Danıştay 8. Daire E.2024/3122 K.2025/2951

Dava konusu istem: Davacı konut yapı kooperatifi tarafından, tapu kaydına güvenerek aldığı taşınmazın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile taşınmazın satışına ilişkin belediye meclis kararı yok hükmünde sayılarak, adlarına olan tapu kaydının iptaline karar verildiği, tapu kaydının iptal edilmesi ile zarara uğradığı, bu zararın yok hükmünde sayılan belediye meclis kararından kaynaklandığı ileri sürülerek, 3.000.000,00-TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... ili, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı Belediye Başkanlığına ait taşınmazın, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca satışına dair Belediye Meclisince Belediye Encümenine yetki verildiği, taşınmazın pazarlık usulüyle ..., ..., ...ve ... adlı şahıslara satışının yapıldığı, anılan şahısların bu taşınmazı ... tarih ve ... yevmiye numarası ile davacı kooperatife sattığı, daha sonra ...

Belediye Başkanlığı tarafından .... Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açıldığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; "taşınmazın satışına dair ihale sürecinde bir çok usulsüzlük bulunduğu, belediye meclis kararının yok hükmünde olduğu, ... Yapı Kooperatifinin iyi niyetle taşınmazı edinmediği" tespitleri ile taşınmazın tapu kaydının iptali ile ...

Belediye Başkanlığı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği, kararın 04/05/2017 tarihinde kesinleştiği, bu durumda davacı kooperatif tarafından, ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının tebliği ve kesinleşmesi ile zarara neden olan işlemden haberdar olunduğu, kararın kesinleştiği 04/05/2017 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde ve en geç 04/07/2017 tarihinde açılması gerekirken, 12/12/2017 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, istinaf kararının gerekçeli olarak verilmediği, mağduriyete sebep olan işlem yok hükmünde kabul edildiğinden dava açma süresinin de işlemeyeceği, idarenin dava açma süresi geçtikten sonra işlemi geri alma hakkının varlığı kabul ediliği halde, idare olunanın dava açma süresi ile bağlı olarak süre aşımından davanın reddine karar verilmesinin Anayasa'nın 36/1 maddesinde yer bulan adil yargılanma hakkına ve Anayasa'nın 35. maddesinde yer bulan mülkiyet hakkının ihlaline sebep olacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Belediye Meclisi tarafından ...... tarihli karar ile ... ili, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı Belediye Başkanlığına ait taşınmazın, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca satışına yönelik Belediye Encümenine yetki verildiği, Belediye Encümenince taşınmazın pazarlık usulüyle ..., ... ... , ... ve ... isimli kişilere satışının yapıldığı, taşınmazı satın alan kişilerin bu taşınmazı ...tarih ve ... yevmiye numarası ile davacı kooperatife sattığı, daha sonra ...

Belediye Başkanlığı tarafından... Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açıldığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "taşınmazın satışına dair ihale sürecinde bir çok usulsüzlük bulunduğu, belediye meclis kararının yok hükmünde olduğu, ...Yapı Kooperatifinin iyi niyetle taşınmazı edinmediği" tespitleri ile taşınmazın tapu kaydının iptali ile ...

Belediye Başkanlığı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği ve kararın 04/05/2017 tarihinde kesinleştiği, davacı kooperatif tarafından, tapu kaydının iptal edilmesi ile zarara uğradığı, bu zararın yok hükmünde sayılan belediye meclis kararından kaynaklandığı ileri sürülerek, 3.000.000,00-TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı Kanun'un 2/1-(b) maddesinde de idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından tam yargı davasının açılabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 14. maddesinin 3. fıkrasında dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından:

a) Görev ve yetki,

b) İdari merci tecavüzü,

c) Ehliyet,

d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı,

f) Husumet,

g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla inceleneceği; Aynı maddenin 6. fıkrasında ise; yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; Aynı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3. fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse; 14. maddenin 3/a bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı kanunun ''Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar'' başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında ise; ''görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksiklikler bulunması'' bozma nedenleri olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı kooperatif tarafından satın alınan taşınmazın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile tapu kaydının iptaline karar verilmesi üzerine zarara uğradığı iddiasıyla tazminat talep edildiği, iddia edilen zararın tazminine ilişkin uyuşmazlığın doğrudan Belediye Meclis kararından kaynaklanmadığı, tapu iptal ve tescil davası sonrasında ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda dava konusu tazminat isteminin adli yargı yerlerinde açılacak davada incelenebilecek bir uyuşmazlık olması nedeniyle, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı yönünden reddi yönündeki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.