Danıştay 8. Daire E.2022/5885 K.2023/6296

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... mahallesinde bulunan ... parsel sayılı taşınmazın, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca iade edilmesine dair istemin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, dava konusu taşınmaz hakkında ... tarih ve ... sayılı başvuru ile 6292 sayılı Kanun kapsamında iade talebinde bulunulduğu, taşınmazın iadesinin mümkün olup olmadığı hususunda Milli emlak Denetim Bürosu Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı raporda; ilgili taşınmazın tapulama tespitine karşı açılan dava neticesinde, ...

Tapulama Hakimliği'nin E:... ve K:... sayılı ilamı ile 6.910m²'lik taşınmazın 6.090m²'lik kısmının orman sınırları içerisinde kaldığından miktarından tenzil edildiği, 870m²'lik kısmının ise ... parsel olarak şahıslar adına tescil edildiği ifade edilerek, söz konusu taşınmazda şahıslar adına oluşmuş ve daha sonra mahkemelerce iptal edilen bir tapu kaydı bulunmadığından, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında iade edilecek taşınmazlardan olmadığının belirtildiği, bu durumda, söz konusu taşınmazda şahıslar adına oluşmuş ve daha sonra iptal edilmiş bir tapu kaydı bulunmadığından,

6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında iade edilecek taşınmazlardan olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasa'nın 169. maddesinde, "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.

Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.

Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz. (...)" hükmü yer almaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Yolsuz Tescilde" başlıklı 1025. maddesinde "Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir. İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır." düzenlemesi bulunmaktadır.

6292 sayılı Kanunun "2/A veya 2/B belirtmelerinin terkini ve iade edilecek taşınmazlar " başlıklı 7. maddesinde; "(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;

a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen,

kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.

b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise,

bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz." düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda söz edilen 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bir taşınmazın iade edilebilecek taşınmazlardan olabilmesi için ilk önce; ilgililer adına tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulmuş bir tapunun olması ve bu tapunun hukuken geçerli ve usulüne uygun olarak oluşturulmuş olması gerekmektedir.

Zira Türk Medeni Kanunu'nun kabul ettiği sisteme göre tapuya tescilin geçerli olabilmesi ve mülkiyet hakkının doğması için geçerli bir hukuksal nedene dayanması zorunludur. Geçerli bir hukuksal nedene dayanmayan tesciller, yolsuz tescil niteliğinde olup, sahibine mülkiyet hakkı kazandırmaz. Daha sonra ise usulüne uygun olarak tapusu düzenlenmiş olan taşınmazların, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılarak tapu kütüğüne 2/A veya 2/B belirtmesinin konulması gerekmektedir.

Belirtilen şartları taşıyan taşınmaz sahipleri, tapularında bulunan bu şerhin idarece kaldırılması istemiyle başvuruda bulunmaları üzerine idarece bu belirtmeler kaldırılır.

Yine aynı maddeye göre, bu belirtmelerin bulunduğu taşınmazlar hakkında, ilgilileri tarafından Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazların iade kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve taşınmaz orman niteliğinde iken adlarına tapu düzenlenen, daha sonra ise Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazların ise, Anayasa'nın 169. maddesi gereği ormanların mülk edinilemeyeceği hüküm altına alındığından yapılan tescillerin yolsuz tescil niteliğinde olması ve yolsuz tescilin sahibine mülkiyet hakkı kazandırmaması nedeniyle 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca iade edilecek taşınmazlar kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlıkta, 1968 yılında yapılan tapulama sonucunda oluşturulan tapu kaydına karşı, tapulama tutanağının iptali istemiyle orman bölge şefliği tarafından dava açıldığı, ... Tapulama Hakimliği'nin E:... ve K:... sayılı ilamı ile, 6.910m²'lik taşınmazın 6.090m²'lik kısmının orman sınırları içerisinde kaldığından miktarından tenzil edildiği, 870m²'lik kısmının ise ... parsel olarak şahıslar adına tescil edildiği, bakılan davanın orman olarak tescil edilen kısmın iadesine ilişkin olduğu görülmektedir.

Bu durumda, davacının murisi adına oluşturulan tapu kaydına yapılan itiraz üzerine taşınmazın ormana terk edilmesiyle hukuki bir değeri kalmadığından, davacılar adına hukuken geçerli olarak oluşturulmuş bir tapunun kaydının bulunmaması, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı gerekçesiyle açılan davada 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazlardan olmaması, iptal edilmiş bir tapu kaydı bulunmaması ve orman olarak tescil edilen taşınmazın sonradan 2/B olması halinde iade kapsamında kalmaması nedeniyle davacının iade talebinin reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.