden kaynaklandığı, dolayısıyla 2577 sayılı Kanunun 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer İdare Mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Diğer taraftan noterlerin bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı doğrudan hukuki sorumluluklarının düzenlendiği Noterlik Kanununun 162. maddesinin de görev hususunda dikkate alınması gerektiği açıktır.