Danıştay 8. Daire E.2022/5243 K.2025/10019

Dava konusu istem: Antalya ili, Korkuteli ilçesi dahilinde bulunan sicil:... sayılı II-A grubu (kalker) sahasında faaliyet gösteren davacı tarafından, 2017 yılı için tevdi edilen işletme faaliyet raporunda pasa ve bakiyelerin beyan edilmediği ve son durum imalat haritasında pasa alanlarının göstermediğinden bahisle Maden Yönetmeliği m.43/I gereğince 15.526,00 TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin,

... tarih ve ... sayılı yazı ile anılan eksikliklerin giderilmesi için verilen aylık süre sonunda anılan eksikliklerin giderilerek idareye sunulmadığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu m.10/IV gereği 31.054,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair... tarih ve ... sayılı işlemin,

revize edilmiş 2017 yılı imalat haritasını da eklemek suretiyle ve idari para cezasının iptali istemiyle davalı idareye yapılan 18/02/2020 tarihli başvurunun reddine ve 3213 sayılı Maden Kanunu m.10/IV gereği 38.066,00 TL idari para cezası uygulanmasına ve söz konusu eksiklikler tamamlanıncaya kadar sahada maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin ve uygulanan idari para cezasının iptal edilerek faaliyetlere müsaade edilmesi istemiyle yapılan 11/03/2020 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. 2017 yılı için tevdi edilen işletme faaliyet raporunda pasa ve bakiyelerin beyan edilmediği ve son durum imalat haritasında pasa alanlarının göstermediğinden bahisle davacının Maden Yönetmeliği m.43/I gereğince 15.526,00 TL idari para cezası ile tecziye edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin,

... tarih ve ... sayılı yazı ile anılan eksikliklerin giderilmesi için verilen aylık süre sonunda anılan eksikliklerin giderilerek idareye sunulmadığından bahisle davacının 3213 sayılı Maden Kanunu m.10/IV gereği 31.054,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair... tarih ve ... sayılı işlem açısından;... tarih ve ... sayılı işlemin ... tarihinde,

... tarih ve ... sayılı işlemin ise 16/12/2019 tarihinde ve elektronik tebligat yapılmak suretiyle davacı şirkete tebliğ edildiğinin dosya içerisindeki belgelerden anlaşıldığı bu bakımdan bu işlemlere karşı en geç 30 gün içerisinde dava açılması gerekmekte iken bu süreler geçirildikten çok sonra olarak 17/06/2020 tarihinde açılan davanın bu işlemlere ilişkin kısmı yönünden süre aşımı sebebiyle esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı;

davacıya 3213 sayılı Maden Kanunu m.10/IV gereği 38.066,00 TL idari para cezası uygulanmasına ve söz konusu eksiklikler tamamlanıncaya kadar sahada maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin ve uygulanan idari para cezasının iptal edilerek faaliyetlere müsaade edilmesi istemiyle yapılan 11/03/2020 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlem açısından.

Mahkemenin 31/05/2021 tarihli ara kararı ile, dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 07/03/2019 tarihli Olur'a istinaden düzenlenen denetim raporunda, diğer birtakım tespitler ile birlikte tetkik sahasında yaklaşık 5.000 ton kalker, 100.000 ton bypass tespitinin olduğu, yine ekli belgelerden ... tarih ve E:... sayılı mahallinde tetkik ve değerlendirme heyet görüşü yazısında "Tetkik tarihinde sahada Y:..., X:... temsili koordinatlarında ruhsat sahasında pasa bulunduğu"nun belirtildiği"nin görüldüğü,

buna göre davacının 2017 yılı işletme faaliyet raporunda pasta ve bakiyelerin beyan edilmediği göz önünde alındığında, söz konusu pasa ve bakiyelerin tespitine dair belge ve fotoğrafların onaylı birer örneğinin gönderilmesi davalı idareden istenildiği,

ancak davalı idare tarafından gönderilen evrakın incelenmesi neticesinde, davacı konusu işlemlere esas teşkil edebilecek tespit ve delillerin açıkça ortaya konulamadığı bu haliyle de davacının yükümlülüklerini tam olarak ne suretle yerine getirmediği hususlarının davalı idarece ispatlanamadığı kanaatiyle, davanın bu kısmı yönünden dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı işlem ile ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15-1/b maddesi uyarınca davanın süre aşımı yönünden reddine,

... tarih ve ... sayılı işlem ile ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden davanın reddine (... tarih ve E:... K:... sayılı düzeltme şerhi ile kısmen reddine ibaresinin kısmen iptaline) karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirket tarafından Antalya İli, Korkuteli ilçesi dahilinde bulunan sicil:... sayılı II-A grubu (kalker) sahasında faaliyet gösterilen alanda 07/03/2019 tarih ve 800364 sayılı Makam Oluru gereğince mahallinde yapılan tetkik neticesinde, 2017 yılı için tevdi edilen işletme faaliyet raporunda pasa ve bakiyelerin beyan edilmediği ve son durum imalat haritasında pasa alanlarının göstermediğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun şekilde tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, Korkuteli ilçesi dahilinde bulunan sicil:... sayılı II-A grubu (kalker) sahasında faaliyet gösteren davacı şirkete ait maden sahasında 07/03/2019 tarih ve 800364 sayılı Makam Oluru gereğince 08-11/03/2019 tarihinde yapılan tetkik neticesinde, 2017 yılı için ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile tevdi edilen işletme faaliyet raporunda ve son durum imalat haritasında pasa ve bakiyelerin beyan edilmediği ve pasa alanlarının imalat haritasında gösterilmediğinin tespit edildiğinden bahisle idari para cezasının uygulanarak,

eksikliklerin 2 (iki) ay içerisinde Genel Müdürlüğe verilmesi gerektiği, aksi halde Maden Kanunu'nun 10. maddesinin ikinci fıkrası gereği idari para cezası uygulanacağının davacı şirkete bildirildiği, söz konusu idari para cezasına karşı 07/05/2019 tarihinde davacı tarafından yapılan itirazın ... tarih ve ... sayılı yazı ile reddedildiği,

devamında Maden Kanunu'nun 10'uncu maddesi uyarınca tanınan 2 (iki) aylık süre sonunda söz konusu eksikliklerin tamamlanmaması nedeniyle ... tarih ve ... sayılı işlemle 31.054,00-TL idari para cezası uygulanması neticesinde, revize edilmiş 2017 yılı imalat haritasını da eklemek suretiyle ve idari para cezasının iptali istemiyle davalı idareye yapılan 18/02/2020 tarihli başvurunun reddedilerek,

davacının 3213 sayılı Maden Kanunu m.10. maddesinin dördüncü fıkrası gereği 38.066,00 TL idari para cezası uygulanmasına ve söz konusu eksiklikler tamamlanıncaya kadar sahada maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine uygulanan idari para cezasının iptal edilerek faaliyetlere müsaade edilmesi istemiyle yapılan ... tarihli başvurunun da... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasında "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar yeterince açık değilse, yahut birbirine aykırı hüküm fıkralarını taşıyorsa, taraflardan her biri kararın açıklanmasını veya aykırılığın giderilmesini isteyebilir." hükmü ; 30. maddesinde ise " 1) İki tarafın adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesi de istenebilir. 2) 29'uncu maddenin son fıkrası dışında kalan hükümleri, bu istekler hakkında da uygulanır. " hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, temyize konu ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:...

K:... sayılı kararı içeriğinde; ''....davacıya 3213 sayılı Maden Kanunu m.10/IV gereği 38.066,00 TL idari para cezası uygulanmasına ve söz konusu eksiklikler tamamlanıncaya kadar sahada maden üretim faaliyetlerinin durdurulmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin ve uygulanan idari para cezasının iptal edilerek faaliyetlere müsaade edilmesi istemiyle yapılan 11/03/2020 tarihli başvurunun reddine dair... tarih ve ... sayılı işlem açısından.

Mahkemenin 31/05/2021 tarihli ara kararı ile, dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 07/03/2019 tarihli Olur'a istinaden düzenlenen denetim raporunda, diğer birtakım tespitler ile birlikte tetkik sahasında yaklaşık 5.000 ton kalker, 100.000 ton bypass tespitinin olduğu, yine ekli belgelerden ... tarih ve E:... sayılı mahallinde tetkik ve değerlendirme heyet görüşü yazısında "Tetkik tarihinde sahada Y:..., X:... temsili koordinatlarında ruhsat sahasında pasa bulunduğu"nun belirtildiği"nin görüldüğü,

buna göre davacının 2017 yılı işletme faaliyet raporunda pasta ve bakiyelerin beyan edilmediği göz önünde alındığında, söz konusu pasta ve bakiyelerin tespitine dair belge ve fotoğrafların onaylı birer örneğinin gönderilmesi davalı idareden istenildiği,

ancak davalı idare tarafından gönderilen evrakın incelenmesi neticesinde, davacı konusu işlemlere esas teşkil edebilecek tespit ve delillerin açıkça ortaya konulamadığı bu haliyle de davacının yükümlülüklerini tam olarak ne suretle yerine getirmediği hususlarının davalı idarece ispatlanamadığı kanaatiyle, davanın bu kısmı yönünden dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi...'' gerekçesiyle iptaline hükmedilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen anılan kararın hüküm fıkrasında,

''...... tarih ve ... sayılı işlem ile ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden davanın reddine...'' şeklinde hüküm kurulması neticesinde davacı şirket vekilince 16/07/2021 tarihinde UYAP sistemi üzerinden verilen maddi hata düzeltilmesi talepli dilekçede mahkeme kararı içeriği (gerekçesi) ve hüküm fıkrasında yer alan çelişkinin giderilmesinin istenilmesi üzerine Mahkemece... tarih ve E:...sayılı yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulüne karar verilerek hüküm fıkrasındaki '' kısmen reddine'' ibaresinin kısmen iptaline şeklinde düzeltildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünden taraflardan birinin ancak mahkeme kararındaki tarafın adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesinin istenebileceği hususunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 30. maddesinde açıkça tahdidi olarak sayıldığı,

bu belirtilen hususlar haricinde ise yorum ya da her ne sebeple olursa olsun genişletilmesi suretiyle yanlışlığın düzeltilmesi yoluna gidilemeyeceği anlaşılmakta olup, netice olarak mahkeme kararlarının bir bütün olması sebebiyle taraflar açısından hukuk aleminde sonuç doğurması yönünden karar içeriği (gerekçesi) ve hüküm fıkrası arasında çelişkiler barındırmaması gerektiği açık olup karar gerekçesi ve hüküm fıkrasında bulunan çelişkilerin ise istinaf ve temyiz incelemesine tabi olduğu görülmektedir.

Bu durumda temyize konu mahkeme kararı gerekçesinde... tarih ve ... sayılı işlemi ile 11/03/2020 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden iptaline hükmedilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, hüküm fıkrasında anılan işlemler yönünden davanın reddine ilişkin verilen karar hükmünün gerekçesi ve hüküm fıkrasında çelişki oluşturması nedeniyle 2577 sayılı Kanun'da yazılı maddi yanlışlıklar kapsamında kabul edilemiyeceğinden mahkemece... tarih ve E:... sayılı yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulüne karar verilmesi suretiyle hüküm fıkrasının değiştirilerek verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın kısmen süre aşımı yönünden reddine, kısmen reddine (yanlışlığın düzeltilmesi isteminin kabulü ile '' kısmen reddine'' ibaresinin düzeltilerek, ''kısmen iptaline'' yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.