Danıştay 8. Daire E.2024/5988 K.2025/7041

Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... (... Merkezi) adresinde bulunan iş yerine yönelik ... poliçe numaralı (... Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) Geniş Kapsamlı Yangın Paket Katılım Sigorta Poliçesi imzalayarak sigortalayan ve 07/06/2022 tarihinde meydana gelen yağışlar sonrası iş yerinde oluşan hasarı sigorta hükümlerine göre gideren davacı şirket tarafından,

ilgili iş yerinde oluşan hasarın idarenin kusurundan kaynaklandığı belirtilerek karşılanan zarardan ötürü oluşan zararların giderilmesi talebiyle 11/01/2023 tarihinde yaptığı başvurusunun ilgili yerlerde gerekli çalışmalarda sorun olmadığından ödeme yapılamayacağından bahisle reddine dair Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yenimahalle Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğünün bilâ tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile oluşan zarar kapsamında ödenen 2.987.701,51-TL'nin ödeme tarihinden (11/10/2022) itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte tazmini istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; afet boyutundaki yağışlar nedeniyle, meydana gelen zararda; oluşan zarar ile idarenin eylemi arasındaki illiyet bağının kesileceği, davaya konu hasara sebebiyet veren yağışın afet boyutunda bir yağış olduğu, bu haliyle davalı idarelere kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla davacının maddi tazminat isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .., İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesinin kesin olarak verdiği kararın temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:..., T:... sayılı kararı ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava değerinin 2.987.701,51-TL olduğundan istinaf kararının temyizen incelenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesinin temyiz isteminin reddi kararının kaldırılması ve davacının ilk temyiz dilekçesi davalı idareye tebliğ edilmediğinden, Bölge İdare Mahkemesince dosyanın tekemmülünün sağlanarak Danıştay Başkanlığına gönderilmesine karar verilmesi gerektiğinden, usulden istinaf kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USÜL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, 07/06/2022 tarihinde sigortalı işletmenin bulunduğu bölgede meydana gelen yoğun yağışlar esnasında iş merkezi önüne ve iş merkezinin otoparkına dolan yağış/yağmur suyunun işletmenin bodrum katına sirayet ederek, emtia ve demirbaş niteliğindeki kıymetlerde hasara neden olması dolayısıyla 11/10/2022 tarihinde Yangın Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları çerçevesinde teminat kapsamında toplamda 2.987.701,51-TL tazminat ödemesi yapıldığı,

davacı sigorta şirketi tarafından, davalı idareye zararın tazmini talebi ile ... tarihli ... kurum sayılı dilekçe ile yapılan başvurunun reddine dair Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yenimahalle Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğünün bilâ tarih ve ... sayılı işlemi üzerine anılan işlemin iptali ile ödenen 2.987.701,51-TL'nin ödeme tarihinden (11/10/2022) itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte tazmini istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. 3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir" hükmü.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

02/08/2024 tarih ve 32620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7524 sayılı Kanunun 53. maddesiyle; anılan Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "yüz bin Türk lirası" ibaresinin "dokuz yüz yirmi bin Türk lirası" olarak değiştirildiği.

Ek 1. madde, "bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır, bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz" hükmünde iken, 7524 sayılı Kanun'un 54. maddesiyle, Ek 1. maddenin bu kısmı, "bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar, her yıl,

bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır, bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz." şeklinde değiştirildiği.

7524 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi ile, bu Kanunla 2577 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile ek 1 inci maddesinde yapılan değişiklikler, 13/07/2024 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanır hükmü getirilmiştir.

Anılan Kanunun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde ise "(Değişik: 18/6/2014-6545/22 md.) ...2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay ...c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar." hükmüne yer verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin 11/02/2025 tarih ve E:2025/39, K:2025/35 sayılı kararıyla, "İtiraz konusu kuralla, konusu ilk derece mahkemesince veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihte geçerli olan parasal değerin altında kalan idari davalarda bu mahkemelerce verilen karara karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulamayacağı öngörülmektedir.

Kural gereğince istinaf veya temyiz kanun yoluna başvuru açısından geçerli olan parasal sınır enflasyona göre güncellenirken dava konusu değer enflasyonun etkilerinden arındırılmamaktadır.

Bu yönden idari işlem veya eylemin gerçekleştiği, idareye başvurulduğu ya da davanın açıldığı tarihte geçerli olan parasal sınırlara göre istinafa veya temyiz kanun yoluna başvurulabilecek bir karara karşı kural nedeniyle özellikle yargılamaların uzun sürdüğü durumlarda -ilk derece mahkemesinin veya bölge idare mahkemesinin karar verdiği tarihte geçerli olan parasal tutarlara göre- istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulması imkânı ortadan kalkabilecektir.

Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir." gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinin 2. fıkrası ile düzenlenen "45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır." kuralı iptal edilmiştir.

Akabinde, 04/06/2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle yeni düzenleme yapılarak, istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınırın esas alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından ...-TL tazminat ödemesi istemi ile 06/02/2023 tarihli dilekçe ile açılmıştır. Temyize konu edilen bölge idare mahkemesi kararı 16/04/2024 tarihinde verilmiş olup, kararın temyiz incelemesine tabi olup olmadığının; 02/08/2024 tarih ve 32620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7524 sayılı Kanun'un 2577 sayılı Kanunun 45., 46., Ek 1.ve Geçici 1. maddelerinde yaptığı değişiklikler ve ilave hükümlerden önceki mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmesinin gerektiği anlaşılmaktadır.

Buna göre. 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde (mülga), konusu yüzbin Türk Lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar hakkında verilen kararların temyiz edilebileceği hükme bağlanmış olup, aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde (mülga) yer alan düzenleme uyarınca, bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların,

o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulandığından, temyizen incelenerek bozulması istenilen Bölge İdare Mahkemesi kararına ilişkin davanın açıldığı 2023 yılı için temyiz sınırı 581.000,00-TL olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

Buna göre, davacı tarafından 2.987.701,51-TL maddi tazminat istemiyle tam yargı davası açıldığı, dava konusu değerin ise 2023 yılı için belirlenen 581.000,00-TL temyiz sınırının üzerinde kaldığı anlaşıldığından, temyize konu edilen kararın, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamında temyize açık kararlar arasında yer aldığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, temyiz istemine esas teşkil eden ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararın "kesin" olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığından kaldırılmasına karar verilmiştir.

Diğer taraftan, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilmesine ilişkin davacının 27/05/2024 havale tarihli temyiz dilekçesinin, ... Bölge İdare Mahkemesince davalı Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne tebliğ edilmediği ve dosyanın tekemmülünün sağlanmadığı görüldüğünden, dosyanın usulüne uygun bir şekilde tekemmül ettirildikten sonra davacının temyiz istemi hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, temyiz isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.