Danıştay 8. Daire E.2023/6071 K.2023/6188

15.09.2022 tarihli, 31954 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmamasına Yönelik tesis edilen "birel işlemin" iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ

Dava, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İlgili Mevzuat:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, dilekçelerde; tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı deliller, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği hükmü yer almış.

14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış.

15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, 3. madde yönünden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği; aynı maddenin 5. fıkrasında ise, bu yönlerden dava dilekçesinin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Hukuki Değerlendirme

Dava.

22.11.2022 tarihinde Dairemiz kaydına alınan dilekçe ile, 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlananan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3/b bendinin iptali istemiyle açılmış, Dairemizin 29.12.2022 tarih ve E:2022/7250, K:2022/8396 sayılı kararı ile; anılan Yönetmelikte 3. maddede (b) bendinin yer almadığı, ancak, 3. madde ile esas Yönetmeliğin 5. maddesinin 9. fıkrasının değiştirilerek anılan fıkraya (b) bendi eklendiği;

öte yandan dava dilekçesinde yer alan açıklamalarda "Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez" ifadesi yönünden hukuka aykırılık iddialarının ileri sürüldüğü görüldüğünden, bu haliyle davacının söz konusu Yönetmeliğin hangi hükümlerinin iptalini istediği hususunda tereddüde düşüldüğü, iptali talep edilen madde ve hükümlerin hiçbir tereddüde yer vermeyecek biçimde açıkça gösterilmesi gerektiği, ayrıca, davacı tarafından yalnızca Yönetmelik hükmünün iptalinin istenildiği,

2577 sayılı Kanunun dava açma sürelerini kural altına alan 7. maddesinde ilanı gereken düzenleyici işlemlerde altmış günlük dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı hükmüne yer verildiği, olayda Yönetmeliğin 15.09.2022 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdiği, davanın ise 22.11.2022 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen herhangi bir uygulama işlemi olup olmadığı,

uygulama işlemi varsa söz konusu işlemin öğrenilme veya tebliğ tarihi ile işleme ilişkin bilgi ve belgelerin sunulması ve dava konusu edilen hükümlerin davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin de açıklanarak ortaya konulması gerektiği gerekçesiyle 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dilekçenin reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından yenilenen ve 01.03.2023 tarihinde kayda giren dilekçede. 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlananan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3/b bendi nedeniyle davacıya döner sermaye ödemesi yapılmaması yönünde tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiş.

Dairemizin 24.03.2023 tarih ve E:2023/1400, K:2023/1467 sayılı kararı ile; dava dilekçesinin "konu" kısmında, 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin ilgili maddesinin iptali istemine yer verilmeden döner sermaye ödemesi yapılmaması yönünde tesis edilen işlemin iptalinin istenildiği;

dilekçenin "açıklamalar" kısmında, söz konusu Yönetmeliğin 3. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 5. maddesinin 9. fıkrasına eklenen "Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez" hükmünün hukuka, eşitlik ilkesine aykırı olduğu, ibarenin iptali gerektiği, bu düzenleme ile hekimlerin çalışma hakkı ve hastaların istedikleri hekimi ve sağlık kuruluşunu seçme hakkınının ihlal edildiğinin ileri sürüldüğü;

dilekçenin "sonuç ve istem" kısmında ise, yine Yönetmeliğin ilgili kısmının iptali istemine yer verilmeden davacıya döner sermaye ödemesi yapılmaması yönünde tesis edilen işlem için öncelikle yürütmenin durdurulması kararı verilmesi, sonra da işlemin kaldırılması talebinde bulunulduğu görüldüğünden; dava dilekçesi içeriğinde davacının hangi işlem/işlemlerin iptalini istediğinin açıkça ve hiçbir tereddüde yer vermeyecek bir biçimde belirtilmediği;

“davacıya döner sermaye ödemesi yapılmaması yönünde tesis edilen işlem” ile kastedilenin davacıya döner sermaye ödemesi yapılmamasına yönelik birel işlem mi yoksa ilgili idareye yapılmış bir başvuru üzerine tesis edilen birel işlem mi olduğunun anlaşılamadığı, dava dilekçesinin 1. sayfasının “açıklamalar” başlığı altında 1. paragrafta yer alan “döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemenin yapılması,

yapılmaması yönünde bir karar verilmesi halinde, taraflarına idari yargı denetimine tabi olacak şekilde gerekçesi ile birlikte bir olumsuz cevap verilmesi ya da talebinin kabulü yönünde karar verilmesini talep ettikleri” şeklindeki ifadelerin idari bir başvuruda bulunduklarına işaret ettiği; ancak böyle bir başvurunun bulunup bulunmadığının da net bir şekilde anlaşılamadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun düzenlemediği sonucuna varılmış; ayrıca davacı tarafından iptali istenen düzenleyici işlem maddesi ve hükmünün açıkça gösterilmesi ve bu hususta “iptal” istemine yer verilmesi,

davacıya döner sermaye gelirlerinden ödeme yapılmamasına yönelik “birel işlem”in ne olduğunun açıklanması ve bu işlemin de iptali isteniyorsa buna ilişkin de iptal istemine yer verilmesi, ilgili idarelere yapılmış bir başvuru varsa bu başvuruya ve başvuru hakkında tesis edilen işleme dair bilgi ve belgelerin de sunulması ve dava dilekçesinde ayrıca davacının adres bilgilerinin de gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Dairemizce ikinci kez verilen dilekçenin reddine ilişkin karar sonrası tekrar düzenlenen ve 05.06.2023 tarihinde kayda giren dava dilekçesinde; "konu" kısmında davacıya döner sermaye ödemesi yapılmaması yönünde tesis edilen "birel işlemin" yürütmesinin durdurulması ve iptali istenirken, "sonuç ve istem" kısmında Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3/b maddesinin yürütmesinin durdurulması ve kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği,

dilekçenin "açıklamalar" kısmında da söz konusu Yönetmeliğin 3. maddesi ile esas Yönetmeliğin 5. maddesinin 9. fıkrasına eklenen (b) bendi yönünden hukuka aykırılık iddialarının ileri sürüldüğü görüldüğünden, Dairemizin 13.06.2023 tarih ve E:2023/3501, K:2023/3040 sayılı kararı ile; dava dilekçesinin bu haliyle iptali istenen işlemler açısından belirsiz olduğu, öte yandan sonuç ve istem kısmında "kaldırma" talebinde bulunulduğu gerekçesiyle 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun düzenlemediği sonucuna varılmış; davacının iptalini istediği "düzenleyici işlem/Yönetmelik" hükmünün açıkça, madde numarası belirtilerek gösterilmesi;

davacı hakkında tesis edilen "birel işlem" varsa bu işleme ilişkin bilgi ve belgelerin sunulması; diğer yandan "düzenleyici işlem/Yönetmelik" hükmü yanında "birel işlemin" de iptali isteniyorsa bunun da iptalinin istendiğinin açıkça belirtilmesi, dilekçenin "konu" ve "sonuç" kısmı arasındaki çelişki giderilerek uyumlu hale getirilmesi ve "kaldırma" talebinde bulunulmadan davaya konu edilen işlem ya da işlemlerin iptaline karar verilmesinin talep edilmesi gerektiği de belirtilmiştir.

Anılan karar sonrası yeniden düzenlenen son dava dilekçesinde ise; "konu" kısmında "15/09/2022 tarihli, 31954 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmamasına Yönelik tesis edilen birel işlemin iptali" istemine yer verildiği,

"açıklamalar" kısmında Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 5. maddesinin 9. fıkrasına eklenen "Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez" hükmünün hukuka, eşitlik ilkesine aykırı olduğu, bu düzenleme ile hekimlerin çalışma hakkı ve hastaların istedikleri hekimi ve sağlık kuruluşunu seçme hakkınının ihlal edildiğinin ileri sürüldüğü;

"sonuç ve istem" kısmında ise, 15/09/2022 tarihli, 31954 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmamasına Yönelik tesis edilen birel işlemin yürütmesinin durdurulmasına ve daha sonra kaldırılmasına karar verilmesinin istenildiği görülmektedir.

Yukarıda da özetlenen hukuki süreçte Dairemizce, davacı tarafından sunulan üç dilekçenin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna varılmış ve davacı tarafından davanın konusunun açıkça ve hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması gerektiği dilekçelerin reddine ilişkin kararlarda belirtilmiştir.

Gelinen aşamada, son olarak sunulan dava dilekçesinde de, Dairemizin 13.06.2023 tarih ve E:2023/3501, K:2023/3040 sayılı kararında yer verilen yanlışlık ve eksikliklerin giderilmediği, davacı tarafından davanın konusunun net bir şekilde belirtilmediği, birel işlem ve düzenleyici işlemlerin birlikte mi yoksa sadece birinin mi iptalinin istendiğinin ortaya konulamadığı, birel işlem yönünden herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, dilekçenin "sonuç" kısmında "kaldırma" istemine yer verildiği,

yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 3. maddesiyle asıl Yönetmeliğin 5. maddesinin 9. fıkrasında yer alan düzenlemenin hangi kısmının iptalinin istendiğinin açıkça belirtilmediği ve bu nedenle davacı tarafından yenilenen dava dilekçesinde aynı yanlışlıklar yapıldığı anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda anılan 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.