Danıştay 8. Daire E.2023/6083 K.2025/9524

Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, müdahil ...'ün baro levhasına yeniden avukat olarak yazılması talebinin hakkındaki ceza kovuşturmasının sonuna kadar bekletilmesine dair İstanbul 1 Nolu Barosu Yönetim Kurulu kararının kaldırılarak adı geçenin baro levhasına yeniden yazılmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine yönelik Bakanlık kararına uyulmayarak ilk kararda ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; baro levhasına yazılmak isteyen ... hakkında (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan yargılama neticesinde, ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile beraatine hükmedildiği, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozulması üzerine yargılamanın ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasında devam ettiği ve henüz bir karar verilmediğinin görüldüğü, bu durumda, adı geçenin FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ceza yargılamasının devam ettiği görülmekle, her ne kadar 1136 sayılı Kanunun 5. maddesinin 3. fıkrasında adayın avukatlığa kabule engel bir suçtan kovuşturma altında bulunması halinde avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği ifade edilmiş ise de;

hakkında isnat edilen fiilin niteliği ve avukatlık mesleğinin önemi ve özelliği göz önünde bulundurulduğunda, ceza kovuşturması sonucunun beklenmesinin yerinde olacağı, adı geçenin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasına ilişkin işlemde hukuki isabet bulunmadığı, öte yandan adı geçenin ceza mahkemesince hakkında beraat kararı verilmesi halinde baro levhasına yazılması talebiyle davalı idareye yeniden başvuru yapabileceğinin açık olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; baro levhasına yazılmak isteyen ... hakkında (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan yargılama neticesinde, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile beraatine hükmedildiği, anılan karar ... Bölge Adliye Mahkemesi... Ceza Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozulduğu ve bozma üzerine yargılama ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ...sayılı dosyasında devam etmekte ise de, anılan bozma kararının ... yönünden bozma gerekçesinin yargılamada müdafi bulunmayışı ve sanıktan ele geçirilen emanet eşyaları ile ilgili karar verilmeyişi olduğu, çok sanıklı olarak yürütülen davada ilgilinin vekilince tefrik talebinde bulunulmuş ise de bu talebin kabul edilmeyişi nedeniyle davanın çok sanıklı olarak görülmesine devam edildiği, gelinen süreç değerlendirildiğinde çalışma hakkı ve masumiyet karinesi göz önünde bulundurularak takdir hakkının ilgilinin baro levhasına kaydı yönünde kullanılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık;

aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı Türkiye Barolar Birliğinin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine, kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... Temyiz No:... sayılı kararıyla; temyiz istemine konu kararın 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan kararlar arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile temyiz isteminin reddine dair verilen karar, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 14/04/2023 tarih ve E:2023/2058, K:2023/2114 sayılı kararı ile bozularak, dosyanın Danıştay tarafından temyizen incelenebilmesi için, ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce dosya tekemmül ettirildikten sonra tekrar Danıştaya gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, baro levhasına kayıt talebinde bulunan müdahil hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.5/1-a kapsamında bir suçtan dolayı açılan ceza davasının derdest olduğu, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle idarenin kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde yer alan Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan kovuşturma altında bulunanların baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği, aksi yönde tesis edilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule aykırı olduğu gerekçesiyle temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur. Müdahil tarafından, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:...esasına kayden yürütülen ceza kovuşturması neticesinde hakkında beraat kararı verildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Müdahil ...'ün baro levhasına yeniden avukat olarak yazılması talebinin hakkındaki ceza kovuşturmasının sonuna kadar bekletilmesine dair İstanbul 1 Nolu Barosu Yönetim Kurulu kararına yapılan itirazın Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca kabulü ile adı geçenin baro levhasına yeniden yazılmasına karar verildiği, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 16/09/2021 tarihli Olur'u ile adı geçen hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza kovuşturmasının derdest olduğu, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle idarenin kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 5/1-a maddesinde yer alan Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan kovuşturma altında bulunanların baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının tekrar görüşülmek üzere iade edildiği,

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; dosya içeriği ve mevcut delil durumuna göre; bir tedbir mahiyetinde olan bekletme kararı verilmesini zorlayan bir değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı, suçsuzluk karinesinin de dikkate alınması gerektiğinden bahisle önceki kararda ısrar edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,";

üçüncü fıkrasında, "Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir."; dördüncü fıkrasında ise, "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; baro levhasına yeniden avukat olarak yazılma talebinde bulunan müdahil hakkında, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında verilen beraat kararının bozulduğu, E:... sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza kovuşturmasının işlem tarihi itibarıyla derdest olduğu, dava konusu işlem tarihinden sonra anılan Mahkemenin ...tarih ve K:... sayılı kararı ile müdahilin beraatine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin üçüncü fıkrasında, adayın 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren suçlardan kamu davası açılmış olması halinde avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği, bu konuda idareye takdir yetkisi tanındığı ve bu yetkinin kullanımının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisinin bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Buna göre; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte müdahil hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yapılan ceza kovuşturmasının derdest olduğu, İdari yargı denetiminin, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olduğu, bu halde dava konusu işlem tarihi itibariyle hakkında Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan ceza kovuşturması bulunan ilgilinin baro levhasına yazılması yolunda tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bununla birlikte; anılan ceza kovuşturması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde; ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile "sanığın üzerine atılı FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyesi olduğunu ortaya koyacak cezalandırılmasına yeter her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil ve emare elde edilememiş olduğu" gerekçesiyle müdahil ...'ün beraatine karar verildiğinden, müdahilin yeniden baro levhasına yazılması talebinde bulunabileceği; mevzuat çerçevesinde davalı idarece bu istem hakkında yeni bir işlem tesis edilebileceği ise tabiidir.