Danıştay 8. Daire E.2023/6568 K.2023/7193

Dava konusu istem: Hitit Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde ... Bölümünde görev yapmakta olan davacı tarafından, 2006 yılı Mart Dönemi Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı (ÜDS) sonucunun hayatın olağan akışına aykırı olduğundan bahisle 6114 sayılı Kanun'un 9/8. maddesi uyarınca çağrıldığı eş değer sınavının değerlendirildiği Eşdeğer Sınav Sonuçlarını Değerlendirme Komisyonu Raporu doğrultusunda 2006 ÜDS Sonbahar Dönemi sonucunun geçersiz sayılmasına ilişkin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararı ile eş değer sınava katılan davacının eş değer sınav sonucu ile daha önce girmiş olduğu ve şüpheli bulunan sınav sonuçları arasında büyük fark olduğu, davacının sınavları arasında bu kadar fark olmasının hayatın doğal akışına uygun olmadığından bahisle, davacının 2006 ÜDS Mart Dönemi sınav sonucunun geçersiz sayılmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemin.

6114 sayılı Kanunun 9/8. maddesinde yer alan takdir yetkisi çerçevesinde, idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımı açısından kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik verilen kararın Dairemizin 15.04.2022 tarih ve E:2022/1327 K:2022/2768 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmesi üzerine yapılan bireysel başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin ... tarihli ve B.No:... sayılı kararıyla, davacının eğitim hakkının ihlal edildiğine,

hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesince hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yapılan yeniden yargılamada verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; kişilerin bir sınavda aldığı sonucun kural dışı bir yolla alındığı iddiasının gerçekliğinin tespit ölçüsünün bu sınavdan yıllar sonra yapılan bir eşdeğer sınav olamayacağı, bunun ancak sınav belgeleri üzerinde veya elektronik kayıtlarda yapılacak inceleme sonucu tespit edilecek somut olgulara dayanması gerektiği, dava konusu olaya bakıldığında,

İhbar Değerlendirme Komisyonunca 2002-2006 yıllları arasında davacının girdiği yabancı dil sınavlarından alınan puanların kıyaslanması haricinde 2006 yılı Mart Dönemi sınavının şaibeli bulunması ile ilgili başkaca herhangi bir bilgi ve somut gerekçenin sunulmadığı, yine Mahkemelerince 29.09.2021 ve 10.11.2021 tarihlerinde yapılan ara kararlara verilen yanıtlardan.

2006 ÜDS sınavı ile ilgili ve bu kapsamda davacı hakkında yürütülen soruşturma ve kovuşturmanın bulunmadığının anlaşıldığı, öte yandan, 6114 sayılı Kanun'un 7. maddesinde, sınavların güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliği sağlayacak biçimde yapılması ve aynı Kanun'un 9. maddesinde, uygulanan sınavlarda gerekli her türlü güvenlik önlemlerinin alınması görevinin davalı idarenin sorumluluğunda olduğu,

bu çerçevede davacının girmiş olduğu 2006 ÜDS sınavında, sınav güvenliğinin ihlali sonucunu doğurabilecek herhangi bir somut ve nesnel bir bulguya rastlanılmamış olması karşısında bu durumun sorumluluğunun davacıya yükletilemeyeceği, benzer bir davada; ortaöğretim diploma notu itibarıyla okulundaki öğrencilerin ortalamasından daha düşük bir ortalama ile Diyarbakır Anadolu Lisesi'nden mezun olan ...'in, 1981-1999 yılları arasında üniversiteye girişte ÖSS ve ÖYS olmak üzere iki basamaklı sınav sisteminin uygulandığı dönemde, 1994,1995,1996 yıllarında yapılan Öğrenci Seçme Sınavını kazanamadığı için bu yıllarda ÖSYS'ye giremediği,

1997 yılında yapılan sınavların birinci basamağında asgari puan olan 105 puanın üzerinde bir puan alarak 131 puan ile sınavın ikinci basamağına katılmaya hak kazandığı, 1997 ÖYS'de 493 puan almış olmasına rağmen seçtiği üniversite programlarından birine yerleştirmesinin yapılmadığı, aldığı yüksek puana rağmen seçtiği üniversite programlarından birine neden yerleştirilmediğini soran ilgiliye idare tarafından verilen cevapta, üç profesörden müteşekkil akademik konsey tarafından sınav sonuçlarının değerlendirildiği ve ilgilinin geçmiş yıllardaki düşük puanları dikkate alındığında bu başarısının izah edilemediği,

dolayısıyla bu başarıyı kendi bilgi ve becerisiyle elde etmediği görüşü üzerine 1997 yılında girdiği ÖSYS sonucunun geçersiz sayılmasına karar verildiği, bunun üzerine iç hukuk yollarının tüketilerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 1 No’lu Protokol’ünün 2. maddesi çerçevesinde eğitim hakkından yoksun bırakıldığı iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan başvuru sonucu ... başvuru numarasıyla görülen ...-Türkiye davasında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 17.01.2006 tarihli kararıyla, başvuranın kopya çektiğine dair bir kanıt veya bu hususta aleyhine yöneltilen açık bir suçlama olmadığı,

kopya çeken adayın sınav sonuçlarının iptal edilmesinin, ÖSYM'nin takdirine bırakılan bir mesele değil, merkezin görevlerinden biri olduğu, bu bakımdan Akademik Konseyin veya mahkemelerin söz konusu davada başvuranın uygunsuz davranışta bulunduğunu kanıtlayamamış olması ve 1997 senesinde düzenlenen sınava dersaneye giderek hazırlanmış olduğu açıklamalarına da itiraz edilmediği göz önünde bulundurularak başvuranın iyi sonuçlar almasının açıklanamaz olduğuna dair Akademik Konsey tarafından varılan sonucun savunulmasının mümkün olmadığı,

bu nedenle, başvuranın sınav sonuçlarını feshetme kararının, yasal ve makul bir temele dayanmadığı sonucuna varılarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 1 No'lu Protokol’ünün 2. maddesinde yer alan "eğitim hakkının" ihlal edildiği sonucuna varıldığı, bu durumda, dava konusu uyuşmazlığın özünü oluşturan maddi olayla ilgili benzer bir davada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin konu ile ilgili almış olduğu ihlal kararı da göz önünde bulundurularak,

hakkında somut bir tespite yer verilmeksizin davacının eş değer sınava alınması ve bu sınavdan başarısız olduğundan bahisle 2006 ÜDS Sonbahar Dönemi sonucunun geçersiz sayılmasına yönelik işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ihbar mahiyetindeki bir dilekçe dikkate alınarak yapılan incelemede, 2002-2006 yılları arasında katıldığı yabancı dil sınav sonuçlarına göre 2006 ÜDS Mart Dönemi sınav sonucu hayatın olağan akışına uygun olmayan artış gösteren davacının 6114 sayılı Kanunun 9/8. maddesi uyarınca çağrıldığı eşdeğer sınavdan 20,00 puan aldığı, Eşdeğer Sınav Sonuçlarını Değerlendirme Komisyonu Raporunda yer verilen tespitler doğrultusunda olağandışı bulunan 2006 ÜDS Mart Dönemi sınav sonucunun geçersiz sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı Kanunun 20/B hükmü uyarınca kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.