Danıştay 8. Daire E.2024/103 K.2025/7746

Dava konusu istem: Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi müdürü olarak görev yapmaktayken gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlediğinden bahisle müdürlük görevinin üzerinden alınmasına ilişkin Diyarbakır Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; özel öğretim kurumlarında istihdam edilecek olan personelin çalışmaya başlamadan önce yetkili idareden çalışma izni alma zorunluluğu olduğu, bazı şartların gerçekleşmesi halinde de bu çalışma izninin valilikçe iptal edileceği, mevzuatta özel eğitim kurumu personeli üzerinde idarenin idari tasarruf/yaptırım yetkisi olarak özel eğitim kurumu müdürlüğü/yöneticiliği görevinden alınma şeklinde bir düzenlemeye yer verilmediği, eğitim kurumunda tespit edilen usûlsüzlük durumunda sorumlular hakkında idarenin çalışma izninin iptali şeklinde tasarrufta bulunabileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 5580 sayılı Kanun'un "çalışma izninin iptali ve geçici görevlendirme" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında iki defa teftiş raporu ile başarısızlığı tespit edilen yönetici, öğretmen, usta öğretici ve uzman öğreticilerin çalışma izninin, izni veren makam tarafından iptal edileceğinin belirtildiği, anılan maddenin 2. fıkrasının Anayasa Mahkemesinin 22/05/2013 günlü ve E:2013/39,K:2013/65 sayılı kararı ile iptal edildiği, Kanun'un 10. maddenin birinci fıkrası ile 9. maddesinin yürürlükte olduğu, 5442 sayılı Kanun'a göre işlem tesis edilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, bazı öğrencilere eğitim verilmediği halde eğitim verilmiş gibi fatura düzenlendiği, eğitim ücretinin alındığı, gerçeğe aykırı belge düzenlendiği, bu fiilin kurum çalışanları ve öğrenci velileri tarafından öğrenilmesi durumunda, yönetici olarak kendilerine duyulan güven duygusunun sarsılacağı, kurum personeline kötü örnek olmak suretiyle kurumda çalışanların motivasyonunun düşeceği bu suretle kurumda çalışma barışının bozulacağı değerlendirilerek davacının müdürlük görevine devam etmesinde kamu yararı bulunmadığının değerlendirildiği, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Özel ...Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi müdürü olarak görev yapmaktayken gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlediği gerekçesiyle Diyarbakır Valiliğinin... tarih ve ... sayılı yöneticilik görevinin üzerinden alınmasına ilişkin işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurumlarda Çalıştırılacak Personel" başlıklı 8. maddesi uyarınca; kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesi esastır. Kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticileri ise müdürlerince seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur.

Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz. Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. Çalışma izninin iptali yine valilikçe yapılır.

Yine aynı Kanun'un "Özlük hakları ve sorumluluklar" başlıklı 9. maddesi uyarınca; kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar ile bunların uygulanması bakımından.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1702 sayılı İlk ve Orta Tedrisat Muallimlerinin Terfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun, 4357 sayılı Hususi İdarelerden Maaş Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarına Terfi, Taltif ve Cezalandırılmalarına ve Bu Öğretmenler İçin Teşkil Edilecek Sağlık ve İçtimaî Yardım Sandığı ile Yapı Sandığına ve Öğretmenlerin Alacaklarına Dair Kanun ile 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerine tâbidir.

Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiillerin işlenmesi halinde bu kişilere kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yerine brüt aylığından 1/4'ü ile 1/2'si arasında maaş kesim cezası, çalışma izni veren makam tarafından verilir. Tekrarı hâlinde ise göreve son verilir.

1702 sayılı Kanuna göre meslekten çıkarılma veya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlenmesi hâlinde, Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle personelin görevine, izni veren makam tarafından son verilir." kuralı yer almıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Davranış ve işbirliği" başlıklı 8. maddesinde. "Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zorundadırlar. Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır. "Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları" başlıklı 10. maddesinde.

"Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar. Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.

Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve borç alamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Görevlendirme" başlıklı 26. maddesinde; kurum müdürlüğünce, çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin ve diğer personelin bu izne esas olan belgelerinin eksiksiz olarak tamamlamak suretiyle evrakı kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edileceği, nitelik ve şartları uygun bulunanlara müracaattan itibaren 10 gün içinde çalışma izninin valilikçe düzenleneceği, valilikten çalışma izni alınmadan personelin işe başlatılamayacağı.

"Görevlendirme şartları" başlığını taşıyan 31. maddesinin 1. fıkrasında her derece ve türdeki kurumlara öğretmen olarak atanacaklarda resmî öğrenim kurumlarına atanacaklarda aranan nitelik ve şartlar aranacağı, resmî dengi bulunmayan özel öğretim kurumlarının yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmetlerinde ise Bakanlıkça belirtilen nitelik ve şartları taşıyanların görevlendirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Özel öğretim kurumlarında görev alan personel hakkında başlatılan soruşturma neticesinde muhakkik tarafından idari yönden getirilen teklif uyarınca tesis edilen işlemlerin disiplin hukuku bağlamında tesis edilen işlemler olmadığı, bu haliyle disiplin hukukuna ilişkin hükümlerin, anılan işlemler yönünden işletilemeyeceği izahtan varestedir.

Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe izin verileceği kuralı dikkate alındığında, ilgililer hakkında idari yönden getirilen teklif uyarınca yöneticilik görevinin üzerinden alınması yolunda tesis edilen işlemin, "yetki ve usulde paralellik ilkesi" gereğince çalışma izni veren makam tarafından tesis edilmesi gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Özel ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi müdürü olarak görevi yapmakta iken kurum faaliyetlerine ilişkin bir takım usûlsüzlük iddiaları hakkında maarif müfettişlerince yütürülen soruşturma neticesinde düzenlenen ... tarih ve..., ...,..., ... sayılı raporda getirilen idari teklif uyarınca kurum müdürlüğü görevinden alınmasına karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, idarece kurum yöneticileri hakkında idari yönden görevde kalmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda sakınca görülen durumlarda eylemlerinin kesin somut delillerle sübuta erdiğinin tespiti halinde genel hükümlerin uygulanması suretiyle her zaman yöneticilik görevine son verebileceği dikkate alındığında; dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda, davacının fiilinin sübuta erip ermediğine ilişkin bir başka anlatımla dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme üzerine verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.