Danıştay 8. Daire E.2024/5137 K.2025/9434

2- ... Turizm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından kiralanan ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlem ile araç sürücüsü davacı ... adına 20.342,00-TL idari para cezası düzenlenmesine ilişkin... tarih ve ... seri no'lu işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; trafik denetleme ekiplerince 27/02/2023 tarihinde yapılan denetimde, şirket adına kayıtlı (kiralamak suretiyle) ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin/ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, bu tespite istinaden aracın 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlem ile araç sürücüsü ...'ya (mahkemece sehven ... yazılmıştır) 20.342,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri no'lu işlemin tesis edildiği,

bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, idare görevlilerince 27/02/2023 tarihinde yapılan denetim esnasında düzenlenen tutanakta, davacı adına kayıtlı ... plakalı araçla izinsiz olarak ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine bu durumun tutanağa geçirildiği, söz konusu tespitleri içeren tutanağın görevli polis memurları ve davacı şoför... tarafından imzalandığı, dava konusu aracın, ilgili belediyeden izin/ruhsat almaksızın, belediye sınırları içinde yolcu taşımacılığı yapma faaliyetinde kullanıldığının, görevlilerce düzenlenerek imzalanan tutanakla sabit olduğu,

davacılar tarafından, işleme konu araç için ilgili belediyeden alınmış geçerli bir izin belgesinin de dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, ücret karşılığı yolcu taşımacılığı yapılmadığı, araçta yolcu olduğu belirtilen kişinin işverenin kayınvalidesi olduğu, anılan yolculuk için herhangi bir ödeme yapılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından kiralanan ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü davacı... adına 20.342,00-TL idari para cezası düzenlenmesine ilişkin ...tarih ve ...seri no'lu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat uyarınca, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımanın yasak olduğu, yasaklanan faaliyetin ücret karşılığı yapılan izinsiz yolcu taşımacılığı olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 87. maddesinde de düzenlendiği üzere hatır için karşılıksız taşıma mümkün olup, bu husus izne tabi değildir.

Dosyanın incelenmesinden, idare görevlilerince 27/02/2023 tarihinde yapılan denetim esnasında düzenlenen tutanakta, davacı ... Turizm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kiralanan ... plakalı araçla izinsiz olarak ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine bu durumun tutanağa geçirildiği, anılan tutanakta yolcu olarak taşınan kişinin isminin ... olduğu, dosyadaki nüfus kayıtlarından kızı ...'in davacı şirket yetkilisi ... ile evli olduğu, aracın davacı şirket tarafından 20/10/2022 tarihinde bir araç kiralama firmasından kiralandığı, anılan kira sözleşmesinde ek sürücü olarak tutanakta şoför olarak adı geçen...'nın belirlendiği, 13/03/2023 tarihli SGK belgesinden de şoför...'nın davacı şirket çalışanı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu fiilin hatır taşımacılığı kapsamında yapılan ücretsiz bir taşımacılık olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.