Danıştay 8. Daire E.2022/6041 K.2023/6290

Dava konusu istem: Mersin Üniversitesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü'nde uzman olarak görev yapan davacı tarafından, 14/04/2016 tarihinde sona erecek olan görev süresinin hakkında devam eden adli-idari soruşturma gerekçe gösterilerek uzatılmamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı hakkında 11/01/2016 tarihinde internet üzerinde yayınlanan "Bu suça ortak olmayacağız" başlıklı bildiriye imza attığından bahisle idari soruşturma başlatıldığı ve aynı zamanda "Halkı Kin ve Düşmalığa Alenen Tahrik Etme Suçu ve Suçluyu Övmek, Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti ve Türkiye Büyük Millet Meclisini Alenen Aşağılama" suçlarını işlediğinden bahisle Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca ... soruşturma numarası ile adli soruşturmanın başlatıldığının, idarenin davacının görev süresini uzatıp uzatmamak konusunda takdir yetkisi bulunduğu,

ilgiliye isnat olunan suç ile ilgilinin, görev süresinin uzatılması durumunda uhdesine verilecek görevin önemi ve kendi içinde barındırdığı özellikleri dikkate alındığında, bu konuda yargı kararı ile zorlanması mümkün olmayan idarenin, anılan takdir yetkisi kapsamında görev süresinin uzatılmaması yönünde tesis ettiği dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairemizin 29.12.2021 tarih ve E:2018/2499, K:2021/7115 sayılı kararı ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin istinaf isteminin reddine dair ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince bozma kararına uyularak; işleme dayanak olarak gösterilen adli soruşturma ve ceza dosyalarının kesinleşen Mahkeme kararıyla beraat ile sonuçlandığı hususu göz önüne alındığında;

oluşan yeni hukuki durum karşısında, dava konusu işlemin gerekçelerinin hukuken ortadan kalktığı ve işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline, hukuka aykırı olduğu saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının hesaplanarak davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiğine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının söz konusu bildiriyi imzalaması sebebiyle hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca soruşturma yürütüldüğü, hakkında "Terör Örgütü Propagandası Yapmak", "Türk Milletini Türkiye Cumhuriyeti ve Türkiye Büyük Millet Meclisini Alenen Aşağılama" suçlarından hakkında soruşturma bulunması ve görev yaptığı birimde hizmetine ihtiyaç bulunmaması nedeniyle görev süresinin uzatılmadığı, davacının 689 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlem arasında bağlantı bulunduğu belirtilerek her iki davanın birlikte görülmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Bölge Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı üniversite’de uzman olarak görev yapan davacı, 14/04/2016 tarihinde görev süresinin dolacak olması sebebiyle Radyo Televizyon ve Sinema Bölüm Başkanlığı’na verdiği dilekçe ile görev süresinin uzatılmasını talep etmiştir. Davacının görev süresinin uzatılması yönündeki talebinin gereğinin yapılması için İletişim Fakültesi Dekanlığına bildirilmiştir. İletişim Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının görev süresinin uzatılmasına karar verilerek, gereği için Rektörlük makamına bildirilmesi üzerine , Rektörlük makamınca; davacı hakkında açılan ve devam eden adli ve idari soruşturmalar gerekçe gösterilerek görev süresinin uzatılmamasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından, görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan 2547 sayılı Yükseköğretim kanunu'nun 33. maddesinin (b) bendinde. Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı olarak ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren bir işle laboratuvarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcıları olarak tanımlanmış, uzmanların atamaları veya sözleşme ile görevlendirilmelerinin, yönetim kurullarının görüşleri alınarak,

fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde dekanın, rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürlerin, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerisi ve rektörün onayı ile en çok iki yıl için yapılacağı, atama süresi sonunda görevlerinin kendiliğinden sona ereceği, bunların yeniden atanmalarının mümkün olduğu, bu takdirde ilk atama usulünün uygulanacağı, üçüncü defa atanmadan sonra sürekli olarak atanabileceklerine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:

Yargı mercilerinde, öğretim elemanlarının sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda; dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilmesi halinde verilen iptal kararlarının hukuksal sonucu olarak tesis edilen işlemler ortadan kalkmakla birlikte; idare ile ilgili arasındaki sözleşmenin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmamakta olup verilen iptal kararları üzerine yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi yönünde yeni bir karar alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacının, 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bir daha kamu görevinde istihdam edilemeyecek şekilde kamu görevinden çıkarıldığı, dolayısıyla bu aşamada kamu görevine atamasının yapılmasına imkan bulunmadığından, davacı hakkında kesin ve net olarak belirli olmayan parasal hak kayıplarına ilişkin olarak sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmamaktadır.

Bu durumda, yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmekteyken, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.