Danıştay 8. Daire E.2023/6779 K.2025/4649

Dava konusu istem: Siirt ili, Eruh ilçesinde noter olarak görev yapmakta iken 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 123. maddesi uyarınca işten el çektirilen davacı tarafından, hakkında verilen mahkumiyet hükmüne istinaden 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen şartı taşımadığı gerekçesiyle aynı Kanun'un 196. maddesi gereğince Adalet Bakanlığı Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğünün 21/12/2018 tarihli işlemi ile bildirilen Adalet Bakanlığının 20/12/2018 tarihli Olur ile görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlıkta, Siirt ili, Eruh ilçesinde noter olarak görev yapmakta iken hakkında ceza soruşturmasının bulunduğundan bahisle 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 123. maddesi uyarınca işten el çektirilen davacının, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayısına kayden kamu davasının açıldığı, açılan davada; "davacının ByLock kullanıcısı olduğu, 27/05/2015 tarihli yazışmada "enerjini ilgilenmede kullan abi, kaç av var mis orda, baroda, hepsini bi exele listeleyin önce, mut kaç tane, yoksada artık bi kurarsın abi" şeklinde ifadelerin yer aldığı, Bank Asya'da hesabının bulunduğu, 2013 yılında hesap bakiyesinin 35,81-TL olduğu, 2014 Aralık ayında 10.249,76-TL olduğu, 2014 Ocak ayında 79.045,22-TL olduğu, 2014 Temmuz ayında 19.100,00-TL olduğu, 2015 Haziran ayında 4.754,13-TL olduğu,

ikamet adresinde yapılan aramada "el- kulübu'd-daia yanık yürekler" isimli define yayınlarına ait yazarı M.

Feytullah Gülen olan kitap ve define yayınları, Ufuk yayınları, Nesil yayınlarına ait bir kısım Risale-i Nur ve cevşen ve kısa sürülerin tefsirine ait kitaplara el konulduğu, gizli tanık ifadesinde, "2014 yılında davacının iş yerine geldiği, burs adı altında para istediği, bu parayı öğrenciler için istediğini söylediği" yönünde ifadesinin bulunduğu" şeklinde bir takım delillerin elde edildiği, bu kapsamda delillerin anılan Mahkemece.

"FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile organik bir bağ kurduğu, münhasıran FETÖ/PDY silahlı terör örgütü tarafından gizliliği sağlamak amacıyla haberleşme için bir kısım örgüt mensupları tarafından kullanılan ByLock özel iletişim ağına dahil olarak kullandığı, bir kısım örgütsel içerikli yazışmaların tespit edildiği, terör örgütüne müzahir Bank Asya'yı kurtarma talimatı kapsamında bankanın mali durumunun düzeltilerek TMSF'ye geçmesinin önlenmesi amacıyla bir takım işlemler gerçekleştirdiği,

burs adı altında örgüt adına para istemesi örgüt üyeliği suçunda aranan eylem çeşitliliği, sürekliliği ve yoğunluğu ölçütlerini karşılayacak şekilde örgütün varlığına ve güçlenmesine nedensel bağ oluşturacak yoğun eylemlerde bulunduğu" değerlendirmesinde bulunarak silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu durumda, ...

Ağır Ceza Mahkemesince ortaya konulan maddi vakıa kapsamında davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak/irtibatı bulunduğu değerlendirmesinde bulunularak Adalet Bakanlığı tarafından davacının görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, öte yandan T.C.

Anayasası'nın 125'inci maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunun kurala bağlandığı, hukuka aykırı olmadığı anlaşılan işlem nedeniyle davacının uğramış olduğu maddi ve manevi zararlarının da davalı idarece hesaplanarak tazmin edilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ceza soruşturmasının 22/03/2016 tarihinde başlatıldığı, 13/01/2017 tarihinde tutuklandığı ve yargılanmasının halen devam ettiği, hakkında kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığı, noterlik görevinden önceki 2015 yılındaki fiilleri gerekçe yapılarak 2018 yılında değiştirilen kanun ile hak mahrumiyetine uğratıldığı, 2014 ve 2015 yılında sıradan bankacılık işlemlerinin, iletişim araçları kullanılmasının veya herhangi bir cemaatin kanunen terör örgütü olarak tanımlanmadığı, tanımlamanın 15 Temmuz 2016 tarihinden sonra yapıldığı,

1512 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 2. fıkrasına eklenen “ile terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı bulunanlar” ibaresinin Anayasa'nın 2., 5., 17., 35., 36., 38., 48.,70. maddelerinde yer alan Sosyal Hukuk Devleti, Mülkiyet Hakkı, Adil Yargılanma Hakkı, Eşitlik İlkesi, Masumiyet İlkesi ve Çalışma ve Sözleşme Hürriyeti ve AİHS 6. maddesine aykırı olduğu ve iptali amacıyla dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının Anayasa'ya aykırılık iddiaları ciddi görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Siirt ili, Eruh ilçesinde noter olarak görev yapmakta iken hakkında ceza soruşturmasının bulunduğundan bahisle 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 123. maddesi uyarınca işten el çektirilen davacının, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, davacı hakkında verilen mahkumiyet hükmüne istinaden 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen şartı taşımadığı gerekçesiyle aynı Kanun'un 196. maddesi gereğince Adalet Bakanlığının 20/12/2018 tarihli Olur ile görevine son verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Stajyerlik şartları" başlıklı 7. maddesinin 2. bendinde, "(Değişik ikinci fıkra: 23/1/2008 - 5728/345 md.) Noterlik stajına engel mahkûmiyeti olanlar ile terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı bulunanlar, noterliğe kabul edilemezler." kuralı.

"İşten el çektirme" başlıklı 123. maddesinde, "Suç teşkil eden fiillerden dolayı haklarında Adalet müfettişi, Cumhuriyet savcısı veya ceza mahkemesi tarafından soruşturma veya kovuşturma yapılan noterler, soruşturma ve kovuşturmanın selameti bakımından Adalet Bakanlığı tarafından gerekli görüldüğü takdirde, soruşturma veya kovuşturma kesin bir karar veya hükümle sonuçlanıncaya kadar işten el çektirilirler.

Soruşturma veya kovuşturma sırasında işten el çektirilmiş olan noterin, kovuşturma sonunda 7 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlardan biriyle mahkum olması halinde işten el çektirme, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder. (...)" kuralı.

"Göreve son verme" başlıklı 196. maddesinde ise, "Noterin, 7 nci maddenin ikinci bendi hariç olmak üzere, bu maddede yazılı yetenek ve şartlardan birini kaybetmiş olması veya Adalet müfettişleri tarafından yapılan teftişler sonunda hakkında düzenlenen, birbirini izleyen son iki hal kağıdında meslekte yeterli olmadığı belirtilmiş ve son teftişten itibaren en az altı ay hizmet gördükten sonra yaptırılacak üçüncü teftişte de Adalet Müfettişinin meslekte yeterli olmadığı kesin kanısına varmış olması halinde Adalet Bakanlığınca görevine son verilir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, suç teşkil eden fiillerden dolayı haklarında soruşturma veya kovuşturma yapılan noterlerin, Adalet Bakanlığı tarafından gerekli görüldüğü takdirde, soruşturma veya kovuşturma kesin bir karar veya hükümle sonuçlanıncaya kadar işten el çektirilebilecekleri, soruşturma veya kovuşturma sırasında işten el çektirilmiş olan noterin, kovuşturma sonunda 7 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlardan biriyle mahkum olması halinde işten el çektirme tedbirinin hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği; bunun yanı sıra "Göreve son verme başlıklı" kanun hükmünde, 7. maddenin ikinci bendi hariç tutularak noterin görevine son verilmesi hallerinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, hakkında yürütülen ceza soruşturması nedeniyle işten el çektirilen davacı noterin, ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmüne istinaden, kararın kesinleşmesi beklenilmeksizin görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.