Danıştay 8. Daire E.2024/4648 K.2024/4653

Dava konusu istem: ... Mühendisleri Odası'nın ... sicil numaralı üyesi olan davacı tarafından, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda kullandığı ifadeler ile Samsun İnşaat Mühendisleri Odasının kurumsal kimliğine haksız ithamlarda bulunduğundan bahisle TMMOB Disiplin Yönetmeliği'nin 9/c maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 30 gün süre ile serbest meslek uygulamasından yasaklanması cezası ile cezalandırılmasına ilişkin (TMMOB Yüksek Onur Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile onanan) ... tarih ve ... sayılı Oda Onur Kurulu kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Samsun İnşaat Mühendisleri Odası üyesi olan davacının, herkese açık “...” adlı twitter adresinden, disiplin soruşturmasına esas teşkil eden fotoğraflı ve yazılı sosyal medya paylaşımları ile mühendis, mimar ve şehir plancılarını bünyesinde toplayan bir meslek birliğine yönelik küçük düşürücü itham ve imalarda bulunmak suretiyle twitter adresinden herkese açık bir şekilde kamuoyuyla paylaşarak, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin (c) bendinde yer alan;

''...meslek mensuplarını ya da Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, Odalar ya da bunların alt birimlerini kamuoyunda küçük düşürmek'' fiilini işlediği, dava konusu disiplin cezasına ilişkin işlem dosyası incelendiğinde de görüleceği üzere, tüm disiplin süreci boyunca davacının disiplin soruşturması/kovuşturmasına konu paylaşımları yapmadığına ve/veya kendisinden sadır olmadığına dair herhangi bir iddia ve savunmasının bulunmadığı, aksine bu paylaşımların demokratik eleştiri hakkı, ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu savunarak söz konusu paylaşımların kendisine ait olduğunu ikrar ve beyan ettiğinin anlaşıldığı, bu durumda;

davacının, anılan paylaşımın Samsun İnşaat Mühendisleri Odası yönetimi ve üyelerine yönelik kamuoyunda küçük düşürücü, mesleğin, temsil ettikleri odaların, TMMOB'nun onur ve itibarını sarsıcı nitelikte olduğundan bahisle disiplin suçu işlendiğinin anlaşılması karşısında eylemine uyan 30 gün süreyle serbest sanat icrasından men cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları"; (e) bendinde ise, "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, "30 gün süre ile serbest meslek uygulamasından yasaklanma" disiplin cezasının iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan "belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davası" olarak nitelendirilemeyeceği, nitekim Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasında,

"Meslek uygulamasının yasaklanması cezası ilgilinin geçici bir süre için mühendislik ya da mimarlıkla ilgili bir işte çalışma yapmasının yasaklanması ve üyelik haklarının bu süre içinde kullandırılmamasıdır." şeklinde tanımlanmış olup, dava konusu Oda Onur Kurulu kararıyla verilen serbest meslek uygulamasından yasaklama cezasının, davacının faaliyette bulunduğu mühendislik mesleğinden çıkarılma sonucunu doğuran bir işlem niteliğine sahip olmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, serbest meslek faaliyeti, sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veyahut ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması şeklinde tanımlanmakta olup, belirtilen tanımlamaya göre davacının mesleği ticari faaliyet olarak da değerlendirilemeyeceğinden, bakılan davanın 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi kapsamında da bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.