Danıştay 8. Daire E.2024/155 K.2024/38

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca, davacının adli yardım talebi kabul edilerek dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında. "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır.

İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." hükmü ile "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinde.

"İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.

Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş.

"Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dosyada yer alan Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı'nın … tarihli ve E… sayılı yazısının incelenmesinden; … tarih ve … sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararı ile davacının kolluk kuvvetleri ile getirilmesi halinde yapılacak bütün sınavlara alınabilmesinin uygun görüldüğü, ancak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısına istinaden kapalı ceza infaz kurumlarında tutuklu veya hükümlü öğrencilerin derslere devam edemeyecek olması nedeniyle ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına girme hakları bulunmadığından davacı hakkında daha önce verilen kararın iptal edilmesine ve … tarihli ve … sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararına göre işlem yapılması gerektiğine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından; dava dilekçesinin konu kısmında "Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesinin verdiği karar" ifadesine yer verildiği, sonuç ve talep kısmında ise "..YÖK'ün almış olduğu kararın hakkımda uygulanmaması için öncelikli olarak yürütmesinin durdurulmasını, Anayasa'nın 42. maddesi ve taraf olduğumuz Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 26. maddesi gereği eğitim ve öğretimimi mümkün kılacak doğrultuda bir karar verilmesini, ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına girebilmem için gerekli kararın verilmesi.." ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu durumda; davacı tarafından Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesince hakkında verilen kararın mı yoksa Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı ''Tutuklu ve Hükümlülerin Öğrenimleri'' konulu kararının mı veya her iki kararın birlikte mi dava konusu edilip edilmediği hususunun dava dilekçesinde açıkça ortaya konulamadığı ve dava dilekçesinin sonuç kısmında "..eğitim ve öğretimimi mümkün kılacak doğrultuda bir karar verilmesi" şeklinde idari eylem veya işlem niteliğinde yargı kararı verilmesine yönelik istemde bulunulduğu anlaşıldığından bu haliyle dava dilekçesinde 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Buna göre; iptali istenen işlemin tarih ve sayısı da yazılarak tereddüte yer bırakmayacak şekilde dilekçenin "konu", "sonuç" ve içeriği itibarıyla birbiriyle uyumlu olacak şekilde yeniden düzenlenmesi, iptali istenen işlemin bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi ve idari yargı merciinden idari eylem veya işlem niteliğinde yargı kararı verilmesine yönelik istemde bulunulmaması gerekmektedir.