Danıştay 8. Daire E.2022/6757 K.2025/7135

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'den olan alacağının tahsili için ... İcra Müdürlüğünün E:... sayılı dosyasında başlatmış olduğu icra takibi kapsamında, aleyhine haciz konulan borçlu şirketin uhdesinde bulunan Kahramanmaraş ili, Merkez ilçesi sınırları dahilindeki sicil:... sayılı maden işletme ruhsatının 20/11/2017 tarihi itibarıyla iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirketten alacağı için konulan haczin dayanağı işletme ruhsatının iptali sonucunu doğuracak işlemler konusunda davacının bilgilendirilmediği, iyi niyetli olarak alacağı için şirket uhdesinde bulunan işletme ruhsatına haciz şerhi koyduran ve ruhsatın geçerliliği noktasında menfaati bulunan davacının, ruhsatın iptali sonucunu doğuran hususlarda alacaklı olarak, borçlunun ileri sürebileceği konuları davalı idareye karşı ileri sürebileceği, ilanen tebligatın son çare olduğu,

davalı idarece adı geçen şirketin adresinin meçhul olduğu ile ilgili olarak gerekli inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, sadece şirkete yapılan tebligatın iade olması sonucu ile yetinildiği, bu yönüyle ruhsat iptali sonucunu doğuran ihtar işleminin usulüne uygun adı geçen şirkete tebliğ edilmediği, davacının alacaklısı olduğu şirket uhdesinde bulunan işletme ruhsatının iptal edileceğine ilişkin ihtari yazının usulüne uygun olarak borçlu şirkete tebliğ edilmemesi nedeniyle ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, devletçe yapılacak gözetim, denetim usul ve esaslar ile yaptırımlar düzenlendiği, bu görevlerin Maden ve Petrol işleri Genel Müdürlüğüne verildiği, devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan madenlerin ruhsatlandırılması, aranması ve işletilmesi ile ilgili hususları düzenleme ve denetleme yapılması gerektiği bu nedenle, dava konusu ruhsatın satışı için ödenmesi gereken tüm mali yükümlülüklerin tamamlanması gerektiği, maden ruhsatlarının iptali veya terk halinde Devlete intikal ettiği, iptal veya terk halinde maden ruhsatlarının borçlu ile ilgili bir ilişiğinin kalmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kahramanmaraş ili, Merkez ilçesi dahilinde davacının alacaklısı olduğu ... Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti adına sicil:... sayılı IV. grup maden işletme ruhsatı 25/07/2005 tarihinde düzenlenmiştir.

Davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürülüğü tarafından 01/12/2016 tarihinde ruhsat sahibi şirkete yazı yazılarak, 2016 işletme ruhsat bedelinin tamamının süresinde yatırılmamış olması nedeniyle Maden Kanunu'nun 13/1. maddesi gereğince 21.116 TL idari para cezası verilerek, 3 (üç) ay içerisinde eksikler giderilmez ise ruhsatın iptal edileceği ihtarında bulunmuştur.

Ancak şirkete tebligat yapılamaması üzerine 13/08/2017 tarih ve 30153 sayılı Resmi Gazete'de yapılan ilan ile ilanen tebliğ yoluna gidilmiş, ihtar edilen süre içerisinde ruhsat bedelinin yatılmaması üzerine Maden Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı işlemle ruhsatın 20/11/2017 tarihi itibariyle iptal edilmiştir.

Dava konusu maden ruhsatına ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında haciz konulmuş ve durum davalı idareye ... İcra Müdürlüğü'nün ... tarihli yazısı ile bildirilmiştir ve davalı idarece ... İcra Müdürlüğü'ne ... tarih ve ... sayılı işlem ile haczin not kayıtlarına işlendiği bildirilmiştir. ... İcra Müdürlüğü'nün ... tarihli yazısı ile kıymet takdiri için ruhsat üzerindeki başkaca haciz ve takyidatların sorulması ve davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ruhsatın iptal edildiğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sükûnunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır. Ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçimi Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesinde, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.

Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir." hükmüne, 62. maddesinde, ''İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir. Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez." hükmüne, 63. maddesinde ise.

"Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun Ek 4. maddesinde "Maden Kanununun uygulanması ile ilgili eylem ve işlemler nedeni ile İdareye karşı açılan davaları, İdare ruhsat sahiplerine bildirir. Ruhsat sahipleri İdarenin yanında davaya katılabilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan davanın sonucunda verilen karar, sicil:... sayılı maden ruhsatını uhdesinde bulunduran ... Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin menfaatini etkilemekte olup, yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinde öngörülen davanın ihbarı için gerekli koşulların oluştuğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, davanın resen ... Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ihbar edilmesi gerekirken, davanın sonucunda menfaati etkilenecek olan adı geçen şirkete ihbar yapılmadan davanın esası hakkında karar verilmesinde usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Kahramanmaraş İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.