Danıştay 8. Daire E.2023/3601 K.2024/5745

Dava konusu istem: Doğuş Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümünde tam zamanlı sözleşme ile doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, planlanan kadro ve performans değerlendirmeleri çerçevesinde, 31.08.2018 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararda; davalı idare tarafından davacının sözleşmesi feshedilirken haklı nedene dayanıldığı, "kadro ve performans düzenlemeleri" şeklindeki fesih gerekçesinin somut verilerle ortaya konulduğu, idarenin fesih iradesinin hizmet gereklerine ve kamu yararına uygun olduğu, fesih kararının usulüne uygun alındığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığından, işlem nedeniyle yoksun kalınan mali ve özlük hakların ödenmesine karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin sebebi olarak belirtilen, kadro ve performans düzenlemeleri gerekçesinin hukuki temelden yoksun olduğu, buna ilişkin somut bilgi ve belge sunulmadığı, dava konusu işlemin, hakkında tesis edilen disiplin cezasına dayanmadığı, idarece fesih gerekçesi olarak belirtilmeyen bir hususun, Mahkemece fesih gerekçesi haline getirilemeyeceği, idare tarafından disiplin suçu feshi gerektirecek ağırlıkta kabul edilmiş olsaydı, işlemin de bu yönde tesis edilebileceği ancak işlemin disiplin suçuna dayanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Doğuş Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümünde tam zamanlı sözleşme ile doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, planlanan kadro ve performans değerlendirmeleri çerçevesinde, 31.08.2018 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Hukuk devletinde, idareye tanınan idari işlem tesis etme yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, işlemlerin üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hukuken geçerli sebeplere dayanması gerekmektedir. İdari işlemlerin hukuken geçerli bir sebebe dayanması, idare hukukunun temel ilkelerindendir. İdari işlemin sebep unsurunun, diğer bir ifade ile idareyi işlem yapmaya iten nedenin değerlendirilmesi, idarenin saydamlığı, idareye güven ilkeleri ve hukuk devleti anlayışının oluşumu noktasında büyük öneme sahiptir.

İdare hukukunun temel ilkeleri gereği, dava konusu fesih işleminin, davalı idareyi işlem tesis etmeye sevk eden sebep unsuru çerçevesinde değerlendirilmesi, sebep unsurunun dayandığı olguların, somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekmektedir.

Olayda; davalı idarece, davacının sözleşmesinin feshedilmesi, planlanan kadro ve performans düzenlemelerine dayandırılmıştır. Bu bakımdan; İstinaf Mahkemesi tarafından ... tarih ve E: ...sayılı Ara Kararla, davacının performansının yeterli olmadığı, çalışmalarından verim alınamadığı ve yetersiz kaldığına ilişkin somut bilgi ve belge istenilmişse de, davalı idarece bu yönde somut bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar, davacı hakkında tesis edilmiş bir disiplin cezası bulunmakta ise de, davalı idare tarafından, disiplin cezasına esas teşkil eden fiil, sözleşmenin feshini gerektirir nitelikte bulunmayarak, dava konusu işlemin sebep unsuru olarak ortaya konulmamıştır. Dava konusu işlem, bir fesih işlemi olup, fesih sebepleri çerçevesinde hukuki denetimin yapılması gerekmektedir. Aksi yaklaşımın, sebep ikamesine yol açacağı açıktır.

Bu durumda; davacının görevinde başarılı olmadığına veya hizmetine ihtiyaç duyulmadığına ilişkin somut bilgi ve belgeye dayanmaksızın tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuka ve akademik hizmet gereklerine aykırı olduğu, aksi yöndeki İstinaf Mahkemesi kararının bozulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.