Danıştay 8. Daire E.2023/6921 K.2024/5513

Dava konusu istem: Karaman Kızık Ekinözü Ortaoba Çiğdemli Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri (TİGH) Projesi kapsamında, Karaman ili, ... köyü (kapanan) ..., ..., ... numaralı mera parsellerinin mera vasfının değiştirilerek hazine adına tescil edilmesine ilişkin Karaman İl Mera Komisyonu'nun... tarih ve... sayılı işlemi ile Karaman Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Karaman ili, ...

Köyü (kapanan) ..., ..., ... parsel numaralı mera parsellerinin Karaman Kızık Ekinözü Ortaoba Çiğdemli Arazi Toplulaştırma ve TİGH Projesi kapsamında toplulaştırmaya tabi tutulduğu, ... nolu parselin ... ada ... parsele, ... nolu parselin... nolu parsele ve ... nolu parselin ... nolu parsele dönüştürüldüğü,

uyuşmazlıkta, dava konusu edilen Karaman İl Mera Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ve Karaman Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün (mülga) ... tarih ve ... sayılı mera vasfının değiştirilerek Hazine adına tescil edilmesine ilişkin işlemin, dosya kapsamında her ne kadar davacı Belediyeye bildirimine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakta ise de, davacının iptalini istediği işlemden sonra toplulaştırma amacıyla yapılan mera vasıf değişikliğinden haberdar olduğu, zira davacı tarafından açılan davalar ve yapılan başvuruların dava konusu işlemlerden kaynaklı olduğunda tereddüt bulunmadığı,

kaldı ki davacı idare tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan 09.12.2021 tarihli dava dilekçesindeki talepler ile ...İdare Mahkemesi'ne sunulan ve 06.12.2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davadaki taleplerin mera vasıf değişikliği ve hazine adına yapılan tescile ilişkin olduğu, davacı idarenin dava konusu işlemden haberdar olmadan söz konusu işlemde belirtilen olaylara ilişkin talepte bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

yine davacı belediyenin başkanı tarafından Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne hitaben yazılan ... ve ... sayılı "Mera Tahsis Talebi" konulu Taşağıl ve Adakale Mahalle Muhtarlarının 14.09.2021 tarihli dilekçeleri gereğince yazılan yazılardan, dava konusu edilen işlemden haberdar olduğunda şüphe bulunmadığı, bu durumda, davacı tarafından dava açma süresinden bitiminden çok sonra 08.07.2022 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından.

6360 sayılı Kanun ile Konya ili, Çumra ilçesine bağlı ... köyünün tüzel kişiliği sona ererek mahalle olarak belediyelerine bağlandığı, Taşağıl halkının kadimden beri mera olarak kullandığı Konya il sınırları içerisinde bulunan ve tapuda Karaman ili, ... köyü (kapanan) ..., ..., ... numaralı mera parsellerinin, Karaman Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce uygulanan Karaman Kızık Ekinözü Ortaoba Çiğdemli Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri (TİGH) Projesi kapsamında vasıflarının değiştirilerek Hazine adına tescil edildiğinin öğrenildiği,

bugüne kadar bu hususta Taşağıl köyüne ve belediyelerine herhangi bir tebligat yapılmadığı, Konya ili idari sınırları içerisinde bulunan davaya konu taşınmazlarla ilgili Karaman Valiliği'nin işlem tesis etmesinin hukuken mümkün olmadığı ve yetkisi olmaması nedeniyle işlem yok hükmünde olduğundan süre aşımından da söz edilemeyeceği, daha önce davaya konu taşınmazların mera vasfıyla tescilli olduğunun bilinmediği, fiilen mera olarak kullanıldığının düşünüldüğü, ancak taşınmazların mera vasfıyla tescilli olduğu belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, idare lehine vekalet ücretine hükmedilmek suretiyle temyiz isteminin reddine ve Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerince, 2575 sayılı Yasaya 3619 sayılı Yasayla eklenen Ek 1. maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir..

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları,

b) (İptal bent: Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve E.:2023/36 K.:2023/142 sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:28/7/2024-7524/53 md.) Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar,

c) (Ek:28/7/2024-7524/53 md.) Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar,

d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları,

e) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları,

f) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları,

g) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar,

h) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar,

ı) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar,

i) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar,

j) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar,

k) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar,

l) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar,

m) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar,

n) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Karaman Kızık Ekinözü Ortaoba Çiğdemli Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri (TİGH) Projesi kapsamında, Karaman ili, ... köyü (kapanan) ..., ..., ... numaralı mera parsellerinin mera vasfının değiştirilerek hazine adına tescil edilmesine ilişkin Karaman İl Mera Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Karaman Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden dava konusu işlemlerin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan davalardan hiçbirisine uymadığı; temyiz istemine konu kararın, Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.