Danıştay 8. Daire E.2023/3063 K.2024/7644

Dava konusu istem: ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulunda sözleşmeli yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Yüksekokul Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2547 sayılı Kanun'un 34. maddesinde, yükseköğretim kurumlarında sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanlarının, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanacağının düzenlendiği, yetki ve usulde paralellik ilkesi gereğince sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin işlemin de rektör tarafından tesis edilmesi gerektiği, yetkili olmayan yüksekokul yönetim kurulu tarafından alınan kararda, yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarenin takdir yetkisi kapsamında, davacının sözleşmesinin yenilenmesinin uygun görülmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava; ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulunda sözleşmeli yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Yüksekokul Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdareye; sözleşmeli personel çalıştırıp çalıştırmama veya sözleşmesi sona eren bir personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir hakkı tanındığında tartışma bulunmamakta, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılacağı hususu ise yargısal içtihatlarla istikrarlı şekilde gözetilmektedir.

Bununla birlikte; süresi sona eren ve hukuken artık geçerliliği kalmamış olan bir sözleşmenin yenilememesi yönünde tesis edilen işlemler ile devam eden bir sözleşmenin feshine yönelik işlemler arasındaki nitelik farkı gözetilmeksizin, sözleşme yenilememe işlemlerinde de takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığının, idarece ispat edilmesi yani somut delillerle ortaya konulması zorunluluğunun olay temelli olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Devam eden bir sözleşmenin feshi işleminde idarenin, feshin haklılığını ispat etmek diğer bir anlatımla sözleşmenin niçin feshedildiğini somut gerekçelerle ortaya koymak zorunluluğu bulunmasına karşın, süresi bitmiş bir sözleşmenin yenilenmemesi konusunda idareye ispat külfeti yüklemek yani sözleşmenin niçin yenilenmediğinin somut gerekçelerle ortaya konulmasını beklemek ya da mahkeme kararlarıyla idareyi sözleşme yenilemeye zorlamak, kanun koyucunun idareye tanıdığı takdir yetkisini büsbütün ortadan kaldırma, her nasılsa bir defa sözleşme imzalayan kişilerin disipliner sonuç doğuran bir eylemde bulunmadığı ve bu eylemin soruşturma raporuyla tespit edilmediği sürece sözleşmesinin yargı kararıyla mütemadiyen yenilenmesini sağlama sonucunu doğuracaktır.

Dava konusu uyuşmazlıkta ise yabancı uyruklu davacının süresi bitmiş olan sözleşmesinin süresinin uzatılmaması konusunda idarenin daha fazla takdir yetkisine sahip olduğu zira konunun Türk vatandaşlarının istihdam öncelikleri çerçevesinde Devletin hükümranlık hakkıyla da ilgili olduğu gözden ırak tutulmamalıdır.

Öte yandan sözleşme ilişkisinin başlangıcında ilgililer tarafından sözleşmenin süreli olduğu ve sürenin bitiminde kendiliğinden ortadan kalkacağı bilinmekte olup, sözleşmesinin devamı konusunda haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemez. Kuşkusuz sözleşmenin istikrarlı şekilde yenilendiği durumlarda davalı idarenin sözleşme süresinin bitiminden önce karşı tarafa sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirmesi haklı beklenti ilkesinin tabii sonucu olarak görülebilir.

Davacının sözleşmesinin sona ermiş ve yenilenmemiş olması nedeniyle ortada bir sözleşmenin bulunmadığı ve bu nedenle usulde paralellik ilkesi gereği, sözleşme yapılırken izlenmesi gereken usulün takibinin de gerekmediği açıktır.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık görmediğimizden, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılamıyoruz.