Danıştay 8. Daire E.2024/4671 K.2025/7200

Dava konusu istem: Davacı idare tarafından, 2015-2021 arası yıllarına ait yağmur sularının uzaklaştırılmasına yönelik harcama tutarı olan 17.099.369,31-TL'nin 7 gün içerisinde yatırılması ya da her ay gönderilen Çevre Temizlik Vergisi alacaklarından kesilebilmesi için davalı idareye muvafakat verilmesine ilişkin Ankara Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (Strateji Genel Müdürlüğünün) ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davacı belediyeye 2015-2021 yılları arasındaki yağmur sularının uzaklaştırılmasına yönelik harcama tutarının rızaen ödenmesi veya her ay gönderilen Çevre Temizlik Vergisi Alacaklarından kesilebilmesi için muvafakat verilmesi suretiyle ödeme yapması gerektiğinin tebliğ edildiği, borcun ödenmemesi durumunda yasal yollara başvurularak tahsili yoluna gidileceğinin bildirildiği, bu hâliyle işlemin bildirim mahiyeti taşıdığı ve idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliğe haiz olmadığı,

bu durumda, idari yargıda iptal davasına konu olabilecek, kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliği taşımadığı anlaşılan dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı idare tarafından, dava konusu işlemle 2015-2021 yıllarına ait ait yağmur sularının uzaklaştırılmasına yönelik harcama tutarı olan 17.099.369,31-TL'nin 7 gün içerisinde yatırılmasının talep edildiği bu sebeple dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliği taşıdığı, anılan işleme itiraz edildiği ayrıca çevre temizlik vergisi kesintisinin yapılacağına yönelikte muvafakat istenilmesinin de dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem olduğunu ortaya koyduğu, davalı kurum tarafından gönderilen yazı ekinde sunulan tabloda yer verilen tutarın nasıl hesap edildiğinin belli olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemin niteliği itibariyle davacı kurumun menfaatini etkiler mahiyette, icrai sonuçlar doğuran, kesin ve yürütülmesi zorunlu idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olması sebebiyle İdare Mahkemesince ilk incelemeye dair başka hususlarda sorun bulunmaması durumunda işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı idare tarafından, 2015-2021 arası yıllarına ait yağmur sularının uzaklaştırılmasına yönelik harcama tutarı olan 17.099.369,31-TL'nin 7 gün içerisinde yatırılması ya da her ay gönderilen Çevre Temizlik Vergisi alacaklarından kesilebilmesi için davalı idareye muvafakat verilmesine ilişkin Ankara Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (Strateji Genel Müdürlüğünün) ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin (a) bendinde İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından iptal davaları açılacağı hüküm altına alınmıştır.

İdari yargı yerinde iptal davası açılabilmesi için idari işlemin kesin ve yürütülebilir olması zorunludur. Kesin ve yürütülebilir bir işlem deyimi; işlemin tamamlanması için gerekli idari usul kuralları uygulanarak yetkili kamu görevlisi veya görevlileri tarafından imzalanan, bu durumu ile uygulamaya konulan ve kendi başına hukuki sonuçlar doğuran, idarenin tek taraflı ve buyurucu gücüne dayanan işlemleri ifade etmektedir. İdari işlemin kesinliği; işlemin uygulanmaya hazır, tamam bir işlem olduğunu göstermektedir. İdari işlemin yürütülebilirlik özelliği ise; kamu gücü ve kudretinin üçüncü kişiler üzerinde, ayrıca bir başka işlemin varlığına gerek olmaksızın, doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerdir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı Beypazarı Belediye Başkanlığı'na 2015-2021 arası yıllarına ait yağmur sularının uzaklaştırılmasına yönelik harcama tutarı olan 17.099.369,31-TL'nin 7 gün içerisinde yatırılması ya da her ay gönderilen Çevre Temizlik Vergisi alacaklarından kesilebilmesi için davalı idareye muvafakat verilmesi suretiyle ödeme yapması gerektiğine ilişkin dava konusu işlemin tesis edilerek tebliğ edildiği görülmektedir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; dava konusu işlemin davalı idarenin iş ve işlemlerini denetleyen Sayıştay Başkanlığınca 2020-2021 yıllarına ait denetim raporlarında yer verilen, '' yağmur sularının uzaklaştırılmasıyla ilgili harcamaların mevzuat gereğince hizmetin götürüldüğü ilgili ilçe Belediyesi tarafından karşılanması gerektiği'' yönündeki tespitleri neticesinde 2015-2021 yıllarında ait yağmur sularının uzaklaştırılmasına yönelik toplam harcama tutarının ödenmesi,

ödenmediği takdirde Çevre Temizlik Vergisi alacaklarından kesilmek suretiyle tahsili maksadıyla tesis edilen işlemin niteliği itibarıyla davacı kurumun menfaatini etkiler mahiyette, icrai sonuçlar doğuran, kesin ve yürütülmesi zorunlu idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olduğu anlaşıldığından İdare Mahkemesince ilk incelemeye dair başka hususlarda sorun bulunmaması durumunda işin esasının incelenmesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Diğer yandan benzer mahiyette görülen uyuşmazlık hakkında yapılan esas incelemesi sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz incelemesi neticesinde verilen Dairemizin 02/07/2025 tarih ve E:2024/3022, K:2025/6320 sayılı kararı da uyuşmazlığın esasına yöneliktir. Bu itibarla, davanın incelenmeksizin reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.