Danıştay 8. Daire E.2022/7314 K.2025/985

Dava konusu istem: ... Üniversitesi ... Fakültesine yabancı uyruklu öğrenci statüsünde kayıt yaptıran davacının, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı kararı uyarınca hakkında yapılan inceleme sonucunda şartları sağlamadığının tespit edildiğinden bahisle kaydının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı Üniversite tarafından davacının okul ile ilişiği kesilmeden önce lisede örgün eğitim alıp almadığı hususunda araştırma yapılmadığı, davacının okul kaydı yapıldıktan sonra tüm ispat külfetinin davacıya bırakılmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu, davacının bizzat okula gelmek suretiyle eğitim aldığı Bakü Şehri... nolu okul yazısı ve davacının yurda giriş çıkışlarının birbiri ile mütenasip ve davacı lehine bulgular olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemine konu Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesine yabancı uyruklu öğrenci olarak kayıt yaptıran davacının, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı kararı uyarınca hakkından yapılan inceleme sonucunda şartları sağlamadığının tespit edildiğinden bahisle kaydının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretime giriş ve yerleştirme' başlıklı 45. maddesinde; (....) a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır (...) f. Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 30/05/2019 tarih ve 30789 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 'Tanımlar' başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde.

"Denklik: Yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçiliklerce açılmış okullar ile yurt içi ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan belgelerin ülkemizde hangi sınıf, alan, dal veya bölüme eş değer olduğunun tespit edilme işlemini" hükmü, 'Denklik işlemini yapacak denklik merkezleri ve denklik için başvuru' başlıklı 4. maddesinde.

"Denklik işlemi, denklik talebinde bulunan kişinin belgelerinin asılları ile denklik merkezlerinde e-Denklik modülü üzerinden gerçekleştirilir.

Denklik işlemi, yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçilikler tarafından açılmış okullar ile yurt içindeki ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan karne, transkript, öğrenim belgesi, sertifika, ayrılma belgesi, süresi içinde sunulmuş geçici mezuniyet belgesi ve diploma gibi belgelerin asılları ile yapılır.

Söz konusu belgelerin asıllarının zayi olması veya bulunmaması hâlinde öğrencinin öğrenim gördüğü okul müdürlüğünden aldığı, aslına uygunluğu okul müdürlüğü tarafından onaylanmış, suret ve fotokopiler ile de yapılabilir.(...)" hükmü yer almış, denklik işlemi için istenecek belgeler ise 5. maddede sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı yazısı ile yurt dışında bir liseden örgün eğitimle alınan diplomaların, pasaport veya emniyet kayıtlarından diplomanın alındığı ülkeye giriş ve çıkışları, ilgili ülkede kalınan sürenin lise eğitiminin örgün yolla alındığının kontrol edilmesinin istenilmesi üzerine davalı Üniversitece; 25/01/2016 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına geçen ve 14/09/2020 tarihinde Üniversiteye kayıt yaptıran davacının belirtilen şartı sağlamadığından bahisle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı hakkında verilen ... tarih ve ... sayılı Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı Bakü Şehri Eğitim Dairesi ... Nolu Okul yazısında. "Bakü şehri ... nolu okulumuzun 2016 tarihinde mezun olmuş öğrencilerinden olan ...'a vermiş olduğumuz ... sayılı lise diplomasında yer alan giyabi grup (veya açık öğretim) ifadesi, akşam okulu anlamını taşımakta olup uzaktan eğitim anlamına gelmemektedir.

Gıyabi eğitimde öğrenciler ders ve sınavlarını uzaktan ve online olarak değil, akşamları bizzat okula gelmek suretiyle tamamlamaktadır.

Bunun yanı sıra ...'a vermiş olduğumuz ... sayılı lise diplomasının örgün eğitim (okula gelerek) görmüş öğrencilerin lise diplomasına denk lise diploması olduğu" hususlarına yer verilmiş, ... tarih ve ... sayılı Bakü Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği tarafından ise, davacı için Türkiye'de liseyi bitirenler derecesinde öğrenim gördüğünden bahisle denklik belgesi düzenlenmiştir.

Dairemizin 11/12/2024 tarih ve E:2022/7314 sayılı Ara kararı üzerine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen ve 12/02/2025 tarihinde kayda alınan cevabi yazıda, Azerbaycan Cumhuriyetinden alınan lise diplomaları için Ülkemizdeki denklik işlemlerinin, Denklik Yönetmeliği ve Denklik Kılavuzu doğrultusunda sonuçlandırıldığı, davacının e-Denklik modülünde yapılan incelemede herhangi bir kayda, transkripte, öğrenim belgesine, diplomasına ait bilgi ve belge bulunmadığı bildirilmiştir.

Bu durumda, davacı tarafından alınmış olan geçerli bir denklik belgesi bulunmadığı, dolayısıyla yurt dışı öğrenci kontenjanından davalı Üniversiteye kayıt yaptırma hakkının olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.