Danıştay 8. Daire E.2024/2034 K.2025/3731

Dava konusu istem: Eskişehir ili, Merkez ilçesi, ... köyü hudutları dahilinde bulunan davacı şirket uhdesindeki ... ruhsat numaralı maden sahasında MİGEM heyeti tarafından mahallinde yapılan tetkik neticesinde 2013 ve 2014 yıllarına ait eksik yatırıldığı tespit edilen Devlet hakkı ödemesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararda; dava konusu sahada üretilen cevher türünün sedimanter manyezit olduğu hususu ayrıca ve açıkça belirtilmek suretiyle ocak başı satış fiyatı beyanına göre davacı şirket tarafından düzenlenen ve devlet hakkı ödemesine esas alınan 2010,2011,2012 yıllarına ilişkin satış bilgi formlarının davalı idarece kabul edilmiş olduğu, başka bir ifadeyle anılan yıllarda, idare tarafından davacı şirketin ürettiği madenin, ocak başı satış fiyatı genel müdürlükçe belirlenen manyezitten farklı tutulduğu,

bu durumun aksinin somut tespitlerle ortaya konulması halinde genel müdürlükçe belirlenen ocak başı satış fiyatı üzerinden davacı şirketin beyanda bulunması ve devlet hakkı ödemesi yapması gerektiğinin açık olduğu, 2008 ve 2013 yıllarında yapılan denetimler sonucunda düzenlenen raporlarda belirtilen hususlardan farklı bir husus belirtilmeksizin, üretilen madenin kalitesine ilişkin numune alınmak suretiyle herhangi somut bir tespit yapılmaksızın, davacının iddiasını çürütecek,

davacı tarafından verilen satış bilgi formlarında belirtilen ocak başı satış fiyatının doğru ve tutarlı olmadığını ortaya koyacak herhangi bir bilgi veya belge sunulmaksızın, mevzuat hükmü gereği idarece madenin işletme yöntemi, tenör/kalite, üretilen bölge, aynı pazar ortamı ve diğer özelliklerin ve benzer işletmelerdeki emsal fiyatların araştırıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmeksizin düzenlenen 2016 yılı MİGEM raporu esas alınarak,

davacı şirket tarafından beyan edilen ocakbaşı satış fiyatının hesaplanan ortalama satış fiyatının altında kaldığından bahisle ocakbaşı satış fiyatlarının revize edilerek devlet haklarının yatırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ......

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı idarenin, Devlet hakkı payına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, işlemler arasında birliği sağlayarak Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla dayanakları ortaya konulmak suretiyle fiyat tespiti yapma konusunda yetkili olduğu, ilgili birlik ve sanayi ve ticaret odalarından alınan görüş ile geçmiş yıllara ilişkin ocak başı satış fiyatlarının dikkate alınarak 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin olarak belirlenen ocak başı satış fiyatı esas alınarak,

213.417,58-TL Devlet hakkı payı farkının ödenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının işlettiği sedimanter manyezit madenine ilişkin olarak ocak başı satış fiyatlarına ilişkin ilgili sanayi/ticaret odalarından görüş alınmadan, madenin işletme yöntemi, tenör/kalite, üretilen bölge, aynı pazar ortamı ve diğer özellikleri ve benzer işletmelerdeki emsal fiyatları veya numune alınmak suretiyle madenin cinsi ve kalitesi araştırılmadan, geçmiş yıllara ilişkin ocak başı satış fiyatları dikkate alınmadan ve IV. grup manyezit madeniyle davacının işlettiği sedimanter manyezit madeni aynı kabul edilerek belirlenen fiyat,

hukuka uygun olmayan ve geçerli kabul edilebilecek bir araştırmaya dayanmadığından, 2016 yılı MİGEM raporu esas alınarak, davacı şirket tarafından beyan edilen ocakbaşı satış fiyatının hesaplanan ortalama satış fiyatının altında kaldığından bahisle ocakbaşı satış fiyatlarının revize edilerek devlet haklarının yatırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin bozma kararına uyularak verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının beyan ettiği fiyatın IV. grup en düşük fiyatlı 2. kalite kil madeninden daha düşük olduğu, davacının ürettiği madenin diğer manyezit madeninden farklı olduğuna dair tespit bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklamalı onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idare tarafından, davacının beyan ettiği ocak başı satış fiyatının çok düşük olduğu ve diğer manyezit madenlerinden farklı olduğuna dair tespit bulunmadığı ileri sürülerek temyiz isteminde bulunulmaktadır.

Ruhsat sahibi tarafından beyan edilen ocak başı satış fiyatının idarece denetlenebileceği ve bunun sonucunda eksik beyanda bulunulduğunun tespiti halinde bunun tamamlattırılacağı açık olduğundan, devlet hakkına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, beyanlar arasında birliği sağlayarak devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla davalı idarenin dayanaklarını ortaya koymak suretiyle emsal fiyat tespiti yapma konusunda yetkili olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta, Dairemizin 21/06/2023 tarih ve E:2018/5057, K:2023/3291 sayılı bozma kararı dikkate alınarak, davalı idarece davacının işlettiği sedimanter manyezit madenine ilişkin olarak ocak başı satış fiyatlarına ilişkin ilgili sanayi/ticaret odalarından görüş alınıp, madenin işletme yöntemi, tenör/kalite, üretilen bölge, aynı pazar ortamı ve diğer özellikleri ve benzer işletmelerdeki emsal fiyatları veya numune alınmak suretiyle madenin cinsi ve kalitesi araştırılarak, geçmiş yıllara ilişkin ocak başı satış fiyatları dikkate alınarak ocak başı satış fiyatının belirlenebileceği ve bu şekilde belirlenecek ocak başı satış fiyatıyla devlet hakkı farklarının istenebileceği de tabiidir.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.