Danıştay 8. Daire E.2024/3593 K.2024/4228

2- ... Belediye Başkanlığı

DAVANIN ÖZETİ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 71188846/639556 (2021/4) sayılı 'Altyapı Kazı İzni ve Harcı' konulu ve 26.03.2021 tarihli Genelgesinin "2- İlçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan yerlerde (cadde, bulvar, meydan, sokak vb.) alt yapı ile ilgili kazı yapacak gerçek ya da tüzel kişilere izin ve kazı ruhsatı vermek ve buna ilişkin harcı hesaplayarak tahsil etmek görev, yetki ve sorumluluğu ilgili ilçe belediyelerinde olacaktır." bendi ile 'Ekim 2023 arıza kazıları' açıklamalı,... tarih ve ... defter kayıt numaralı;

'... tarih ve ... sayılı Kasım 2023 arıza kazıları hk.' açıklamalı, ... tarih ve .. defter kayıt numaralı; 'Şubat 2024 arıza kazıları' açıklamalı ... tarih ve ...

1 defter kayıt numaralı; 'Mart 2024 arıza kazıları' açıklamalı ... tarih ve ... defter kayıt numaralı; '... tarih ve ... sayılı arıza başvurusu' açıklamalı ... tarih ve ...' defter kayıt numaralı tahakkuk fişlerinin iptali ve ihtirazı kayıtla ödendiği ileri sürülen bedelin yasal faiziyle iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ..

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

HUKUKİ SÜREÇ

Dava; 'Ekim 2023 arıza kazıları' açıklamalı, ... tarih ve ... defter kayıt numaralı; '... tarih ve ... sayılı Kasım 2023 arıza kazıları hk.' açıklamalı, ...tarih ve ... defter kayıt numaralı; 'Şubat 2024 arıza kazıları' açıklamalı ... tarih ve... defter kayıt numaralı; 'Mart 2024 arıza kazıları' açıklamalı ... tarih ve ...defter kayıt numaralı;

'... tarih ve ... sayılı arıza başvurusu' açıklamalı ... tarih ve ...' defter kayıt numaralı tahakkuk fişlerinin davalı Çankaya Belediyesi'nce tebliğ edilmesi üzerine anılan işlemler ile bu işlemlerin dayanağı olduğu belirtilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 71188846/639556 (2021/4) sayılı "Altyapı Kazı İzni ve Harcı" konulu ve 26.03.2021 tarihli Genelgesinin ‘2- İlçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan yerlerde (cadde, bulvar, meydan,

sokak vb.) alt yapı ile ilgili kazı yapacak gerçek ya da tüzel kişilere izin ve kazı ruhsatı vermek ve buna ilişkin harcı hesaplayarak tahsil etmek görev, yetki ve sorumluluğu ilgili ilçe belediyelerinde olacaktır.’ bendinin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 15/1-d maddesinde ise; 14. maddenin 3/g bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği, belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 7. maddesinde; "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler;

a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,

b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği;

Tarihi izleyen günden başlar.

3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar.

4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükümleri yer almaktadır.

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının iptale konu tahakkuk fişlerinin içeriğinde zemin tahrip ücreti, keşif bedeli ve KDV bedellerinin yer aldığı; ancak, dava dilekçesinde bu bedellerden sadece keşif bedelinin alınmasının ve hesaplanma şeklinin hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü, zemin tahrip ücretine ilişkin ileri sürülmüş bir iddianın bulunmadığı; bu haliyle davaya konu tahakkuk fişlerinin hangi kısımlarının iptali istendiğinin açıkça belirtilmediği,

bu durumun davacının diğer talebi olan ihtirazi kayıtla ödendiği belirtilen tutarın iadesi talebi yönünden de önem arz ettiği anlaşıldığından hangi miktara itiraz edildiğinin hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması ve yapılan ödemeye ilişkin makbuz vb belgelerin de dava dilekçesine eklenmesi gerektiği;

öte yandan, dava dilekçesinin "talep ve sonuç" kısmında yukarıda "davanın özeti" kısmında yer verilen işlemlerin iptali istenilmekle birlikte, dava dilekçesinin 16. sayfasında "iptali talep edilen" ifadesi kullanılarak Ankara Büyükşehir Belediyesince kabul edilen Ankara Büyükşehir Belediyesi AYKOME Şube Müdürlüğü'nün Çalışma Usul ve Esasları ile Müeyyideler Yönetmeliği'nin 16. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme içerdiğinin belirtildiği görüldüğünden davanın konusuna ilişkin tereddüt oluşturacak ifadelerin de açıklığa kavuşturulması gerektiği sonucuna varılmış olup,

bu haliyle dilekçenin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun düzenlenmediği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün "Altyapı Kazı İzni ve Harcı" konulu ve 26.03.2021 tarihli 2021/4 sayılı Genelgesinin iptali istenen 2. maddesinde, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun Mükerrer 79. maddesine istinaden alınması gereken altyapı kazı izin harcına ilişkin düzenlemelere de yer verildiği; dava konusu tahakkuk fişlerinde ise herhangi bir harç bedelinin hesaplanmadığı, bu nedenle harç bedeli içermeyen tahakkuk fişlerinin iptali istenen Genelge hükmünün "(...)ve buna ilişkin harcı hesaplayarak tahsil etmek(...)" kısmı yönünden uygulama işlemi niteliğinde olmadığı;

bu durumun, dava konusu düzenleyici işlemin belirtilen kısmının dava açma süresinin diğer kısmından farklı şekilde hesaplanması sonucunu doğuracağı; ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun Mükerrer 79. maddesinde yer alan altyapı kazı izin harcından kaynaklanan uyuşmazlık hakkında İdari ve Vergi Dava Daireleri görevleri bakımından yapılan değerlendirmeye göre de.

Danıştay Başkanlık Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında belediye ve özel idare vergi, resim, harç ve paylarına ilişkin uyuşmazlıklardan kaynaklanan dava ve temyiz başvurularını çözme görevinin Danıştay Dokuzuncu Vergi Dava Dairesi'ne ait bulunduğu belirtildiğinden söz konusu harca ilişkin davaların Dairemizin inceleyebileceği uyuşmazlıklar arasında olmadığı, dolayısıyla dava konusu Genelge hükmünün "(...)ve buna ilişkin harcı hesaplayarak tahsil etmek(...)" kısmının iptalinin istenip istenmediğinin de bu açıklamalar çerçevesinde netleştirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından,

dava dilekçesinin bu yönüyle de 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun düzenlenmediği görülmektedir.