Danıştay 8. Daire E.2023/4966 K.2025/8071

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, trafik ekiplerince 15/03/2022 tarihinde yapılan denetime istinaden düzenlenen tutanakta; davacı şirkete ait ... plakalı araçla engelli personel için alınmış ruhsat ile engelli olmayan Adalet Bakanlığı personelinin taşındığı, araçta 2 engelli personel bulunduğu, 7 personelin ise engelli olmadığı halde araçta yolcu olarak bulunduğunun tespit edildiği, bu durumun araç içindeki yolcuların tespiti ve imzalarıyla sabit olduğu,

anılan araca ait trafik belgesinde aracın kullanım amacının yolcu nakli - ticari olduğu ve diğer bilgiler kısmında "3 tekerlekli sandalye kullanıcısı" şeklinde bilgilere yer verildiği, dava konusu işlemin, davacı şirkete ait ... plakalı araçla, ilgili belediyeden alınan engelli taşıma belgesi ile engelli olmayan personelin taşındığından bahisle tesis edilmiş ise de,

engelli personelin daha rahat ve güvenli bir şekilde ulaşım sağlayabilmesi için özel olarak düzenlenen personel servis araçlarıyla taşınmaları ve engelli personel servis hizmetlerinin düzenli ve güvenli hale getirilmesi amacıyla ilgili idareden bu hususa yönelik olarak özel izin alınması gerektiği, ancak alınan bu izinle engelli olmayan personelin taşınamayacağı anlamına gelmediği, faaliyet konusuna uygun olarak hem engelli hem de engelli olmayan personelin taşınabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; engelli personel taşıma ruhsatı ile engelli olmayan personelin de taşınabileceğine yönelik yaklaşımın mevzuat hükümlerinin yargı kararıyla mülga edilmesi sonucunu doğuracağı, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara ili, Mamak ilçesi, ... mevkiinde trafik ekiplerince 15/03/2022 tarihinde yapılan denetime istinaden düzenlenen tespit tutanağında, davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile, araç ruhsatında yer alan engelli taşıma belgesi ile engelli olmayan personelin taşındığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Ankara ili, Mamak ilçesi, ... mevkiinde trafik ekiplerince 15/03/2022 tarihinde yapılan denetim sonucunda düzenlenen tutanakta, davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ikisi engelli personel olmak üzere toplam 9 personelin görev yaptıkları Adalet Bakanlığı'na götürüldüğünün tespit edildiğinin belirtildiği ve bu durumun araç içerisindeki yolcuların kimlik bilgileri ve imzalarıyla sabit olduğu; davaya konu araca ait trafik tescil belgesinde, aracın kullanım şekli ve amacının yolcu nakli - ticari olarak belirtildiği ve diğer bilgiler kısmında "3 tekerlekli sandalye kullanıcısı" şeklinde bilgiye yer verildiği görülmektedir.

Bakılan uyuşmazlıkta, davaya konu araca ait ruhsatta, 3 tekerlekli sandalye kullanıcısı ibaresinin yer aldığı görülmekte ise de; bu bilgiye, araçta sürücü veya yolcu olarak bulunan engelli bireyler için bulundurulması gereken kriterlere yönelik olarak yer verildiği, araçla personel taşınabileceğine yönelik ruhsatta herhangi bir ibarenin yer almadığı; bunun yanısıra, Bölge İdare Mahkemesince yapılan 26/04/2023 tarihli ara kararına Ankara Büyükşehir Belediyesince verilen cevapta, davaya konu araç adına düzenlenmiş herhangi bir izin belgesinin bulunmadığının belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, belediye sınırları dahilinde personel taşımacılığı yapılabilmesi için, ilgili belediyeden bu hususa yönelik personel izin belgesi alınması gerekmekte olup; bu yönde bir izin belgesi bulunmaksızın ruhsatta yer alan ibareye istinaden yapılan engelli ve engelli olmayan personel taşımacılığı faaliyetinin tespiti üzerine tesis edilen dava konusu trafikten men işleminde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.