Danıştay 8. Daire E.2023/2671 K.2025/4521

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, sahibi olduğu ... plaka numaralı aracının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, izinsiz taşımacılığın tespit edildiği tarihten iki gün sonra uyuşmazlığa konu araca ilişkin olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından 08/01/2022 tarih veriliş, 08/01/2023 geçerlilik tarihi olmak üzere turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi alındığının görüldüğü, dava konusu işlemin dayanağı olan tutanakta da, yabancı uyruklu kişinin Ataşehir'den alınıp İstanbul Havalimanına götürüldüğü, ücretin araç sürücüsünün çalıştığı şirkete ödendiği,

bu haliyle yolcu taşımacılığının turizm faaliyeti kapsamında gerçekleştirildiğinin ortada olduğu, bu durumda, denetimin yapıldığı ... tarihinden iki gün gibi makul bir süre içerisinde davacı şirket tarafından söz konusu belgenin belediyeden temin edildiğinin anlaşıldığı, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve usule uygun olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul Valiliği emniyet birimlerince ... tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yabancı uyruklu kişinin Ataşehir'den alınıp İstanbul Havalimanına acenteye ödenen ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden.

İdare Mahkemesince "uyuşmazlıkta, yolcu taşımacılığının turizm faaliyeti kapsamında gerçekleştirildiğinin ortada olduğu, bu durumda, denetimin yapıldığı ... tarihinden iki gün gibi makul bir süre içerisinde davacı şirket tarafından söz konusu belgenin belediyeden temin edildiğinin anlaşıldığı, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da;

denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, davacı şirket tarafından turizm yolcu taşıma izin belgesi verilmesi için denetim tarihinden önce yetkili belediyeye başvurulduğuna dair kayıtlı bir belgenin de dosyaya sunulmadığı (dava dilekçesi ve eki belgelerden; denetim tarihinden iki gün sonra 08/01/2022 kayıt tarihli bir başvurunun yapılmış olduğu, bu başvuru üzerine de aynı günde turizm yolcu taşıma izin belgesinin düzenlendiğinin görüldüğü), işlemin dayanağı tutanağın ise usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacı şirketin denetim tarihi itibarıyla alınmış izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı gibi, denetim/işlem tarihinden önce de izin / ruhsat için yetkili belediyeye başvurulduğuna dair kayıtlı bir belgenin dosyada yer almadığı görülmüştür.

Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince ... tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun acenteye ödenen ücret karşılığı taşındığının usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edildiği, davacı şirket tarafından işlemin tesis edildiği tarihten 2 gün sonra yetkili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin süresinde alınmadığı, davacı şirketin söz konusu belge için ilgili belediyeye denetim tarihinden önce başvuru yaptığına ilişkin dosyada belge de bulunmadığı (denetimden 2 gün sonra geçerli başvurusunun bulunduğu) görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.