Danıştay 8. Daire E.2023/1756 K.2025/4511

Dava konusu istem: ... Noteri olarak görev yapan davacı tarafından, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü ile irtibat ve iltisaklı bulunduğundan bahisle 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7/2. maddesi gereğince görevine son verilmesine ilişkin Adalet Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı hakkında sanık sıfatıyla yürütülen kovuşturma neticesinde ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında özetle, "... sanık her ne kadar savunmasında örgüt talimatı ile hareket etmediğini, hesap hareketlerinin eşinin talimatları ile yaptığın, eşinin kendisine baskı yaptığını beyan etmiş ise de sanık ile eşinin Bank Asya hesap tarihi itibari ile evlilik birliği içerisinde bulunduğu, sanığın baskı tehdit veya zorla hesap hareketlerinin yaptırıldığına dair dosyada yer alan başkaca tespitin yer almadığı anlaşıldığından sanığın savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu değerlendirilerek sanığın eşinin yönlendirilmesi/talimatları ile hesap hareketlerini gerçekleştirdiği,

imzalara ilişkin alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde sanığın örgüt liderinin talimatından sonra verilen talimat gereğince para yatırıp kendisi ve çocukları adına katılım hesabı açarak örgütün eylemlerine ve faaliyetlerine katkıda bulunduğu,

örgütün bankasını kurtarmak için verilen talimat gereğince para yatırmak suretiyle örgüte bilerek ve isteyerek yardım ettiği kanaatine varılmıştır. ...sanık ... 'FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmamakla Birlikte Bilerek ve İsteyerek Yardım Etmek' şeklinde sübut bulan eylemi nedeniyle eylemine uyan TCK'nın 314/3 ve 2020/7 maddeleri delaletiyle TCK'nın 314/2 maddesi uyarınca suçun işleniş biçimine göre takdiren 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, ...sanığın 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına,

...hükmün 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesi uyarınca açıklanmasının geri bırakılmasına" karar verildiği ve karara karşı yapılan itirazın reddi üzerine kararın 21/03/2022 tarihinde kesinleştiği, bu duruma göre, dava konusu işlemin alıntısına yer verilen kararda tespit edilen bilgi ve belgeler kapsamında terör örgütleriyle iltisaklı ve irtibatlı bulunanların noterliğe kabul edilemeyeceklerine dair düzenleme esas alınarak tesis edildiği, bu bağlamda ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin mezkur kararı ile hükmün açıklanmasına karar verildiğinden davacının hükümlü kabul edilemeyeceği ancak ceza mahkemesi dosyasında tespitlerin irtibat ve iltisak değerlendirmesi için esas alınabileceği bu bağlamda ceza dosyasındaki belirtilen tespitler ve kendi ifadeleri ile terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı bulunduğu anlaşılan davacının noterliğe kabul şartlarını kaybettiği açık olduğundan Noterlik Kanunu'nun 196. maddesine göre görevinin sonlandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu, ceza yargılaması için Anayasa Mahkemesince ihlal kararı verildiği, yeniden yargılama yapılacağı, ortada bir mahkumiyet kararı olmadığı, örgütle irtibat ve iltisakın belirlenebilir nitelikte olmadığı, Anayasa Mahkemesi kararlarına aykırılığın bulunduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Noteri olarak görev yapan davacının FETÖ/PDY silâhlı terör örgütü lehine faaliyette bulunduğu iddiasıyla hakkında "Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme" suçundan dolayı yürütülen kovuşturma neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesince "HAGB" kararı verilmiştir. Bu kararda belirtilen gerekçelerle davacının eylemlerinin sübuta erdiği ve FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü ile irtibat ve iltisaklı bulunduğundan behisle 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7/2 maddesi gereğince görevine son verilmesine ilişkin Adalet Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Stajyerlik şartları" başlıklı 7. maddesinin 2. bendinde, "(Değişik ikinci fıkra: 23/1/2008 - 5728/345 md.) Noterlik stajına engel mahkûmiyeti olanlar ile terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı bulunanlar, noterliğe kabul edilemezler." kuralı.

"İşten el çektirme" başlıklı 123. maddesinde, "Suç teşkil eden fiillerden dolayı haklarında Adalet müfettişi, Cumhuriyet savcısı veya ceza mahkemesi tarafından soruşturma veya kovuşturma yapılan noterler, soruşturma ve kovuşturmanın selameti bakımından Adalet Bakanlığı tarafından gerekli görüldüğü takdirde, soruşturma veya kovuşturma kesin bir karar veya hükümle sonuçlanıncaya kadar işten el çektirilirler.

Soruşturma veya kovuşturma sırasında işten el çektirilmiş olan noterin, kovuşturma sonunda 7 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlardan biriyle mahkum olması halinde işten el çektirme, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder. (...)" kuralı.

"Göreve son verme" başlıklı 196. maddesinde ise, "Noterin, 7 nci maddenin ikinci bendi hariç olmak üzere, bu maddede yazılı yetenek ve şartlardan birini kaybetmiş olması veya Adalet müfettişleri tarafından yapılan teftişler sonunda hakkında düzenlenen, birbirini izleyen son iki hal kağıdında meslekte yeterli olmadığı belirtilmiş ve son teftişten itibaren en az altı ay hizmet gördükten sonra yaptırılacak üçüncü teftişte de Adalet Müfettişinin meslekte yeterli olmadığı kesin kanısına varmış olması halinde Adalet Bakanlığınca görevine son verilir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, dava konusu işleme dayanak gösterilen Kanun'un 7/2 maddesinin noter stajyerlik şartlarını düzenleyen madde içinde yer aldığı ve noterliğe kabul aşaması için düzenlendiği,

bununla birlikte hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan noterliğe kabul edilmiş görevi başındaki noterlerin Adalet Bakanlığı tarafından gerekli görüldüğü takdirde, soruşturma veya kovuşturma kesin bir karar veya hükümle sonuçlanıncaya kadar işten el çektirilebileceği, soruşturma veya kovuşturma sırasında işten el çektirilmiş olan noterin, kovuşturma sonunda 7 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlardan biriyle mahkum olması halinde işten el çektirme tedbirinin hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği;

bunun yanı sıra "Göreve son verme başlıklı" 196. madde, 7. maddenin ikinci bendi hariç tutularak noterin görevine son verilmesi hallerinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, noter olan davacı hakkındaki ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı HAGB kararı üzerine, bu karardaki tespitlere dayanılarak Adalet Bakanlığınca, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü ile irtibat ve iltisaklı bulunduğundan bahisle 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7/2 maddesi gereğince davacının görevine son verilmiştir. Bununla birlikte, davacı hakkındaki ceza yargılamasına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi'nin ... tarih ve ... sayılı bireysel başvuru numaralı kararıyla adil yargılama hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilgili ceza mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bu durumda, noterlerin görevine son verilmesi hallerinin düzenlendiği Noterlik Kanunu'nu 196. maddesinde açıkça noterlik stajına kabul edilebilme şartları arasında yer verilen anılan Kanun'un 7/2 maddesinin hariç tutulduğu, görevi başındaki noterin ancak noterliğe engel bir suçtan kesinleşmiş mahkumiyet kararı üzerine görevine son verilebileceği sonucuna varılmış olup, Noterlik Kanunu'nun 7/2 maddesi gereğince tesis edilen davacı noterin görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.