Danıştay 8. Daire E.2023/3558 K.2024/5717

Dava konusu istem: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Kavaklıdere Şehit Mustafa Alper Meslek Yüksekokulu... Programı Öğretim Görevlisi alım sınavına başvuran davacı tarafından, 17/01/2022 tarihinde yapılan yazılı sınav sonuçlarına ve müdahilin başarılı sayılmasına dair davalı idare işlemine vaki itirazlarının reddine ilişkin Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı işleminin ve anılan kadroya müdahil ...'ın atanmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile.

Mahkemelerince bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliği üzerine, rapora davalı idare vekili ile davalı idare yanında müdahil vekilince itiraz edilmiş ise de, söz konusu itirazların bilirkişi raporunu kusurlandıracak nitelikte olmadığından raporun hükme esas alınacak yeterlilikte bulunduğu, bu durumda; davalı idarece Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Kavaklıdere Şehit Mustafa Alper Meslek Yüksekokulu...

Programı Öğretim Görevlisi alım işlemlerinin Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun biçimde ilan edildiği, gerek davacı gerekse uyuşmazlık konusu işlemlerle öğretim görevlisi olarak atanmaya hak kazanan ...'ın başvuru için gerekli şartları taşıdıkları, bilirkişi raporunda ... hakkında takdir edilen toplam yazılı giriş sınavı puanın hatalı biçimde belirlendiği,

1. soruya verilen yanıt tamamen hatalı olmasına karşın herhangi bir somut, objektif ve bilimsel neden bulunmaksızın 6 puan takdir edilerek toplam sınav puanının 62 yerine 68 olarak belirlendiğinin belirtildiği, buna göre anılan Yönetmeliğin 12. maddesi çerçevesinde adayların akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı (ALES) puanının %35'i, lisans mezuniyet notunun %30'u ve yazılı giriş sınavı notunun %35'i dikkate alındığında davacının nihai başarı puanının 67,38, ...'ın nihai başarı puanının ise 65,91 olduğu, dolayısıyla toplam başarı puanına göre davacının atamaya hak kazandığı anlaşıldığından;

yazılı giriş sınavı neticesinde hatalı biçimde belirlenen sınav notu esas alınmak suretiyle ...'ın başarılı, davacının başarısız sayılmasına, davacının söz konusu yazılı sınav neticesine ve adı geçenin başarılı sayılmasına vaki itirazlarının reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, davalı ve davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olmadığı, davanın süreaşımı nedeni ile reddi gerektiği, ilandan atamaya kadar tüm işlemlerin Yönetmelik hükümlerine uygun yapıldığı, bilirkişi raporunda aynı jüri üyelerinin farklı zamanlarda aynı sınav kağıdına aynı puanı vermeyebileceğinin belirtildiği, bu açıklamanın puanlamanın güvenilir ve tutarlı olmadığını gösterdiği, eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak karar verildiği, 3 kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak karar verilmesi gerektiği, yerindelik denetimi yapılamayacağı, işlemin hukuka ve kamu yararına uygun olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idare yanında müdahil tarafından, 3 kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak karar verilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda tüm soruların ve cevaplarının değerlendirilmesi gerektiği, lisans mezuniyet notunun yanlış hesaplandığı, bilirkişi raporunun davacının iddialarından hareketle düzenlendiği, tarafsız ve objektif olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Kavaklıdere Şehit Mustafa Alper Meslek Yüksekokulu... Programı Öğretim Görevlisi alım sınavına başvuran davacı tarafından, 17/01/2022 tarihinde yapılan yazılı sınav sonuçlarına ve müdahilin başarılı sayılmasına dair davalı idare işlemine vaki itirazlarının reddine ilişkin Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı işleminin ve anılan kadroya müdahil ...'ın atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, "Öğretim görevlileri" başlıklı 31.maddesinde. "Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler.

Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarına başvuracak olanlar hariç olmak üzere öğretim görevlisi kadrosuna başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak şartı aranır. (...) Öğretim üyesi kadrolarına öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. (...)" hükmü bulunmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nu 31. maddesinde "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır.

Ancak, davanın ihbarı Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır. Bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Bu Kanun ve yukarıdaki fıkra uyarınca Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa atıfta bulunulan haller saklı kalmak üzere, vergi uyuşmazlıklarının çözümünde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri uygulanır" hükmü düzenlenmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.

Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez" hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyadan. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu...

Programı Öğretim Görevlisi alımı hususunda Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında 21/12/2021 tarihinde duyuru yapıldığı, davacı ile davalı idare yanında müdahil de dahil olmak üzere toplam 6 adayın söz konusu ilana başvuruda bulunduğu, 17/01/2022 tarihinde ön değerlendirme komisyonunca yapılan inceleme neticesinde yalnızca davacı ile davalı idare yanında müdahilin sınava girmeye hak kazandığı yolunda tutanak düzenlendiği,

yapılan yazılı sınav neticesinde sınav komisyonunca davacıya 61 puan, davalı idare yanında müdahil ...'a ise 68 puan takdir edildiği, ilgililerin akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı (ALES) puanının %35'i, lisans mezuniyet notunun %30'u ve yazılı giriş sınavı notunun %35'i dikkate alınarak belirlenen toplam başarı puanına göre davacının 67,38, müdahilin ise 68,01 puan aldığı, sonuç olarak ... başarılı kabul edilerek adı geçenin atamaya hak kazandığının ilan edildiği, davacı tarafından 21/01/2022 tarihli dilekçe ile sınava ve sınav neticesinde ...'ın başarılı sayılmasına itiraz edildiği,

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı işlemiyle sınav sonuçlarında herhangi bir hataya rastlanmadığı gerekçesi ile itirazın reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu... Programı Öğretim Görevlisi alım ilanında.

Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi lisans mezunu olmak, Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü'nde Tezli Yüksek Lisans yapmış olmak ve belgelendirmek kaydıyla Yaban Hayatında Rehabilitasyon ve Tahnit Çalışmalarında deneyim sahibi olmak üzere üç adet şartın yer aldığı, davacı ve müdahilin her ikisinin de Karadeniz Teknik Üniversitesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi lisans mezunu olduğu ve bu alanda yüksek lisans yaptığı, her ikisinin de Tarım ve Orman Bakanlığı Bölge Müdürlüklerinde çalıştıkları ve tahnit çalışmaları olduğu, davacının ALES puanının 70, mezuniyet notunun 71,76, yazılı sınav notunun 61 olduğu;

müdahilin ise ALES puanının 70, mezuniyet notunun 65,70, yazılı sınav notunun ise 68 olduğu görülmektedir.

Dosyadan.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporda; "iki adayın da Tarım ve Orman Bakanlığı'nın farklı Bölge Müdürlüklerinde yürütülen projelerde benzer görevleri aldıkları, dolayısıyla, iki adayın da rehabilitasyon ve tahnit çalışmalarında deneyimli olmak koşulunu sağladığı, yazılı sınavların, genel olarak, bir bilim disiplini ile ilgili adayların bilgi, beceri, analiz ve sentez yapabilme yeteneğini ölçmek ve değerlendirmek için çok kullanışlı bir araç olduğu,

fakat yazılı sınav sorularının esnek cevaplamaya elverişli olup, bu durumun jüri üyelerinin puanlamasına da yansıyabildiği, yazılı sınavların puanlaması subjektif olduğundan, puanlama tutarlılığının da düşük olduğu, aynı jüri üyelerinin farklı zamanlarda aynı sınav kâğıdına aynı puanı vermeyebileceği, yazılı sınavlarla ilgili bu gerçeklik ve yaban hayatı konusundaki bilimsel bilgiler göz önünde bulundurularak, dava dosyasındaki sınav kağıtlarının tetkik edildiği, sınava giren her iki adayın, yazılı sınav sorularına verdiği cevaplar incelendiğinde;

...'nın 1. soruya verdiği cevap haricinde, adayların sorulara verdiği cevapların, jüri üyelerince hakkaniyet ilkelerine dikkat edilerek objektif olarak değerlendirildiği ve takdir edilen puanların rasyonel olduğu kanaatine varıldığı, fakat birinci soruda, ...'nın soruyu yanlış cevapladığı ve bu soru için takdir edilen puanın isabetsiz olduğunun mütalaa edildiği, 12,5 puan değerindeki bu soruda, ...'nın cevabına 6 puan verildiği,

fakat gerek Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Kavaklıdere Şehit Mustafa Alper Meslek Yüksekokulu Avcılık ve Yaban Hayatı Programı tarafından ibraz edilen cevap anahtarındaki cevap, gerekse kendisinin hazırladığı cevap incelendiğinde, çok açık biçimde ...'nın soruya verdiği cevabın yanlış olduğunun görüldüğü,

adayın bu soru için puan almaması gerektiği, sonuç olarak ... için takdir edilen sınav sonucunun (notunun) yanlış takdir edildiği ve 1. soru için verilen 6 puanın iptal edilerek yazılı sınav notunun 62 (altmış iki) olarak değiştirilmesi gerektiği, ...'nun sınav kâğıdı için jüri üyelerince takdir edilen 61 (altmış bir) yazılı sınav puanının yerinde ve isabetli olduğu" değerlendirmesi yapıldığı ve anılan raporun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu değerlendirilerek Mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Çözümü hukuk dışında özel ya da teknik bilgiyi gerektirecek hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınacağı tartışmasız olup; Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanacak raporda; uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak Mahkemece tespiti istenilen ve hukuk bilgisini aşan teknik veya özel hususlara yönelik bilirkişiye yöneltilen sorular çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği tartışmasız olup; bilirkişi raporunun, bilimsel veriler ışığında hazırlanmak şartıyla, açık, anlaşılır, net ve Mahkemece değerlendirilmesi istenilen hususların her birinin ayrı ayrı gerekçelendirilmesi suretiyle açıklanarak oluşturulması gerektiği tartışmasızdır.

Zira; aksi yönde hazırlanan raporun, hükme esas niteliği haiz olduğunu söylemek mümkün değildir.

Mahkemece; bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu değerlendirilerek davanın reddine karar verildiği görülmekteyse de; bilirkişi tarafından sadece müdahilin 1. soruya verdiği cevabın incelenerek hatalı olduğu değerlendirmesinde bulunulduğu, cevap anahtarına göre değerlendirme yapılması gerekmesine rağmen bilirkişinin soruya kendi cevabını da vererek değerlendirme yaptığı, söz konusu soruya davacının verdiği cevap ile davacı ve müdahil tarafından diğer sorulara verilen cevaplara ilişkin olarak,

jüri üyelerince hakkaniyet ilkelerine dikkat edilerek objektif olarak değerlendirme yapıldığının ve takdir edilen puanların rasyonel olduğunun belirtilmesi ile yetinildiği, sorular ve cevaplar için ayrı ayrı değerlendirme yapılmadığı ve takdir edilen puanların gerekçeleriyle birlikte açıklamadığı, müdahil tarafından davacının diğer sorulara da eksik cevap verdiği özellikle 5. soruya yanlış cevap verildiği yönünde itiraz yapılmasına rağmen diğer sorular açısından değerlendirme yapılmadığı, bu sorulara ilişkin takdir edilen puanın gerekçesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Mahkeme tarafından oluşturulan bilirkişi tarafından hazırlanan raporda bulunan gerekçelerin tatmin edici olmadığı, bir soru dışında hiç gerekçe yazılmadığı görüldüğünden; davalı ve davalı idare yanında müdahilin iddia ve itirazları da dikkate alınarak farklı üniversitelerden oluşturulacak alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyeti ile bir bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken, tatmin edici gerekçelere dayanmayan bilirkişi raporunu esas alan Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.