Danıştay 8. Daire E.2023/6643 K.2023/7251

Dava konusu istem: ... Büyükşehir Belediye Meclis üyesi olan davacı tarafından,... tarihli ve .... sayılı .... Büyükşehir Belediye Meclisi kararının, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen "... Mahallesi"nin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, ...

Mahallesinin ... ilçe merkezine yaklaşık 18 km mesafede konumlanması nedeniyle ... ilçe merkeziyle fiziki olarak kopuk bir konumda bulunduğu, tarım ve orman alanları oranının oldukça yüksek olduğu, mera alanlarının bulunduğu, mahalle merkezinin kırsal nüfus karakterine sahip olduğu ve nüfusun temel geçim kaynağının tarımsal üretim olduğu, 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında “Kırsal Yerleşme Alanı” ve “Kırsal Gelişme Alanı” içinde kırsal mahalle karakterine uygunluk gösteren plan kararları ve yapılaşma koşulları ile planlanmış olduğu, 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında, ...

Mahallesi kıyı alanlarına ilişkin “Turizm Tesis Alanı” ve “Tercihli Turizm Alanı” plan kararlarının ... mahallesinin sahip olduğu kırsal kimliği ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı, mahalledeki yapıların kırsal mahalleyi yansıtır yapı dokusunda olduğu, mevcut yapısıyla da kırsal yerleşme özelliğini devam ettirmekte olduğu, ... ve ... mevkilerindeki yapılaşmaların kırsal alan niteliğini yansıtmamasının, ....

Mahallesinin mevcut kırsal niteliğini ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı, büyükşehir ve ilçe belediyesinin mevzuattan kaynaklı hizmetleri yerine getirmesinin ise davaya konu yerleşmenin kırsal mahalle tanımı dışına çıkartılmasında tek başına yeterli bir kriter olmadığı ve kırsal mahalle karakterini değiştirmeyeceği hususları dikkate alındığında, ...

Mahallesinin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin davaya konu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı ile davalı yanında müdahilin istinaf istemlerinin reddine temyiz yolu açık olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma alınmamıştır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

İstemin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.

c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.

e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.

f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.

g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.

ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.

i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.

j) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.

k) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

l) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve .... sayılı kararının, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen "... Mahallesi"nin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin kısmının iptali isteminden kaynaklanmaktadır. Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan davalardan hiçbirine uymadığı, Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Dava; ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararının, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen "... Mahallesi"nin kırsal mahalle statüsüne geçirilmemesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları..." hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, büyükşehir belediyesi kurulmadan önce köy statüsünde olan ve büyükşehir belediyesi kurulmasıyla mahalle statüsüne geçen bir bölgenin hukuki statüsünün (kırsal mahalle) belirlenmesine yönelik olan dava konusu işlemin, ... ili, ... ilçesi geneline yönelik olduğu ve sonucu itibarıyla gerek idare ve gerekse şahıslar yönünden sürekli, nesnel ve genel sonuçlar doğurduğu, bu haliyle düzenleyici işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından, davalının temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca temyize tabi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu nedenle, temyiz isteminin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği görüşüyle, temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yolunda verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.