Danıştay 8. Daire E.2024/1404 K.2025/4547

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Bilimler Üniversitesinden (... University) eczacılık alanında aldığı diplomasına denklik verilmesi istemiyle yapılan başvuru sonucunda Yükseköğretim Yürütme Kurulunun ... tarihli toplantısında alınan kararın geri alınarak diploma denklik belgesinin iptal edilmesine ve Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 2. fırkası uyarınca diploma denklik başvurusunun reddine ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 29/03/2023 tarihli toplantısında alınan kararın bildirilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının diplomasını teyit amacıyla sunduğu belgede bulunan apostillerin Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından verilmediğinin tespiti üzerine davacının diplomasına düzenlenen denklik belgesinin geri alınması yönünde davaya konu işlem tesis edilmiş ise de, sahte olduğu iddia edilen apostillerin yerine Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığıyla yapılan yazışmalar üzerine Bakanlıkça ilgili belgeler üzerine yeni tarihli apostil şerhlerinin eklendiği görülmekte olup,

söz konusu apostil şerhlerinin ilgililerin ilgili ülke mevzuatına uygun biçimde diplomaya hak kazandığını teyit ettiği dikkate alındığında geçersiz, sahte apostillerin yerine geçerli olanlarının elde edilerek davalı idareye sunulması halinde diplomanın aslına ve gerçeğe uygun olduğunun kabulü gerekeceği(davalı idarece yeniden teyidi halinde), ayrıca davacının söz konusu eğitimi aldığına karine oluşturacak şekilde ilgili ülkede uzunca bir süre kaldığı ve ülkemizde yapılan sınavlarda ve aldığı eğitimlerde başarılı olduğu hususları bir bütün halinde değerlendirildiğinde,

davacının diplomasına esas eğitimi alıp almadığının tespitine yönelik gerek Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi nezdinde, gerekse Ukrayna'da yükseköğretim hususunda yetkili kurum ve kuruluşlar nezdinde bir araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle davacının denklik belgesinin geri alınması yönünde bir işlem tesis edilmesi gerektiği kanaatine varıldığından, belirtilen yönde bir inceleme yapılmaksızın tesis olunan işlemde hakkaniyet ilkesi çerçevesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının Ukrayna'da almış olduğu diplomasının teyidi amacıyla ... Başkonsolosluğu ile yazışma yapıldığı, ...

Başkonsolosluğunun ... tarih ve ... sayılı cevabı yazısında, davacının eğitim belgelerinin geçerli olmadığı, belgeler üzerindeki apostil şerhlerinin sahte olduğu ve Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığınca yapılmadığının belirtilmesi üzerine davacıya verilen denklik belgesinin iptal edildiği, denklik belgesinin iptal edilmesi sonrasında davacının yeni apostiller sunmadığı, diğer taraftan Ukrayna'da KROK-1 ve KROK-2 sınav uygulamasının 1999 yılından itibaren devlet-özel ayrımı gözetilmeksizin tüm Tıp ve Eczacılık fakültelerinde okuyan öğrencilere uygulandığı,

davacının özel üniversite öğrencilerinin bu sınavdan muaf olduğuna ilişkin iddiasının gerçeği yansıtmadığı, dolayısıyla davacının KROK-1 ve KROK-2 sınavlarına girmemesi sebebiyle de diplomasına verilen denklik belgesinin iptal edildiği belirtilerek dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istinaf kararının temyize tabi olmayan kesin kararlardan olduğu, yeni apostil şerhlerinin davalı idareye sunulmasına rağmen davalı idarenin yeni apostil şerhlerinin teyidini yapmadığı, lisans eğitiminde aldığı dersler yönünden inceleme yapılarak eksik olduğuna kanaat getirilen dersler yönünden yapılan ilmi hüviyet sınavından başarı ile geçtiği, davalı idarece buna rağmen eksik inceleme yapılmak suretiyle diplomasının sahte olduğu kanaati ile denklik belgesinin iptal edildiği, KROK sınavlarından muaf olması sebebiyle davalı idarece bu gerekçe ile denklik belgesinin iptal edilmeyeceği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının Ukrayna'dan aldığı lisans diplomasına denklik verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvuruda, davalı idareye sunmuş olduğu apostil şerhlerinin teyidinin olumsuz olması sebebiyle denklik belgesinin iptal edilmesine karar verilmişse de, dava devam ederken davacı tarafından Ukrayna makamlarından alınmış yeni apostil şerhlerinin İdare Mahkemesine sunulması sonrasında, Mahkemece davacı tarafından sunulan yeni apostil şerhlerinin teyit edilerek sahte olup olmadığının araştırılmak suretiyle aradaki tereddüttün giderilmesi gerektiği yönünde iptal kararı verildiği görülmektedir.

Dairemiz tarafından yapılan 25.02.2025 tarihli Ara Kararı ile davalı idareden, davacının Mahkemeye sunduğu yeni apostil şerhlerinin teyidi amacıyla Ukrayna Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi (Ukrayna İnternational Humanitarian Universty) ile Ukrayna'da yükseköğretim hususunda yetkili kurum ve kuruluşlar nezdinde bir araştırma ve inceleme yapılıp yapılmadığının ve Ukrayna'da sağlık alanında eğitim görenlerin girmiş olduğu KROK-1 ve KROK-2 sınavlarından davacının muaf olup olmadığı hususunda Ukrayna'da yetkili kurum ve kuruluşlar nezdinde bir araştırma ve inceleme yapılıp yapılmadığının sorularak, konu ile ilgili bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

Davalı idare tarafından Ara Karara cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından Odesa Başkonsolosluğu aracılığıyla gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazıda, davacının Mahkemeye sunmuş olduğu ... tarih ve ... ve ... sayılı apostillerin geçerli olduğu ve davacıya Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi tarafından ... tarih ve B16 No:... sayılı lisans diplomasının verildiği, Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesinin KROK sınavı olmadan eğitim belgeleri vermesinin yasallığı ve sahiplerine tanıdığı haklar hakkında açıklama yapılması talebiyle ilgili Bakanlıklara yazı hazırlanıp gönderildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, davalı idare tarafından, Ukrayna İdari Yargı Mercileri tarafından verildiği anlaşılan bir yargı kararının tercümesinin dosyaya sunulduğu, tercümenin davalı idare tarafından bir üniversiteye yaptırıldığı, anılan kararın davacının mezun olduğu tarih itibarıyla Uluslararası Beşeri Bilimler Üniversitesi mezunlarının KROK-1 ve KROK-2 sınavlarına girmekle yükümlü olup olmadığına ilişkin bir karar niteliğinde olduğu görülmektedir.

Bu durumda, Mahkeme kararı uygulanırken, davacıya denklik belgesi verilmesi aşamasında davalı idarece gerekli araştırma ve inceleme yapılırken, davacının denklik talebini doğrudan etkileyen söz konusu Ukrayna mahkemelerince verilen yargı kararının hukuki sonuçlarının ve kesinleşip kesinleşmediğinin de araştırılması ve incelenmesi, kesinleşmiş ise hukuki sonuçlarının dikkate alınarak ve bu hususta gerekirse yeniden Ukrayna'da bulunan yetkili makamlar ile yazışmalar yapılarak konu ile ilgili tereddütler kaldırılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, yukarıda aktarılan açıklama ile onanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.