Danıştay 8. Daire E.2023/306 K.2023/788

Dava konusu istem: Dava; davacı tarafından, Manisa Valiliğince verilmiş bulunan Y yetki belgesine istinaden kazanılmış hak kapsamında il içi yolcu taşıma güzergah iznine ilişkin haklarının verilmesi istemiyle yapılmış olan 24.07.2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin Manisa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararının kendisine ilişkin kısmının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket adına Manisa Valiliği'nce 16/10/2009 tarihinde düzenlenmiş, … geçerlilik tarihli … numaralı Y türü yetki belgesinin bulunduğu, Y türü yetki belgesinin 31/12/2011 tarihine kadar D4 türü yetki belgesine dönüşümününün yapılmadığı hususunun sabit olduğu, dolayısıyla D4 yetki belgesine dönüşümü yapılmayan Y türü yetki belgelerinin geçerlilik süresi sonunda geçersiz olacağı ve kazanılmış haktan söz edilmesinin mümkün olmadığı ile geçerliliği sona eren bir belgeye istinaden güzergah izin belgesi verilmesi talebinde bulunulamayacağı hususu dikkate alındığında;

davacının Selendi - Kula - Salihli - Turgutlu - Manisa güzergah iznine ilişkin haklarının verilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafından. Büyükşehir kurulduktan sonra UKOME'nin faaliyete geçmesini beklemeleri gerektiğinin ifade edildiği ve bu sebeple Y yetki belgesinin dönüşümünün yapılamadığı belirtilmiş ise de.

Y yetki belgelerinin D4 yetki belgesine dönüştürülmesinin Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nde 2011 yılında yapılan değişiklik ile öngörüldüğü, bu kapsamda yetkili idarenin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Bölge Müdürlüklerinin olduğu, nitekim 6360 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesinden sonra dönüşümü yapılan Y türü yetki belgelerine ilişkin listelerin Büyükşehir Belediye Başkanlıklarına gönderildiği, buna göre Manisa iline ilişkin 1283 adet D4 yetki belgesi için 1 yıl süreli güzergah izin belgesi düzenlendiği görüldüğünden, davacının iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı / davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları; (d) bendinde ise, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından iptali istenilen işlemin, düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı, bireysel bir işlem olduğu, bu suretle 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği; öte yandan bahse konu işlemin halen devam eden ticari faaliyeti sonlandırmadığı görüldüğünden, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemler kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Dava; davacı tarafından, Manisa Valiliğince verilmiş bulunan Y yetki belgesine istinaden kazanılmış hak kapsamında il içi yolcu taşıma güzergah iznine ilişkin haklarının verilmesi istemiyle yapılmış olan 24.07.2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin Manisa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararının kendisine ilişkin kısmının iptali istemine ilişkindir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulu Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlığın, Y yetki belgesine istinaden kazanılmış hak kapsamında il içi yolcu taşıma güzergah iznine ilişkin haklarının verilmesi istemiyle yapılmış olan 24.07.2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklandığı, dava konusu işlem nedeniyle davacının ticari faaliyet yapma hakkının ortadan kalktığı ve ticari faaliyetinin engellendiği açıktır.

Buna göre, uyuşmazlıkta esas yönünden değerlendirme yapılarak verilen İdare Mahkemesi kararı üzerine alınan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı kanunun 46/1-d bendi gereğince temyize tabi kararlardan olduğu düşüncesiyle, davacının temyiz isteminin değerlendirilerek uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.