Danıştay 8. Daire E.2023/5027 K.2023/3869

Dava konusu istem: Batman Üniversitesi'nde ... olarak çalışmakta iken 01/04/2014 tarihinde kendi isteğiyle emekliye ayrılan davacının, emeklilik işlemlerinin geri alınarak eski görevine geri dönme/atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Batman Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve E… sayılı işleminin iptali ile görevde olsaydı alacağı parasal ve özlük haklarının farkının yasal faiziyle iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosya içerisinde bir örneği bulunan ve davacının imzasının olduğu kendi iradesi ve beyanını yansıtan 17/03/2014 tarihli emeklilik başvuru dilekçesinde hiçbir açıklama yapılmaksızın toplam 29 yıl 8 ay 8 gün hizmeti bulunduğu belirtilerek emeklilik işlemlerinin başlatılması talebinde bulunduğu, bunun üzerine de davacının dilekçesinin işleme konularak emekliye ayrıldığı, emeklilik başvurusunun tek taraflı bir irade beyanı olduğu, bu irade beyanının davalı kuruma ulaşması ve gerekli prosedürün tamamlanması neticesinde hüküm ve sonuçlarını doğurduğu,

davacının da isteği üzerine gerekli prosedür tamamlandıktan sonra emekli olduğu halde aradan geçen uzun zamandan sonra davalı idareye başvuru yaparak o dönem için baskı ve tehdit neticesinde emekli olduğu iddiasında bulunduğu, ancak 28/12/2020 tarihli inceleme raporu ile UYAP üzerinden yapılan sorgulamalar birlikte göz önünde bulundurulduğunda davacının görev yaptığı dönem içerisinde bazı fiilleri yönünden disiplin soruşturması yapıldığı ve/veya başka birimlerde görevlendirildiği, disiplin soruşturmasına konu bazı fiiller yönünden disiplin cezası verilmediği,

bazı fiilleri için disiplin cezası verildiği ve bu disiplin cezalarının bir kısmının mahkeme kararları ile iptal edildiği, o dönemde daire başkanı olan M.B.'nin 28/06/2016 tarihinde emniyette verdiği ifadesinde dönemin rektörünün davacıya hitaben "zaten yerinde durmuyor emekli oluyorsa olsun, olmuyorsa Çanakkale ya da Edirne'ye sürgün edebilirim" şeklindeki etki ve sonuçlarını doğurup doğurmayacağı belirli olmayan ve ileriye yönelik sözlü beyanının davacının emekli olmasına neden olan objektif irade bozukluklarından ikrah/tehdit hali olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

kaldı ki rektörün davacıyı başka bir şehre atama yetkisinin de olmadığı, bu durumun davacının iradesinin oluşması aşamasındaki bir irade sakatlığı olarak kabulüne olanak bulunmadığı anlaşıldığından kendi talebi ile emekli olan davacının emeklilik işlemlerinin geri alınabilmesi ve eski görevine iade edilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlem yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka uygun bulunduğundan görevde olsaydı alacağı parasal ve özlük haklarının farkının yasal faiziyle tazmini isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılarak,

davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: davacının "Üniversite yetkililerinin baskı, tehdit ve yıldırmalarıyla emekliliğe zorlandığı, emeklilik iradesinin gerçeği yansıtmadığı" yönündeki iddiaları yönünden, davalı idare tarafından oluşturulmuş mezkur İnceleme Komisyonu raporu dikkate alınarak bir değerlendirme yapılması gerekirken, davacının başvurusunun 657 sayılı Kanunun 93. maddesi ve 5434 sayılı 30. maddesindeki dava konusu taleple ilgisi bulunmayan düzenlemelere istinaden reddine dair işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu,

diğer taraftan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu saptanmış ise de, hukuka aykırılık sebebi dikkate alındığında, bu tespitin, davacının doğrudan göreve başlatılması sonucunu doğurmadığı, idarece bu kararın gerekçesi gözetilerek yeniden İnceleme Komisyonu raporunda yer verilen tespitler değerlendirilmek suretiyle işlem tesis edileceği dikkate alındığında, parasal ve özlük haklara ilişkin talep yönünden bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılarak, istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının tazminine karar verilmesi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Emekllik mevzuatında kendi hür iradelerini kullanarak emeklilik müracaatını yapmış memurların tekrardan göreve dönmelerini sağlayacak bir hüküm bulunmadığı, bu konuda Danıştay içtihatları olduğu ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. Maddesinde, bölge idare mahkemesinde istinaf incelemesinden geçtikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak davalar tahdidi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; Batman Üniversitesi'nde ... olarak çalışmakta iken 01/04/2014 tarihinde kendi isteğiyle emekliye ayrılan davacının, emeklilik işlemlerinin geri alınarak eski görevine geri dönme/atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Batman Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı'nın … tarih ve E… sayılı işleminin iptali ile görevde olsaydı alacağı parasal ve özlük haklarının farkının yasal faiziyle tazmini istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanun'un 46. Madde hükmü kapsamında yer almadığı ve istinaf aşamasının sonuçlanmasıyla kesinleşeceği açıktır.

Bu durumda, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik temyiz isteminin incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.