Danıştay 8. Daire E.2023/6079 K.2023/5648

Dava konusu istem: Dava, davacının maliki olduğu Ordu ili, Kumru ilçesi, ...Mahallesi ...Küme evleri No:...adresinde bulunan evinin 100-200 metre altında Kumru Belediye Başkanlığı'na ait çakıl ocağının faaliyeti sonucu heyelan oluştuğu ve evde çatlaklar meydana geldiği,

söz konusu taş/çakıl ocağını açan ve işleten Kumru Belediye Başkanlığı'nın, bu işletmeye gerekli inceleme ve araştırma yapmadan izin veren Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın, bahsi geçen madene ruhsat veren Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın taşınmazın zarar görmesinden sorumlu oldukları, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü ekipleri tarafından heyelandan sonra alanda inceleme yapıldığı, buna göre evin can ve mal güvenliği açısından kullanılmaması gerektiğine karar verildiği, heyelan olayını Belediyenin taş ocağı faaliyetlerinin tetiklediğinin belirtildiği,

09/03/2018 tarihli jeolojik etüt raporuna göre afete maruz bölge kararı alınması gerektiğinin belirtildiği, idarelerin her türlü eylem ve faaliyetlerinden veya hareketsiz kalmasından kaynaklanan idari eylem nedeniyle zarar oluştuğu ileri sürülerek, taşınmazda meydana gelen zarara karşılık 30.000,00 TL, binanın kullanılamaması nedeniyle 70.000,00 TL olmak üzere 100.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 120.000,00 TL tazminatın yasal faiziyle tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davanın kısmen kabulü ile 7.040,45 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 25/09/2018 tarihinden ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; davacı tarafından mahkemece verilen merciine tevdii kararı üzerine davalı idarece tesis edilen zımni ret işleminin tarihini izleyen 60 günlük dava açma süresi içinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten 24/12/2018 tarihinde kayda giren dava dilekçesi ile açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığından işin esası hakkında verilen mahkeme kararında usul hükümleri yönünden hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ...İdare Mahkemesi'nin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının kaldırılmasına,

davanın 2577 sayılı Kanun'un 14/3-e ve 15/1-b maddeleri uyarınca süreaşımı nedeniyle reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:..., T:...sayılı kararıyla; davanın konusunun, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan konular arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile davacının temyiz başvurusunun esasının incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Samsun Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği belirtilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, " Konusu yüz bin Türk lirasını (2023 yılı güncel tutarı 581.000,00-TL) aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar." hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin nitelikte olduğu görülmektedir.

Dosyasının incelenmesinden, davacının, maliki olduğu Ordu ili, Kumru ilçesi, ...Mahallesi, ...Küme Evleri No:...adresinde bulunan evinin davalı idarenin hizmet kusuru neticesinde meydana gelen heyelan sonucu zarar gördüğünden bahisle 100.000,00-TL maddi ve 20.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanunun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinde yer alan uyuşmazlıklar arasında bulunmadığı ve miktar olarak da temyiz sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.