Danıştay 8. Daire E.2024/204 K.2024/18

Dava konusu istem: Davacı tarafından, yurt dışı yüksek lisans ve doktora öğreniminde geçirdiği sürelerin tamamı için mecburi hizmet, buna bağlı olarak tazminattan muaf tutulma ve o güne kadarki ödemelerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte geri ödenmesi talebiyle yaptığı 16/08/2021 tarihli başvurusuna verilen 27/09/2021 tarihli ret cevabı üzerine, 16/08/2021 tarihli dilekçesindeki istemlerinin dikkate alınması talebiyle yapmış olduğu 27/11/2021 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; yüksek lisans eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra doktora eğitimini süresinde tamamlayamaması üzerine ilişiği kesilen ve aleyhine borç çıkarılan davacının, süresi içerisinde görev talebinde bulunsaydı başarıyla tamamlamış olduğu yüksek lisans eğitimi için mecburi hizmetini görev alma suretiyle yerine getirebilecek olduğu, ancak; davacı tarafından yasal süresi içerisinde görev talebinde bulunulmadığı, doktora eğitimi bakımından ise;

anılan eğitimini gönderiliş amacına uygun bir şekilde tamamlayamaması sebebiyle, bu eğitimi için mecburi hizmetini tazminat ödemek suretiyle yerine getirmesi gerektiğinin mevzuat gereği olduğu, davacının yurt dışı yüksek lisans ve doktora öğreniminde geçirdiği sürelerin tamamı için mecburi hizmet, buna bağlı olarak tazminattan muaf tutulma ve o güne kadarki ödemelerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte tarafına geri ödenmesi talebiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bakılan uyuşmazlıkta; yurt dışında lisansüstü öğrenim gören davacının 31/12/2013 tarihinde yüksek lisans programından mezun olduğu, akabinde 25/08/2014 tarihinde başladığı doktora programını ise tamamlayamadığı,

bu haliyle davacının lisansüstü öğreniminin tamamından başarısız olduğundan söz edilemeyeceği, gerek 1416 sayılı Kanun'un gerekçesi ve gerekse doktora programına devam etmesi nedeniyle görev talebinde bulunulamaması hususu ile daha sonra lisansüstü öğrenimin tamamlanmasının akabinde görev talebinde bulunmayı engelleyen bir mevzuat hükmünün olmaması ve davacının yüksek lisans öğrenimini tamamladığı hususları birlikte dikkate alındığında, yüksek lisans öğrenimi nedeniyle yapılan masrafların karşılığının mecburi hizmet olarak ödenmesine karar verilmesi gerekirken, davacının bu yöndeki başvurusunun reddedilmesinde hukuka uyarlık,bulunmadığı;

yurt dışında başladığı doktora programını tamamlayamayan davacının, doktora programı nedeniyle yapılan öğrenim masraflarının karşılığının mecburi hizmet olarak ödenmesi talebinin haklı ve hukuken geçerli bir sebebi bulunmadığından, davacının söz konusu talebinin reddedilmesinde ve dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık görülmediği, davacının yaptığı ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte geri ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmı yönünden;

öğrenim masraflardan bir miktarı ödenmek suretiyle davacı tarafından kabul edildiğinden bu kısım yönünden haklı beklentiden söz edilemeyeceği ve yapılan ödemelerin karşılığının mecburi hizmete dönüştürülmesinin davalı idareden de beklenemeyeceği, kaldı ki bahse konu ödemelerin dayanağı olan işlemin/işlemlerin tesis edildiği tarih itibariyle hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı ve bu aşamada hukuka aykırılığından da söz edilemeyeceği, davacının istinaf başvurusunun kısmen (ava konusu işlemin, davacının doktora öğrenimi nedeniyle yapılan masrafların mecburi hizmet olarak ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmı ile dava konusu işlemin,

davacının yaptığı ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte geri ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmı yönünden) anılan ile reddine, kısmen kabulüne, istinafa konu edilen mahkeme kararının, dava konusu işlemin tamamlanan yüksek lisans öğrenimi masrafının karşılığının mecburi hizmet olarak ödenmesi talebinin reddedilmesine ilişkin kısmının reddine yönelik kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir" hükmü.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından iptali istenen, yurt dışı yüksek lisans ve doktora öğreniminde geçirdiği sürelerin tamamı için mecburi hizmet, buna bağlı olarak tazminattan muaf tutulma ve o güne kadarki ödemelerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte geri ödenmesi talebiyle yapılan 16/08/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin 27/09/2021 tarihli işlem üzerine, 16/08/2021 tarihli dilekçesindeki istemlerinin dikkate alınması talebiyle yapılan 27/11/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.