Danıştay 8. Daire E.2024/122 K.2025/7500

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Hakkari ili, Yüksekova ilçesindeki toplu taşıma güzergah ve araç sayılarının belirlenmesine ilişkin Yüksekova Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta 18/05/2023 tarihinde yapılan duruşmada davacılar vekili tarafından davaya konu edilen Meclis kararının iptali istemiyle Yüksekova Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanlığı tarafından ....

İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden açılan davada iptal kararı verildiği, dolayısıyla davanın konusu olan işlemin mevcut durumda yürürlükte olmadığı, davanın konusuz kaldığının beyan edildiği görülmekle. UYAP üzerinden incelenen ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında verilen ... tarih ve K:... sayılı kararda.

"Bu durumda davalı idarece, güzergah ve araç sayısı belirleme hususunda gerekli teknik analiz yapılmaksızın yalnızca nüfus tahminlerine göre bir sayı belirlendiği, söz konusu araçlar için yapılacak ihalede davacı oda üyesi mevcut hat sahiplerinin ihaleyi kazanamaması durumunda hatlarının iptal edileceğine karar verildiği,

hat sahiplerinin ihaleyi kazanamamaları durumunda nasıl bir yol izleneceği belirlenmeden, oluşacak yeni duruma uyum göstermeleri için yeterli süre ve gerekli imkânlar tanınmadan, mevcut hatların iptali ve yeni hatlar için ihaleye çıkılması sonrasında mevcut hat sahiplerinin ihaleyi kazanamaması sonucu hatlarının iptali durumunda olası sonuçları hakkında herhangi bir önlem alınmadan, mevcut hatların iptalinden önce buna ilişkin objektif koşullar belirlemeden yani araçların hangi özellikte olacağı,

mevcutta kullanılan hatların hangi kriterlere uymadığı belirlenmeden imtiyazın sona erdirilerek mevcut hatların iptal edilmesine ilişkin bütün külfetin başvuruculara yüklenmesi sonucunu doğuracağı, yani davacı oda üyesi hat sahiplerine öngörülemez bir şekilde şahsi olarak aşırı ve orantısız bir külfet yükleyeceği, bu sebeple de Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edilmesi sonucunu doğuracağı anlaşıldığından,

Hakkari ili, Yüksekova ilçesindeki toplu taşıma güzergah ve araç sayılarının belirlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Yüksekova Belediye Meclisi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda; davaya konu Yüksekova Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı, diğer yandan. 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesinin 1 numaralı fıkrasında.

"Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmüne yer verilmiş olduğu 03/09/2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Danıştayda, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde görülen dava ve işlerde ücret" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında ise.

Danıştayda ilk derecede veya duruşmalı olarak temyiz yoluyla görülen dava ve işlerde, idari ve vergi dava daireleri kurulları ile dava dairelerinde, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde birinci savunma dilekçesi süresinin bitimine kadar anlaşmazlığın feragat, kabul, davanın konusuz kalması ya da herhangi bir nedenle ortadan kalkması veya bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi durumunda bu Tarifede yazılı ücretin yarısına, diğer durumlarda tamamına hükmedilir." denildiğinden ve dava konusu olayda,

davanın açılmasına davalı idarece sebebiyet verildiği anlaşıldığından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 45'inci maddesine göre yapılan inceleme sonucunda; istinaf incelemesine konu olan İdare Mahkemesi kararının hem sonucu hem de kısmen gerekçesi itibarıyla hukuka ve yargılama usûlüne uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir nedenin de bulunmadığının anlaşıldığı, öte yandan; dava konusu... tarih ve ... sayılı Meclis kararının iptaline hükmeden... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf isteminin Dairelerinin ... tarih ve E...., K.... sayılı kararıyla reddedildiği görüldüğü, gerekçesinin de eklenmesi suretiyle istinaf isteminin reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usul ve esasa dair itirazlarını yeniledikleri, davanın süresinde açılmadığı, davanın esasına ilişkin olarak inceleme yapılması ve davanın reddine karar verilmesi gerekirken verilen kararın hukuka aykırı olduğu, İdare Mahkemesi kararının aksine dava konusu işlem tesis edilmeden düzenlenen komisyon tutanağı ile sadece nüfusa dair tespitlerin yapılmadığı, ilçenin yerleşim alanı, genişlemesi, yeni yapılan tesisler gibi faktörlerin de gözönünde bulundurulduğu, 55 plakalı minibüs işletmecilerine mevcut duruma uyum sağlamaları için 6 aylık süre verildiği,

idare olarak açık, güvenilir ve öngörülebilir olma yükümlülüğüne uygun davrandıkları, davacı odanın temsilcisinin de bulunduğu toplantı ile karar verilen komisyon kararı uyarınca toplu taşıma ile ilgili kendilerine mevzuat ile verilen yetkiler dahilinde tesis edilen işlemin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı idarenin duruşma istemi yerinde görülmeyerke, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare Mahkemesinin gerekçesine esas aldığı, ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline dair karara yönelik istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilen kararın temyiz istemi üzerine Danıştay 8. Dairesinin 13/10/2025 tarih ve E:2023/6009, K:2025/7536 sayılı kararı ile istinaf kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bu itibarla oluşan yeni hukuki durum ve Dairemizin bozma gerekçesi dikkate alınarak işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiğinden temyiz isteminin kabulü gerekmektedir.