Danıştay 8. Daire E.2022/6011 K.2025/9696

Dava konusu istem: Adana ili, Ceyhan ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatı sahibi olan davacı şirket tarafından, söz konusu ruhsat sahası için düzenlenmiş bulunan II. Sınıf Gayrisıhhi Müessese İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edilmesine rağmen faaliyette bulunulduğun tespit edildiğinden bahisle davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca gerekli izinler alınıncaya kadar işletme faaliyetlerinin durdurulması ve davacı şirkete 57.097,00-TL idari para cezası ile haksız yere hak iktisap ettiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 10. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait Adana ili, Ceyhan ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme sahasına ilişkin olarak ... Belediyesi tarafından düzenlenmiş... tarih ve ... sayılı II. Sınıf Gayrisıhhi Müessese İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının bulunduğu,... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin uhdesinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının ise 26/02/2018 tarihi itibarıyla davacı şirket adına tescil edildiği, Adana Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının... tarih ve ... sayılı ... nolu Ruhsat Devri konulu yazısı ile İşyeri Açma ve Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin "İşletmecinin Değişmesi ve İşyerinin Nakli" başlıklı 8. maddesi gereğince ...

Belediyesince düzenlenmiş olan işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının yeni malik davacı adına intibak yapılması için süresi içerisinde Valiliklerine başvurulması gerektiğinin davacıya bildirildiği, davacı tarafından söz konusu saha için işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının kendi adlarına devir yapılması için 12/06/2018 tarihinde başvuruda bulunulduğu, Adana Valiliğinin... tarih ve ... sayılı yazısında, davacı tarafından maden ruhsatının devir tarihinden itibaren üç aylık süre aşıldıktan sonra başvuru yapıldığının anlaşıldığı, bu tarih itibarıyla ...

Belediyesi tarafından düzenlenen ruhsatın hükümden düştüğü belirtilmiş ise de.

İşyeri Açma ve Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin "İşletmecinin Değişmesi ve İşyerinin Nakli" başlıklı 8. maddesinin açık hükmü karşısında davacı şirketin 12/06/2018 tarihi itibarıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunu yasal süre olan 26/05/2018 tarihine kadar yapmadığının tespiti üzerine ilgili idarece Kanunda belirtilen onbeş günlük süre verildiğine dair herhangi bilgi ve belgenin dosyasında mevcut olmadığı,

diğer taraftan, Adana Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında, davacının 12/06/2018 tarihi itibarıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun işleme alındığı ancak Adana İl Tarım Müdürlüğünden uygun görüş alınamadığından işyeri ruhsatının düzenlenmediğinin belirtildiği, ancak devri yapılan işyerinin ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresinin değişmediği, ilgili idarece daha önce verilmiş izinlerin sonrasında hukuken geçersiz kılacak herhangi bir somut gerekçe ortaya konulmadığı,

ruhsat hukuku devam ettiği sürece ruhsatlı sahalar için verilmiş olan izinlerin devam edeceğinden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, madencilik faaliyetlerinin yapılabilmesi için Maden Kanunu kapsamında 7 nci madde izinlerinin olması gerektiği, 7 nci madde izinlerinin ilgili kurum ve kuruluşlardan alındığı, kendilerince hiçbir şekilde 7 nci madde izinleri düzenlenmediği, Adana Valiliğince düzenlenmiş İşyeri açma ve Çalışma ruhsatı (GSM) belgesinin iptal edildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Ceyhan ilçesi, ...

Mahallesi sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatı sahibi olan davacı şirket tarafından, söz konusu ruhsat sahası için düzenlenmiş bulunan II. Sınıf Gayrisıhhi Müessese İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edilmesine rağmen faaliyette bulunulduğun tespit edildiğinden bahisle davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 13. fıkrası uyarınca gerekli izinler alınıncaya kadar işletme faaliyetlerinin durdurulması ve davacı şirkete 57.097,00-TL idari para cezası ile haksız yere hak iktisap ettiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 10. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinin 21. fıkrasında, "(Değişik fıkra:14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir." hükmü yer almaktadır.

Maden Kanunu'nun "Beyan usulü" 10. maddesinin 7. fıkrasında, ''Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ikinci kez ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır.

(Değişik cümle:14/2/2019-7164/10 md.) İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edildiğinin tespiti hâlinde ruhsat iptal edilir.'' hükmüne, maddenin 8. fıkrasının (ı) bendinde ise, "7 nci madde kapsamındaki gerekli izinler alınmadan ve/veya gerekli izinlerin alınmadığı alanda maden üretilmesi veya sevk edilmesi" haksız yere hak iktisabı sayılır.

Haksız yere hak iktisabına imkan veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul edilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı şirkete ait Adana ili, Ceyhan ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme sahasına ilişkin olarak ... Belediyesi tarafından düzenlenmiş 14/04/2008 tarih ve 02 sayılı II. Sınıf Gayrisıhhi Müessese İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının bulunduğu, ...Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin uhdesinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının ise 26/02/2018 tarihi itibarıyla davacı şirket adına tescil edildiği, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazıyla, Adana Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığından S:... sayılı ruhsat sahası için ...

Belediyesi tarafından 14/04/2008 tarihinde düzenlenmiş olan II. Sınıf Gayrisıhhi Müessese belgesinin hangi yıldan itibaren iptal edildiğinin sorulduğu, Adana Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında ise, 13/03/2018 tarihli yazıları ile davacıya, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşletmecinin Değişmesi ve İşyerinin Nakli" başlıklı 8. maddesi uyarınca 26/05/2018 tarihine kadar başvurması gerektiğinin bildirildiği ancak davacı tarafından maden ruhsatının devir tarihinden itibaren üç aylık süre aşıldıktan sonra başvuru yapıldığının anlaşıldığı,

davacının 12/06/2018 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun işleme alındığı ancak Adana İl Tarım ve Orman Müdürülüğünden uygun görüş alınamadığından işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlemediği ve bu tarih itibarıyla ... Belediyesi tarafından düzenlenen ruhsatın hükümden düştüğünün bildirildiği, buna istinaden davalı idare tarafından da ...

Belediyesi tarafından 14/04/2008 tarihinde düzenlenmiş II Sınıf Gayrisıhhı Müessese İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının 12/06/2018 tarihi itibarıyla iptal edildiği halde 2019 ve 2020 yıllarına ait işletme faaliyet raporlarında üretim ve satışının yapıldığının tespit edildiğinden davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca gerekli izinler alınıncaya kadar işletme faaliyetlerinin durdurulması ve davacı şirkete 57.097,00-TL idari para cezası ile haksız yere hak iktisap ettiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 10. maddesi uyarınca 95.161,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar Mahkemece, İşyeri Açma ve Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin "İşletmecinin Değişmesi ve İşyerinin Nakli" başlıklı 8. maddesinin açık hükmü karşısında davacı şirketin 12/06/2018 tarihi itibarıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunu yasal süre olan 26/05/2018 tarihine kadar yapmadığının tespiti üzerine ilgili idarece Kanunda belirtilen onbeş günlük süre verildiğine dair herhangi bilgi ve belgenin dosyasında mevcut olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olsa da davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün denetim yetkisinin söz konusu izin belgesinin mevcut olup olmadığını

tespit etmek olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idare tarafından verilmediği, İşyeri Açma ve Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında süre verme yetkisinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idarenin... tarih ... sayılı yazısıyla, ... Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin uhdesinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının 26/02/2018 tarihi itibarıyla davacı şirket adına tescil edildiğinin Adana Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına bildirildiği, buna istinaden Adana Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 13/03/2018 tarihli işlemiyle davacı şirkete II Sınıf Gayrisıhhı Müessese İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının devir işlemlerinin yapılması gerektiğinin bildirildiği,

davacı şirket tarafından da 12/06/2018 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı devir işlemleri için müracaatta bulunulduğu ancak bu başvuruya istinaden devir işlemlerinin yapıldığına dair dosyada bilgi belgenin mevcut olmadığı görülmektedir.

Bu bakımdan, Adana Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı şirketin II Sınıf Gayrisıhhı Müessese İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının 12/06/2018 tarihi itibariıyla hükümden düştüğü ve Adana İl Tarım ve Orman Müdürülüğünden uygun görüş alınamadığının belirtildiği, Uyap ekranında yapılan sorgulamada davacı şirket tarafından, II Sınıf Gayrisıhhı Müessese İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatına ilişkin açılmış olan bir dava görülmediği ve tespit tarihi itibarıyla davacı şirket adına düzenlenmiş II Sınıf Gayrisıhhı Müessese İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatının bulunmadığı hususu göz önüne alındığında Maden Kanunu uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.