Danıştay 8. Daire E.2023/6273 K.2024/5328

Dava konusu istem: Milli Savunma Üniversitesi Ankara Kara Harp Okulu ... Bölümü bünyesinde sözleşmeli öğretim görevlisi olan davacı tarafından, sözleşme süresinin 06/10/2022 tarihinde dolduğundan bahisle yenilenmeyerek ilişiğinin kesilmesine ilişkin Milli Savunma Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemle bildirilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve tüm özlük haklarının iadesi ile 25.000,00-TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı idarece ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Dekanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla davacının sözleşmesinin yenilenmesinin uygun olduğunun teklif edildiği,

bu durumun da Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Dekanlığı Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanlığı bünyesinde davacının hizmetine ihtiyaç duyulduğunu tevsik ettiği, iş gücü performansının yetersizliğine dair herhangi bir tespitin bulunmadığı ve sözleşme süresi boyunca disiplin cezasıyla tecziye edilmediği görüldüğünden, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, özlük haklarına ilişkin kısmın kabulüne, davanın manevi tazminat talebine yönelik kısmının ise reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mevzuat hükümleri uyarınca, davacının atama süresinin iki yıl ve iki yılın sonunda personelin görevinin kendiliğinden sona erdiği, sürenin sonunda hizmet ihtiyacına göre aynı personelin atamasının yeniden yapılmasının idarenin takdirinde olduğu, söz konusu davada, iki yıllık atama süresinin sonunda davacının ilişiğinin kesilmesi işleminde kendiliğinden sona eren atamanın yenilenmeyerek idarece takdir yetkisinin objektif olarak kullanıldığı, bir kamu görevine açıktan veya yeniden atama veya sözleşme yapmak konusunda idarelere takdir yetkisinin tanınmış bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceğinin Anayasada açık hüküm olarak belirtildiği ileri sürülmektedir.

Davacı vekili tarafından, Borçlar Kanunu'nun 58. maddesinde manevi tazminat davası açılabilecek halleri özel olarak saydığı, müvekkilinin evli ve 2 çocuklu olduğu dava konusu işlem nedeniyle depresyona girdiği Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin kısmının bu yönüyle hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- İdareye; sözleşmeli personel çalıştırıp çalıştırmama veya sözleşmesi sona eren bir personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda takdir hakkı tanındığında tartışma bulunmamakta, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılacağı hususu ise yargısal içtihatlarla istikrarlı şekilde gözetilmektedir.

Kimi hukuk yazınında ve yargı kararlarında; idarenin sözleşme yenilememe yönünde tesis ettiği işlemler ile devam eden bir sözleşmenin feshine yönelik işlemler arasındaki nitelik farkı gözetilmeksizin, sözleşme yenilememe işlemlerinde de idarenin kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığının, idarece ispat edilmesi yani somut delillerle ortaya konulması gerektiği ifade edilmektedir.

Oysa, devam eden bir sözleşmenin feshi işleminde idarenin, feshin haklılığını ispat etmek diğer bir anlatımla sözleşmenin niçin feshedildiğini somut gerekçelerle ortaya koymak zorunluluğu bulunmasına karşın, süresi bitmiş bir sözleşmenin yenilenmemesi konusunda idareye ispat külfeti yüklemek yani sözleşmenin niçin yenilenmediğinin somut gerekçelerle ortaya konulmasını beklemek ya da mahkeme kararlarıyla idareyi sözleşme yenilemeye zorlamak, kanun koyucunun idareye tanıdığı takdir yetkisini büsbütün ortadan kaldırma,

her nasılsa bir defa sözleşme imzalayan bir kişinin disipliner sonuç doğuran bir eylemde bulunmadığı ve bu eylemin soruşturma raporuyla tespit edilmediği sürece sözleşmesinin yargı kararıyla mütemadiyen yenilenmesini sağlama sonucunu doğuracaktır.

Öte yandan sözleşme ilişkisinin başlangıcında ilgililer tarafından sözleşmenin süreli olduğu ve sürenin bitiminde kendiliğinden ortadan kalkacağı bilinmekte olup, sözleşmesinin devamı konusunda haklı bir beklenti oluştuğundan da söz edilemez.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, davacının süresi biten sözleşmesinin uzatılmaması şeklinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görmediğimden aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılamıyorum.

Dava konusu işlemin hukuka uygun olması nedeniyle davacının özlük hak kayıplarının ödenmesi isteminin de reddi gerektiği açıktır.

Bu itibarla, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali ve davacının özlük haklarının iadesine ilişki verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.